Bookbox

Необична епизода од историјата на картографијата – приказна за измислените населби што картографите намерно ги внесувале на своите карти за да ги заштитат од плагијат, но и за еден „град на хартија“ што со текот на времето навистина станал дел од реалноста.

Во време кога сè поголем број животински видови исчезнуваат поради човековото влијание и климатските промени, фотографот Џоел Сартори создава еден од најзначајните современи проекти посветени на природата. Неговиот Photo Ark (Фотоарка), кој годинава одбележува две децении постоење со поддршка на друштвото Нешнл Џиографик, има амбициозна, но едноставна цел – да се фотографира секој животински вид што живее во зоолошки градини, аквариуми и центри за заштита низ светот, пред да биде предоцна.

„Народна табла“ - како Француската револуција го измислила првиот билборд

Француската револуција не донела само политички и општествени промени, туку поттикнала и вистинска лавина од идеи за тоа како информациите побрзо и појасно да стигнат до народот. Во време кога една погрешно разбрана порака можела да има кобни последици, пронаоѓачите барале нови начини за пренесување на говорите, вестите и револуционерните идеи. Иако повеќето од овие необични уреди никогаш не биле реализирани, тие претставуваат фасцинантен доказ за тоа колку комуникацијата станала клучен дел од револуционерниот проект.

Букбокс читанка: „Мотори и слатка трева“ од Дру Хајден Тејлор

Постојат книги што не се обидуваат да нè убедат дека светот е поедноставен отколку што е. Напротив, тие нè потсетуваат дека зад секојдневието можеби се крие нешто што одамна сме го заборавиле. Таков е овој роман на канадскиот писател Дру Хајден Тејлор – топла, духовита и мудра приказна во која реалноста и домородните легенди се испреплетуваат толку природно што на крајот човек почнува да се прашува дали навистина постои јасна граница меѓу нив.

Како е да си краставица?

Што ако интелигенцијата не е привилегија само на луѓето и животните со мозок? Што ако клетките, органите, па дури и едно растение имаат сопствен начин на „размислување“? Токму ваквите прашања ги поставува американскиот биолог Мајкл Левин – еден од најконтроверзните и највлијателните научници во областа на развојната биологија и регенеративната медицина. Неговите идеи предизвикуваат бурни дебати, но и отвораат сосема нови погледи кон животот, свеста и можностите на човечкото тело.

Одговорниот за маркетинг си заработи отказ поради контроверзниот трејлер за новиот „Мегалополис“ на Копола

Приказната почна пред отприлика една недела кога излезе трејлерот за долго очекуваниот, самофинансиран филм на Копола од 120 милиони долари. Во него имаше цитати од критики за кои се утврди дека се лажни, односно најверојатно генерирани од ВИ. Трејлерот е повлечен, а одговорниот за маркетинг отпуштен. Иако, рака на срце, идејата не му била лоша.

Српскиот научник што ја реши мистеријата на ледените доба

За Милутин Миланковиќ, иако е од нашето соседство, до сега не бевме слушнале. А има интересна приказна - научно откритие до кое дошол додека бил во притвор за време на Првата светска војна, а поради кое денес се наоѓа на српска поштенска марка и динарска банкнота. 

Масив Атак го одржаа најеколошкиот концерт на модерното време

Настанот во родниот град на пионерите на трип-хопот, Бристол, се најавуваше како концерт со најниско ниво на јаглеродни емисии до сега. Членовите на бендот се надеваат дека нивните 25-годишни еколошки залагања ќе бидат следени и од други музичари. 

Лондонскиот музеј одбра нова маскота - гулаб што врши нужда

Лондонскиот музеј неодамна ја смени локацијата и по тој повод одбра ново лого - бел порцелански гулаб, а под него златен размачкан измет. Тоа, според директорката, била метафора за Лондон. Хм...

Што сонувавте ноќеска?: соновници со шифри за добивка на лото

Во 1920-тите во САД биле популарни тн. „дрим букс“ или соновници, кои ги поврзувале нештата видени на сон со конкретни бројки од игрите на среќа. Денес се реткост и достигнуваат висока цена на сајтовите за антикварни книги. Ама затоа пак има апликации и сајтови на кои можете да го сторите истото. 

Алгоговор: „огледалниот“ речник развиен на ТикТок како резултат на неговата цензура

За да го заобиколат алгоритамот на ТикТок, кој бескрупулозно цензурира одредени теми, корисниците имаат креирано алтернативен речник - „наци“ е „јаци“, „убивање“ е „oдживување“, „порн“ е „корн“. Нешто од сето ова се прелева и во таканаречениот реален живот.

Кога Орвел ја рецензирал „Мајн кампф“ на Хитлер

Кога во март 1940 излегло второто издание на англискиот превод на Хитлеровата озлогласена автобиографија, Орвел решил да објави осврт во кој навлегува во коренот на токсичната харизма на нацистичкиот лидер. Ова меѓу другото го направил затоа што предговорот на првото издание го претставувал нацистичкиот водач како човек за почит.

Најстарата компанија во светот е јапонска градежна фирма за будистички храмови

Се вика Конго (со долго последно о) Гуми и опстанува неверојатни 1500 години. Името може да се преведе како „неуништлива група“, и ако се суди по досегашната традиција тоа е вистинито.

Заборавете на музичари што полнат стадиони, на ред се - подкастери!

Освен големите имиња, кои можат да наполнат стадиони ама пак се соочуваат со безбедносни ризици и откажувања, музичарите генерално тешко продаваат големи концерти. Но има една појава која е истовремено необична и некако разбирлива. Луѓето полнат сали и цели стадиони за да слушнат и да учествуваат во нормален човечки муабет.

Крадец фатен затоа што се зачитал книга

Ова е една од оние вести „лајтерици“ во која можеби има и измислени моменти. Но одлично звучи за расказ или краток филм, a богами можеби е одличен маркетинг за спомнатата книга. 

Гостинска Букбокс читанка: „Македонските водоземци и влекачи“ од Марко Наумовски или како да немате шубе од змии

Oва со „шубе“ во насловот е ставено за сите оние кои дури и кога гледаат влекач на телевизија ги поткреваат нозете или внимателно ги отвораат сличињата од „Животинско царство“, во случај на нив да видат змија. Марко со оваа книга ми го разби стравот, убедувајќи ме дека шансите да сретнам отровница во мојот градски двор е речиси нула. Откако истото ми го потврди и авторот на овој осврт, успеав да ја прочитам книгата без да слушнам ш’шкање низ тревата. 

Сте забележале дека бројни ликови од цртани имаат само 4 прсти?

Откако еднаш ќе го дознаете овој факт ќе се фатите како им се загледувате во прстите на сите од Симпсонови, Том и Џери, Дизни. Како една ваква необична карактеристика - четири наместо пет прсти на антропоморфните ликови - станала нормална за цртаните? 

Oва ни треба: јавен телефон со вицови

Некогаш вообичаена појава, денес јавните телефонски говорници или ги нема, или пак стојат во прашина и пајажина, просто од немукает некој да дојде и да ги отстрани. Но некој се сетил од овој ретро-артефакт да направи нешто корисно.

Најголемата љубов на Ален Делон

Кариерата на славниот француски актер, кој неодамна почина на 88-годишна возраст, бил исполнет со жени. Но само за една има изјавено дека била љубовта на неговиот живот. 

Букбокс друштвени игри: „Флејмкрафт“ или како да си зборувате со змејчиња дур печете лепче

Често кога ќе се спомнат змејови било во игри, литература или поп-култура ги замислуваме оние огромни страшни суштества со громогласни звуци кои уништуваат со оган сè што ќе најдат пред себе. Таа слика е далеку од вистинитата во оваа друштвена игра во која ние како зборувачи со змејови коегзистираме со мали слатки змејчиња во магично гратче, бркајќи ги секојдневните обврски како креирање магични напитоци и...печење лепче.

Букбокс интервју со Бојан Тантуровски: „Градина“ е за луѓе кои обработуваат запуштено државно земјиште и нè учат што е вистинска урбаност

Документарецот за „герила“ градинарските парцели близина на Вардар во Скопје се работеше пет години. Светската премиера ја имаше во Белград на фестивалот „Белдокс“ во мај. На 20-ти август (вторник) во 20:30 во Куршумли-ан, во рамки на „Македокс“, напорната работа конечно ќе вроди со плод. Ова е приказна за Аранѓел, Стана, Нада, Ахмо и Шемсудин и нивните тикви и домати. Но и истражување на конфликтот помеѓу човечката потреба да дава и да црпи од земјата и силите кои притоа буквално го затрупуваат.

Не сме саде ние - древните египетски писари имале професионални деформации на 'рбетот

Мажите кои биле писмени уживале привилегирана позиција во древното египетско општество во третиот милениум п.н.е. Ама тоа си земало свој данок, во време кога немало ергономски фотељи.

Прашање на денот: колку камили има во Австралија? 

Како во онаа рубрика „Верувале или не“, Австралија го има најголемото стадо диви камили во светот. На властите им е преку глава од нив и ги имаат прогласено за штетници. Ама како воопшто дошле на овој континент?

Карло Педерсоли - актерот и Олимпиец што не го знаете под тоа име

Генерациите растени по скопските кино сали многу добро ги знаат филмовите, акции-комедии италијански вестерни, со Бад Спенсер и Теренс Хил. Е па, вистинското име на Бад е Карло, а неговата биографија, која ја дознаваме дури сега, е многу поинтересна отколку што очекувавме.

Денес во САД можеше да има држава што ќе се викаше Абсaрoка

Во 1930-тите, осиромашените фармери и ранчери се залагале за формирање на тогаш 49-та држава која би се состоела од територии на северен Вајоминг, југо-источна Монтана и јужна Дакота. Дури и без детали за приказната јасно е дека не успеале. Но обидот се брои, а се памети и првата и последна Мис Абсaрoка.

Букбокс гледаше во пресрет на Македокс: „Насмеана Грузија“ (2023)

Добриот документарец се познава по тоа што избраната тема изгледа како да е измислена, а не е. Останува да се вклучи камерата и да се сними она по што вистинскиот живот ја надминува фикцијата.

Кога помладиот брат на Хемингвеј воспоставил „пловечка република“ на Карибите

На 4 јули 1964, Лестер Хемингвеј ја основал Новата Атлантида, микронација која требало да го поддржува поморскиот живот во регионот. Донкихотовски експеримент или просто потег на човек што сакал да излезе од сенката на многу попознатиот постар брат?

Жената која била погребана во своето „Ферари“

„Во моментот кога ќе го пиете вашето второ кафе, Сандра Ајлин Вест ќе биде погребана во својот скап автомобил“. Вака почнувала статија во весникот Сан Антонио Експрес во мај 1977.

Како гласи зборот за кога не можеш да се сетиш на зборот?

Најчеста замена за вистинскиот збор во момент на „блокада“ ни е - абе она, онаквото. На англиски описот на таквата ситуација е „брејн фарт“ или мозочен испрдок. Но феноменот има и по „фенси“, академски назив.