Bookbox

Постојат личности чие значење не може да се смести во една професија или во една област. Таков бил Емерик Блум, инженер, индустријалец, визионер и општествено ангажиран интелектуалец, човек кој верувал дека еден град се гради не само со фабрики, патишта и електрични мрежи, туку и со култура, знаење и јавен живот. Денес најчесто се памети како човекот кој од мал инженерски колектив создал огромен стопански систем, но неговата приказна започнува многу порано, во кругот на млади сараевски уметници и интелектуалци кои во пресрет на Втората светска војна го основале Колегиум Артистикум.

Студиото Сансет визитор, познато по тоа што во своите видеоигри обработува општествени и современи проблеми, со новата игра „Докажи дека си човек“ (Prove You’re Human) повторно навлегува во теми поврзани со технологијата, работата и вештачката интелигенција. По наградуваната 1000XResist, која беше инспирирана и од искуствата на тимот за време на пандемијата, овојпат студиото создава психолошки хорор во кој играчот треба да се соочи со вештачка интелигенција која е убедена дека е жива.

Персеиди или кога светецот плаче: метеорскиот дожд кој може да се гледа вечерва

Вечерва, ноќта меѓу 12 и 13 август 2026 година, доколку отидете на повисоко и потемно, со голо око ќе може да го видите метеорскиот дожд, познат под различни имиња во различни култури. И додека паѓаат ѕвездите, да помислите желба.  

Фановите на Хари Потер успеаа да пренасочат кабел вреден 500 милиони евра за да не минува низ фиктивен гроб на лик од книгата

Фановите на „Хари Потер“ успеале да натераат инвеститорите на голем енергетски проект да ја променат трасата на подводен кабел, за тој да не минува низ местото на кое во филмот е погребан домашниот елф Доби. Значи измислен лик, ист таков гроб, а кабелот многу реален. За иронијата да биде поголема, тој сега поминува блиску до исто така прилично реален археолошки наод.

Од каде се инспирирал Бергман за антологиската сцена во „Седмиот печат“?

Еден човек седи пред шаховска табла. Наспроти него не е противник во оклоп, ниту некој старец или крал, туку скелетот на Смртта. Над нив некогаш стоела порака на шведски: „Ти задавам шах-мат“. Сцената е едноставна, речиси иронична, но нејзината порака е безмилосна: без оглед на тоа кој си и колку добро ја играш играта на животот, на крајот противникот секогаш го има последниот потег, без можност за реванш.

„Левијатан" (2014)

Има две работи кои можат да помогнат во толкувањето на овој филм: истоименото дело на Томас Хобс, библиската приказна за Јов и митолошката слика за Левијатанот. Но и без ништо од сето ова, трагичната приказна за беспомошноста на малиот човек пред корумпираното и аморално чудовиште од систем не може а да не ве допре.

Биографски речник на пропаднати писатели

„Кои се побогу овие луѓе?“ - си велите додека ги читате биографиите на оние кои останале запамтени по тоа што никој не ги знае. Ни криви, ни должни, тие го претставуваат неславниот список на неуспешните во писателскиот еснаф. А малку требало наместо Франц, славен да стане неговиот прв комшија, Ханс Кафка. 

Што се случува кога никој не лекторира академски текст

Знаеме дека ако e нешто објавено во таканаречено „пир ривјуд" академско списание, со најмалку два анонимни рецензенти кои знаат да бидат и сурови во нивните коментари, тоа сепак не значи дека е вистина. Ама може барем да биде прочитано пред да биде објавено, така?

Дизајнот како отелотворена метафора

Многу е просто - дали би купиле душек за спиење кој не асоцира на свежина, здравје и мекост и покрај тоа што можеби е направен по сите ортопедски стандарди? За пораката навистина да биде пренесена дизајнерот треба да чита малку когнитивна лингвистика. Како овој во видеото. 

„Задоволство" (1952)

Базиран на три раскази на Ги Де Мопасан, филмов делува неверојатно свежо, и по темата и по начинот на кој е сниман. Дали нешто се променило од крајот на 19. век кога се во прашање „цивилизираните“ мажи и лажниот морал воопшто? Не баш. 

Вилијам Гибсон: „Не го предвидов Фејсбук“

Вчера, 11.11, на Гибсон му излезе најновиот роман, „Периферал", кој потсетува дека тој не е некaков си пророк, туку повеќе спекулативен социолог, способен да предвиди можни сценарија врз основа на тоа како живееме денес. До сега она што излегло од неговото перо, за добро или за лошо, главно се остварило. Единствена утка му е Фејсбук.

Психолошката андрогиност како извор на креација

Вистински креативните личности психолошки се и машки и женски. Или поточно, ниту машки, ниту женски. Се работи за баланс на стереотипно спротивставени својства кој на оние кои ќе успеат да го постигнат им овозможува оригинален и инспиративен светоглед.

Уметнички дизајниран блокатор на интернет сигнал

Во Твин Пикс, ако ви текнува, имаше една жена која постојано си шеташе со цепаница, преку која добиваше информации за убиството на Лора Палмер од извесни натприродни „органи". Сега конечно сфативме што била финтата. Таа можела јасно да ги согледа работите затоа што немала интернет.

Сестра Хуана: мексиканската калуѓерка која пишуваше еротска поезија

Се сеќавате на Италијанката сестра Кристина, која стана сензација по нејзиниот настап на италијанската верзија на „Идол", пеејќи ја Алиша Кис? И пред неа имало храбри жени посветени на Бога, кои и во многу потешки времиња покажале што значи да се биде еманципиран, не како маж или жена, туку како човек.

Уметничкиот проект кој ја одбележа 25-годишнината од падот на Ѕидот

Изминатиов викенд во Берлин се одржаа бројни манифестации кои одбележаа еден од најзначајните настани во поновата историја на Европа. Меѓу нив и една 15,3 километри долга граница, ама овој пат од балони.

Кратка историја на скандинавскиот филмски секс

Има еден виц, кога во некое од нашите села требало да се прикажува шведски филм, па селаниве се испотепале да дојдат до карта за на крај да сфатат дека „филмот не е шведски, туку советски“. 

Бабата и високото образование

Ова е веројатно прв пат во рубрикава да објавуваме виц, ама таков ни е денот. Плус, овој вреди за сите пари.

Г-дин Шушани или најенигматичниот учител на 20. век

Го опишуваат како валкан, обраснат и грд. Не го откривал вистинското име, ниту каде и кога се родил. Па сепак повлијаел врз некои од најзначајните мислители од еврејско потекло, кои го делеле светот на „луѓе кои го познавале, и оние кои никогаш не чуле за него“.

„Фејк офф": нова телевизиска уметничка форма

Неодамна пишувавме за интересна интерактивна француска серија, како и за бизарно германско реално шоу. Телевизијата како медиум очигледно почнува да станува интересно поле за креација. Таков е и еден ТВ жанр во зародиш, кој заради некоја причина е наречен „фејкување".

„Авонмор" - нов албум на Брајан Фери

Го заслушавме најновото од Брајан Фери, албумот кој излегува на 17. ноември, и заклучокот е - стариот сè уште е крал на кулот.

Отвори ми бело Ленче тоа кимоното

Има така некои изрази од бизнис сленгот кои се живописни, но не и секогаш пријатни. Од „го собра кајмакот" и „го насамари" во нашиот предкапиталистички фолклор, до посовремените „бандаш сум периодов", „го лапнаа тендерот" и „нè закла". Метафорите од оваа област во Јапонија се посуптилни, дури и еротски. Ако се воопшто јапонски.

Што (и колку многу) чита Брус Спрингстин?

Од Чехов до Бертранд Расел, списокот на тоа што чита Брус делува импресивно, особено земајќи ја предвид неговата искрена изјава дека почнал да се интересира за книги кога имал 28-29 години. Од целиот муабет омилена изјава ни е: „Читам многу за космологија и разумно количество филозофија.“ Ретко е човек да налета на начитан, а сепак разумен човек. 

Костимот што го посакувавте: секси докторка на науки

Кон следнава тема имаме контрадикторни чувства. Од една страна стварно е глупо да продаваш „костим за жена-доктор на науки" кој повеќе личи на сатенска пижама во која на ладново сигурно настинуваш, освен ако не се покриеш со тоа дипломчето. Од друга страна, кога друг пат се нашле „докторка на науки", „секси" и „дарлинг" во иста реченица?

„Г-дин Никој" (2009)

„Зошто сум јас јас, а не некој друг?" е едно од прашањата кои ни ги поставува филмов. Но многу потешкото е - дали кога би го знаеле одговорот би биле задоволни од oна што сме станале?

Архитектура во служба на човекот: капелата „Ротко“

Не дека водиме статистика за процентуалната застапеност на различните уметности во рубрикава, но сè почесто имаме потреба виртуелно да се насладуваме на убави архитектонски зданија, бегајќи од нашата урбанистичка реалност. Но, овој објект е повеќе од само градба, тoa е и место за муабет со самите нас. Како на пример кога постирате коментар на Фејсбук, ама посмирено. 

„Анархија“: интерактивна политичка серија на француската државна телевизија

Реално телевизиско шоу на France 4, кое ја комбинира фикцијата со учество на публиката во креирањето на содржината, која и тоа како има врска со актуелните состојби во политиката. „Анархија" е благ збор за она што може да се случи ако нешто слично се направи на некоја од нашите телевизии.

Имаме ли Сократ меѓу нас?

Додека нашите учебници ги образуваат младите како да бидат лојални граѓани без свои слободи (меѓу другото и без онаа оваа дефиниција да се спори), во други контексти тие се воспитуваат според методот на еден антички филозоф кој покажал ултимативната нелојалност - ги терал граѓаните на Атина да мислат. Не дека баш му се исплатело.

Италијански говор на телото

Не сте совладале некој јазик доколку не ги научите и невербалните гестови кои го придружуваат. Еве едно корисно видео за сите оние кои се обидуваат да го сторат тоа со италијанскиот. Презентери: симпатични млади манекени од Долче и Габана, со артикулиран говор на тело. 

Скандал со новото издание на речникот на шпански јазик

Најстариот и најавторитативниот речник на шпанскиот јазик деновиве предизвика скандал. Причина: поврзувањето на една етничка група со нивна наводна карактерна особина. Како стојат работите во врска со ова во нашиот?