Bookbox

Една шише фрлено во море, неколку реченици на хартија и милиони километри неизвесност. Пораките во шише одамна се дел од романтичните приказни и филмовите, но зад нив стои и нешто подлабоко - човечката потреба да оставиме трага, да воспоставиме контакт или едноставно да веруваме дека некој, некаде, ќе нè пронајде.

Филмовите инспирирани од античките митови и епови речиси секогаш отвораат прашања за тоа кој има право да ги раскажува и како треба да изгледа нивното современо претставување. Новата филмска адаптација на „Одисеја“ на Кристофер Нолан не е исклучок. Наместо разговорите да се водат околу продукцијата, вниманието се насочи кон едно друго прашање: зошто во приказна што се промовира како грчко културно наследство речиси и да нема грчко присуство?

Од ризницата на древните лажни вести: Александар Македонски и Кипар

Историјата на Александар Maкедонски е исполнета со битки, освојувања и легенди што со векови ја замаглуваат границата меѓу фактите и митот. Колку повеќе растела неговата слава, толку повеќе приказни почнале да се плетат околу неговото име - некои вистинити, некои преувеличени, а некои целосно измислени. Една од нив е и приказната за неговата наводна посета на Кипар и необичното крунисување на сиромашен градинар. 

Diei duri dox: професорот од 60-тите што ги преведувал Битлси на латински

Учењето странски јазици, дури и на наједноставните, не е лесно. Затоа наставниците со години бараат покреативни начини за приближување на јазиците до учениците — преку серии, стрипови, музика и популарна култура. Но што се случува кога станува збор за латинскиот, јазик кој многумина го доживуваат како далечен, строг и „мртов“? Еден британски професор нашол неочекуван одговор: Битлси.

Човекот што го барал изворот на младоста, а ја нашол - Флорида

Ако постои историска награда за најдолговечна легенда, тогаш онаа за изворот на младоста сигурно би била меѓу фаворитите. Со векови луѓето сонуваат за магично место што ќе ги подмлади, а името на Хуан Понсе де Леон речиси неизбежно се појавува секогаш кога ќе се спомне оваа приказна. Но зад митот за вечната младост се крие многу покомплексна и поинтересна личност - војник, истражувач, колонизатор и човек чиј живот бил исполнет со потрага по нови земји, богатство и слава. 

Селото во кое сите добиле на лото - освен еден човек

На 22 декември 2011 шпанското село Содето преку ноќ се трансформирало од мало место во кое луѓето се занимавале со земјоделие во богата енклава. Причина - сите жители во исто време добиле на лото. Сите, освен еден.

Букбокс гледаше: „Плејлиста“ (мини-серија, 2022)

Приказната за основањето на стриминг сервисот Спотифај, која ни овозможува да ѕирнеме зад сцената на еден од најмоќните бизниси на светот, оној со дигитална музика. Иако има и „холивудски“ моменти, шведската серија не би била таква - шведска - да не содржи и социјална критика, промоција на „лајт“ социјализам, интересна „рашомонска“ наративна структура и, последно но не и најмалку важно, крај што остава во прашалници.

Годината во која сите правеле свадба

1942. Франклин Рузвелт ја спушта возраста за регрутирање на војници од 20 на 18 години. Почнува национална паника, несигурност и страв од она што следи - можноста оној кој ќе појде во војска никогаш да не се врати. Оттаму, секој кој имал со кого, се земал без многу размислување.

„Познат уметник умре сосема сам, без скршен динар“:  збирка некролози за сликари, скулптори и фотографи

Во музејот Метрополитан во Њујорк се чуваат албуми со исечоци од весници, пожолтени од времето. Тие се полни со некролози и вести за смрт на сликари, скулптори и фотографи од доцниот 19 и раниот 20 век. Голем дел од нив констатираат тажен крај на нечиј уметнички животен пат, а опсесивно ги собирал вработен во музејот.

Дело на Мондријан 75 години било изложувано наопаку

Слика на холандскиот уметник Пит Мондријан со децении висело закачено обратно на ѕидовите на галериите низ светот. И најверојатно ќе си остане така.

Oпасноста од „приказнизација“ на буквално сè

Во оваа рубрика често сме пишувале за моќта на нарациите, преку кои вештиот раскажувач може да долови нешта кои сувите факти не можат да го пренесат. „Вешт“ сепак може да значи повеќе работи, меѓу кои и способност за манипулација. Нова книга предупредува дека заводливото во приказните може да биде употребено и за добро, и за лошо. 

Дали слушањето аудиокниги може да се брои како читање?

На сајтот Вајрд одговор на горното прашање дава нивниот дежурен „духовен советник“, кој притоа зборува за бардските традиции на модерното доба и зошто книжевните снобови се секираат за погрешни нешта.

Поротата што донесе пресуда по консултација со мртвите

Начинот некој да биде осуден за кривично дело се разликува од држава до држава. Но во голем број контексти последниот збор го има порота, која се состои од 12 „обични“ луѓе кои се практично судии, дури и во најсериозни случаи. Тие, по излагањата на обвинителството и на одбраната, треба да одговорат на едно едноставно прашање: дали Х е виновен или не. Во еден ваков случај била потребна консултација со оностраното.

Дали би спиеле во џиновска саксија?

Сајтот за изнајмување станови за туристички престој Airbnb дава 100.000 долари на секој од 100-те проекти, одбрани на конкурс за изградба на најоткаченото живеалиште. Meѓу нив има станови сместени во нуклеарни ракети, такви во форма на прасе или направени од рециклирани гуми.

Најбелата бела боја на светот

Новодобиената ултра бела боја рефлектира до 97,9 проценти сончева светлина и може да ја намали нашата зависност од употреба на климатизери за ладење на возила и простории.

Енедуана: првата именувана авторка на светот?

Малку позната месопотамска поетеса и свештеничка е тема на нова изложба во Њујорк. Според истражувачите на нејзиниот лик и дело, таа е првиот именуван автор во целата регистрирана историја.

Жената која цела деценија си го чувала љубовникот на таван

Денес од петни жили медиумите се обидуваат да измислат скандал, но притоа ниту една фикција не може да им парира на вистински скандалозните приказни за кои никој не зборува. И оваа би останала тајна, да не било едно убиство.

Кога Французите изградиле реплика на Париз за да ги излажат германските бомбардери

Париз поминал со релативно мала штета во однос на градбите и инфраструктурата во текот на обете Светски војни. И денес желбата тој да се заштити и сочува е голема, но таа била таква и пред еден век. Во еден момент поттикнала голема креативност и огромни ресурси.

„Соработка“ - колку тоа себично звучи

Постои еден цел мит околу концептот на соработка, дека тоа е движечка сила на секој тимски потфат, дека треба да се слави и да се поттикнува. На мотивациските постери кои ја прикажуваат, луѓе фатени за раце во наплив на соработничка екстаза го постигнуваат и невозможното. Така барем вели позитивната корпоративна психологија. Што вели реалноста?

Научниците предвидуваат кога ќе умрете врз основа на тоа како одите

Нова студија покажува дека мерните вредности кои се добиваат со алки-сензори за движење можат да се употребат за предвидување, со висока веројатност, на ризикот за морталитет, и тоа пет години пред настапување на смртта. 

Влажниот армиски сон: тенк што лета

Во Втората светска војна, СССР изработила тенк кој не метафорично, туку буквално можел да лета. Што се случило со овој брилијантен, иако не многу практичен концепт?

Зошто е потребно да се научи да се чита?

Вредноста која ѝ се придавала на писменоста се менувала низ историјата. Ако некогаш да се знае да се чита претставувало морален императив и знак за вложување во себе и во иднината, денес тоа е неопходно за човек да биде продуктивен и воопшто да функционира во модерната економија.

Најомразениот човек во Америка

Денес ретко кој се сеќава на Леон Хендерсон. Но во текот на Втората светска војна тој бил администратор на најважното владино тело - Бирото за раководење со цените. Ова значело дека неговата улога била на Американците за многу нешта да им вели „не“. Речиси невозможна улога, во која уживал.

Расказ за автобусот

Влегуваме во градски автобус. Се слуша бипкање на билетите. Некој се шмугнува без карта. Баба со стапче се гега, позади неа палави средношколци со ранци прават фаци, демек „аман више“. Откако раздвиженоста спласнува и секој си го зазема место, атмосферата одеднаш се стишува. Сите гледаат отсутно во некоја точка, хипнотизирани. Само звук на моторот.

Зауздување на детската слобода: кратка историја на игралиштата

На прв поглед игралиштето е природно место за детска игра, со лулашките, тобоганите и вртелешките, кои денес се сметаат за суштински елементи на јавен простор наменет за најмладите. Но идејата за неговата идеална форма се менувала низ историјата, меѓу другото и под влијание на променетите општествени услови и на стравовите поврзани со околината.

Прв пат на американски пари ќе се најде лик на Азијка

Во понеделник, 24.10, американскиот трезор ќе почне да дистрибуира монети на кои е втиснат ликот на Ана Меј Вонг, првата азиско-американска филмска ѕвезда која се борела за еднаков третман на актерките со азиско потекло и за нестереотипни улоги за нив.

Најдобриот рамкаџија меѓу сликарите

Францускиот сликар Едгар Дега не само што е еден од најславните импресионисти, туку бил и најкреативниот дизајнер на рамки за сопствените слики. Збеснувал кога купувачот ја менувал рамката и давал детални упатства каде и како треба да се закачaт.

Од национално богатство до предатор: Неруда е канселиран

„Вечерва би можел да ги напишам најтажните стихови./Да помислам дека ја немам./Да почувствувам дека ја загубив./Да ја слушам бесконечната ноќ/уште понеизмерна без неа.“ Џабе везеш, би рекле чилеанските феминистки, за кои авторот на некои од најубавите љубовни стихови на светот е шовинист и сексуален предатор.

Кога двајца писатели влегле во магиски дуел

Замислете македонски писатели како се начекуваат на скали на Друштво на писатели и наместо со тупаници и боксирачи меѓусебно си фрлаат клетви како од македонски народни приказни. Нешто слично се случило во Англија на самиот почеток на 20 век.