Bookbox

Вечерва, ноќта меѓу 12 и 13 август 2026 година, доколку отидете на повисоко и потемно, со голо око ќе може да го видите метеорскиот дожд, познат под различни имиња во различни култури. И додека паѓаат ѕвездите, да помислите желба.  

Фановите на „Хари Потер“ успеале да натераат инвеститорите на голем енергетски проект да ја променат трасата на подводен кабел, за тој да не минува низ местото на кое во филмот е погребан домашниот елф Доби. Значи измислен лик, ист таков гроб, а кабелот многу реален. За иронијата да биде поголема, тој сега поминува блиску до исто така прилично реален археолошки наод.

Фиктофони или музеј на замислени музички инструменти

Што би се случило кога би постоела органа на која наместо тонови се свират мириси? Или инструмент што ги претвора звуците во бои? А што ако музиката може да се создава само со мисла, со движење на ѕвездите или дури со повлекување на опашките на мачки? Звучи како фантазија, но историјата на музиката е полна со токму вакви необични замисли – некои никогаш не биле реализирани, други навистина биле конструирани, а трети се наоѓаат некаде меѓу измисленото и стварното.

Букбокс гледанка: „Денот на разоткривањето“ или Спилберг, ти си?

Во поголемиот дел од 39-тиот игран филм на Спилберг единствени што разбираат што навистина се случува се два лика со натприродни способности, за кои и самите не знаат од каде им се. Ние до крајот останавме во онаа другата група, ем без посебни когнитивни вештини, ем посиромашни за два и пол часа. 

Бафалото од Судан: Димитар Башевски за тоа како било да си новинар пред 50 години

Не толку одамна, да си новинар-репортер од далечни дестинации наликувало на акционен филм, во кој главниот лик требало да се соочи со нешто повеќе од прес конференции, мејлови и соопштенија. Таква е и оваа приказна, за едно известување од Судан, кое е на граница на книжевност - полно сетилни впечатоци и ликови кои не се среќаваат во стерилните вести. Такво е, на граница на фикција, и затоа што до оригиналните материјали сега веќе е речиси невозможно да се дојде. Останува барем фрагменти да се спасат од заборавот.

Обидот њујоршка библиотека да мириса исто како во 1906

„Сетилна историја“ - вака би можела да се опише работата на група историчари, кои сакаат да нè вратат во минатото не само преку слики и звуци, туку и преку мириси.

Банкси отвори хотел „со најгрдата глетка на светот“

Се вика Walled Off - игра со зборови и асоцијација на синџирот луксузни хотели Waldorf, а е лоциран во Витлеем, веднаш до ѕидот што ги дели палестинските територии од Израел. Отворен е со надеж дека ќе привлече повеќе израелски туристи на оваа страна oд границата.

Што пол е Гарфилд?

Пред некое време пишувавме за едно битно филозофско прашање - дали јафа е бисквит или колаче. Еве уште едно такво: дали Гарфилд е машко,  женско, или нешто трето? Да си знае кој пат да го фати на 8ми март.

Том Хенкс испрати машина за кафе во Белата куќа

Не е за турско, туку за јако црно еспресо, кое треба да им помогне на новинарите кои известуваат од кабинетот на претседателот да останат будни и концентрирани во борбата за вистината. За некои од нашите може рачно цедалче за лимун ќе заврши повеќе работа. 

„Време“ за настапот на Љубојна во Белград

Ви го пренесуваме текстот на Драган Кремер не само затоа што ни е ептен ќеф за успехот на Вера, Оли и другарите, туку и заради начинот на кој е напишан освртот - упатено, со историска позадина, со сочни метафори, со луцидни забелешки, без непотребни коментари за тоа што облекла пејачката, а со многу потребен коментар за миленцата на звучниците. Од кога не сте прочитале еден ваков македонски текст, за македонски концерт?

Дали jафа е колаче или бисквита?

Непосреден повод за текстов е еден детски спомен. Од школо нè однесоа во „Ресана“, каде во занес ги гледавме чоколадните колачиња со желе од портокал (тогаш имаше само со таков фил) како шибаат на фабричката лента. Тогаш ни на крај памет не ни беше да се запрашаме - колаче ли е, бисквита ли е? Гледавме само како да џапнеме едно.

Дали она што се случи на Оскарите е доказ дека живееме во компјутерска симулација?

Гафот на Оскарите беше бизарен, но на начин кој е типичен за целиов овој бизарен период, вели Адам Гопник од Њујоркер, кој излегува со...бизарна теза. Дека необичните настани кои се случуваат низ светот во последно време се резултат на грешка во Матриксот. Не, не е сатиричен текстот.

Видео игра според култната „Валден“

На светот изгледа му е доста од игрици со насилство, крвови и стравови. Базирана на книгата на Хенри Дејвид Торо за неговото повлекување на имот покрај езерото Валден сега е преточена во игра преку која се вежба смиреност но и пар навистина корисни вештини за преживување во природа, а богами и во општество.

Кога владата на САД добила Оскар

Во 1964 шефот на Информативната агенција на САД, Џорџ Стивенс помладиот, составил тим кој требало да сними филм под наслов „Деветмината од Литл Рок“. Тој следната година го добил Оскарот за најдобар краток документарец.

„Под песокот“ (Under sandet/Land of Mine, 2016)

Oвој филм не го доби Оскарот во категоријата „најдобар странски“. Штета, затоа што играта со зборови од неговиот наслов можеше добро да легне. Плус, филмот е одличен, иако на моменти тежок за гледање.

Koга Трамп би пишувал рецензии за номинираните за Оскар

Малку личат на твитови, но Трамп каков што го дал Господ сигурно не би трошел ни збор повеќе од наведеново за истовремено да го раскаже и оцени секој од филмовите (кои и онака не ги гледал). Тажно!

Изабел Ипер: „Главниот лик во Ел е пост-феминистичка хероина“

Славната француска глумица која во 2013 ја видовме на затворањето на фестивалот Манаки во Битола, оваа година ја добива првата номинација за Оскар за одмаздничкиот трилер „Ел“. Пренесуваме делови од нејзиното интервју за Гардијан.

Фаталното пријателство на писател со убиец кој му бил инспирација

Фасциниран од писмата кои му ги испраќал од затвор, Норман Мејлер се заложил за ослободување на еден убиец. Набргу овој повторно убил. Нова книга се обидува да го расветли случајот, и да одговори на едно важно прашање - дали писателот сноси одговорност за она што се случило?

Рап албум како докторска дисертација

А. Д. Карсон од Универзитетот Клемсон во Јужна Каролина е поет, активист и рап артист, но не и типичен кандидат за докторска титула. Кога дошло време да ја пишува тезата, тој влегол во студио, и наместо текст на хартија креирал албум со 34 песни. Нека му е со среќа одбраната.

Претставата со над 500 ликови која требало да се игра на Марс

Најдолгата драма на сите времиња, „Последните денови на човештвото“ на Карл Краус е замислена да се игра десет ноќи, на друга планета. А можеби на оваа, ако таа некогаш стане подобро место за живот.

Пронајден загубен роман на Волт Витман

Опишана од проучувач на делото на Витман како „забавна, креативна, бизарна книгичка полна пресврти“, таа сега е бесплатно достапна онлајн.

„Интересно“ e неинтересен збор

Кога би можеле да забраниме еден збор кога се опишуваат луѓе, музики, филмови и претстави тоа би бил овој. „Интересно“ е толку млак термин, испразнет од значење, што повеќе звучи како изговор и/или навреда отколку како релевантен опис. Ич не е интересно нешто да е (само) „интересно“.

„Лав“ или детето од Индија кое се врати дома по повеќе од 20 години

На 5 години, на железничка станица некаде во Индија, Сару се одвојува од брат му и се губи. Судбината го носи во ново семејство, во Австралија. Но многу години подоцна мислата на домот не му дава мир. Со помош на Google Earth успева да се врати.

Сите книги чија продажба скокна заради Доналд Трамп

Не е само Орвеловата „1984“ таа што почна да се продава ко алва откако САД добија нов претседател. Збунетите и гневните се свртија и кон други книги за во нив да најдат објаснување на она што се случува. Притоа, на прво место избива една која до сега беше малку подзаборавена. 

„Врева на времето“ од Џулијан Барнс

Прв роман на Барнс откако доби Букер во 2011 за „Ова личи на крај“, ова е далеку послабо дело, чија единствена добра страна е што, на додуша прилично емоционално воздржан начин, го опишува односот помеѓу уметникот и Моќта - таа „мачка што ги остри канџите од неговата душа“.

Кога пишувач на пораки во кинески колачи ќе доживее писателска блокада

Човекот три децении пишувал пораки за колачи кои неговата компанија ги произведува 4,5 милиони дневно. Ама дури и нему му снемало инспирација. Или пак му се паднало „форчн куки“ на кое му пишувало - „Батали тоа мудростите“.

Пронајдена прва подвижна снимка од Марсел Пруст

Канадски професор открил црно-бел филм во кој во 37-мата секунда се појавува славниот писател. Тоа е прва подвижна слика од Пруст, која можеби не ни кажува нешто многу повеќе од она што веќе го знаевме, но е сепак уште еден потсетник на „загубеното време“.

Акција во Рим: донирај билет за театар

Фино е тоа со донирањето храна, облека и други материјални потреби. Но што е со потребите на душата? Театар во Рим почнува акција на 1+1 дониран билет.