Bookbox

Кога Лионел Меси го крена трофејот на Светското првенство во 2022 година, тој момент за него и за милиони навивачи беше влез во фудбалска вечност, како што претходно било за легенди како Диего Марадона, Зинедин Зидан, Роналдо Назарио и Бастијан Швајнштајгер. Но, златниот трофеј чие кревање предизвикува транс не бил отсекогаш истиот.

Од античкиот Рим до средновековна Англија и царска Русија, историјата е полна со драматични конфликти меѓу татковци и синови. Борбите за власт, различните карактери, љубомората и амбициите честопати ги претворале семејните односи во вистински политички и лични пресметки. Некои од овие судири завршиле со бунтови, предавства, па дури и смрт, оставајќи длабока трага во историјата. 

„Да даде Господ...“: клетва стара 2.000 години откриена во Холандија

Археолозите во Холандија открија необичен римски артефакт што фрла нова светлина врз верувањата и магиските практики во античкиот свет. Станува збор за мала оловна плочка со испишани клетви и повикувања на божества и демони, која била користена за нанесување штета на непријатели. Истражувачите се особено заинтересирани од необичната комбинација на јазици и културни влијанија што се забележуваат во натписот.

Паноптикон: малку познатиот затвор на Крф инспириран од визија на британски филозоф

Паноптиконот (еден можен превод - Севид) е еден од најпознатите архитектонски и општествени концепти во историјата. Замислен кон крајот на 18 век од британскиот филозоф Џереми Бентам, тој требало да биде револуционерен модел за затвори, болници и други институции. Денес овој концепт најчесто се споменува во дебатите за надзор, контрола и приватност, но неговите траги можат да се пронајдат и во реални градби, меѓу кои и еден затвор на грчкиот остров Крф.

Манастири како кредитори: пред банките, пари позајмувале калуѓерки

Кога ќе се спомене средновековното банкарство, повеќето луѓе помислуваат на трговци, благородници или богати семејства. Но во средновековна Виена важна улога во финансискиот живот на градот имале и женските манастири. Во време кога модерни банки сè уште не постоеле, калуѓерките не само што управувале со значителни средства, туку и позајмувале пари, финансирале имотни трансакции и придонесувале за стабилноста на градската економија.

Музејот што испраќа дела од својата колекција преку СМС

Испраќаш порака до нашиот Музеј на современа уметност со клучни зборови „жешко лето“, а тие ти испраќаат слика од „Капачките“, серија скулптури на Анета Светиева. Епа истото тоа, ама во Сан Франциско. 

#Тресит: Tвитер како ризница на локални дијалекти

Лингвистите го користат Твитер за да проучуваат регионални варијанти на различни јазици. За инает на оние кои мислат дека социјалните мрежи се корисни само ако сакаш да плукаш на неистомислениците, и тоа плукање знае да биде лингвистичка ризница.

Инстабаба со над 3 милиони следбеници

88-годишна госпоѓа, чии фотографии масовно се споделуваат на Инстаграм, ги руши стереотипите за тоа како треба да изгледа и да се однесува жена во „поодминати години“.

ЕКГ за вас, театарски гледачи

Дали гледањето насилни содржини на сцена различно се доживуваат од нивното гледање на монитор? Спојувајќи маркетинг со реално истражување, еден театар користи наука за да добие одговор на ова прашање.

Како е да се биде преведувач на претседателот?

Луѓето кои се обидуваат да го надминат јазичниот јаз на значајни меѓународни средби на политичкиот врв служат не само како „обични“ преведувачи туку и како де факто дипломати.

Како да преселиш советска статуа до Манчестер?

Фридрих Енгелс живеел две децении во Манчестер. Страшните услови за работа во тогашната колевка на индустриската револуција биле поттик за неговите дела. Но градот никогаш не му се оддолжил. Сè до сега.

Легендарните писатели и нивната облека

Егзотичниот турбан на Зејди Смит, наочарите со рамки од жица на Џојс, „банданата“ на Дејвид Фостер Волас - начинот на којшто е облечен некој писател често го отсликува неговото дело. Нова книга ја истражува оваа замислена или реална врска помеѓу авторите, времето во кое тие живееле, и нивниот личен стил на облекување.

Teoфил Панчиќ: „Би сакал да сум возач на автобус на линија Скопје-Љубљана“

Нешто као Прустов прашалник. И лик кој ни е нешто као познат. 

Последната желба на Едвард Олби: Уништете ми ги делата!

Четирикратниот добитник на Пулицер за драма, автор на „Кој се плаши од Вирџинија Вулф“, почина минатава есен. Но тој има уште една, последна желба, која не е баш јасно дали ќе му биде исполнета.

Маорите измислија 200 нови зборови

Додека ние сме шампиони во измислување што повулгарни и политички некоректни термини за „другите“, некои народи се обидуваат да си го прошират јазичниот фонд со зборови кои би ја претставиле различноста на начин кој неа ја објаснува, и оттаму ја прави поприфатлива.

Aндреј Кончаловски: Гладувањето го поддржува животот - ситоста е смрт

Славниот руски режисер („Љубовниците на Марија“, „Полудениот воз“, „Танго и кеш“) со мисловни етиди на различни теми. Самиот се нарекува конзервативен „мракобесник“, но има нешто во неговите ставови што нè тера да помислиме дека и ние не сме далеку од тоа да станеме такви. 

Kaко да знаеш дека филмот е лош без да го гледаш

Со годините човек станува поскржав кон своето време, и кон сето она што непродуктивно му го троши. Досадните и глупите филмови после кои се чувствуваш како оставен со празни раце се едни од најфрустрирачките искуства, па макар траеле и само саат и пол. Како да знаеш дали вреди да се гледа некој филм, а да не е затоа што некој само ти рекол дека тој е „тиња“?

Ajде за момент да престанеме да снимаме сè и сешто со мобилните

Koга следниот пат ќе се фатите за мобилниот пред некоја убава глетка, помислете уште еднаш - дали ви е навистина потребна уште една снимка на прекрасно зајдисонце кое повторно ќе го пропуштите затоа што сте го гледале преку пластика?

Антологиската лингвистичка сцена во „Окџа“

Понекогаш најдобрите филмски моменти минуваат незабележано доколку немате широко отворени очи. За овој пак треба широко отворени уши, но и знаење странски јазици. Во случајов - корејски.

Букбокс гледаше: Halt and Catch Fire (серија, 2014-)

Стандардното резиме на серијава како „инсајдерски поглед во револуцијата на персоналните компјутери“ може многумина да наведе на погрешен пат, дека за да ја гледаш треба да знаеш нешто за кодирање и програмирање. И не дека тоа не е плус, но главни во неа се сепак крајно привлечните ликови и нивните заебани меѓусебни односи.

Твитерџијата што поправи решетка со поезија

Твитер знае да биде фино место за она што модерно се вика „социјален ангажман“: хуманитарни календари, оброци за бездомници, собирање пари. Ама не мора па сè да биде масовно и по цело (Твитер) село. Има и осамени јавачи, кои на ветерниците јуришаат со точак, и со поезија. Нивниот успех може да биде инспирација за идни поетски твитања. 

Имало нешто што се вика „писателски задник“

Не мислиме на нешто метафорично (пример да имаш „г’з“ да пишуваш како Хантер Томпсон), ниту на нешто безобразно. Ова е вистински, и голем задник, кој полека но сигурно расте ко крофна под р’бетот на оние чија професија е пишувањето. И за ова имаме решение - пишување лежечки.

Кога неврални мрежи креираат поговорки

„Доброто вино е најдобрата проповед“. „Смртта, кога ќе дојде, нема да има овци“. Ова се некои од „древните“ поговорки, измислени не од исто толку древни Кинези или Македонци, туку од современи неврални мрежи.

Полска претстава обвинета за поттикнување убиство

Њујоршка изведба на „Јулие Цезар“ во која беше „убиен“ Трамп овој месец предизвика протести и повлекување на спонзорите. Aма Полјаците беа први во сличен театарски скандал, иако за нив подоцна се дозна. Нивна „мета“ -  католичката црква и лидерот на полската владеачка партија, Јарослав Качински.

Вегани, вегетаријанци и...редуктаријанци?

За сите оние кои се обиделе целосно да го исклучат месото од исхраната, и не успеале, сега има нов, попрагматичен пристап. Како и за секој нов тренд, и за овој има книга.

Иднината им припаѓа на емотивните

Работните места следните децении ќе бидат оние кои бараат емоционален, а не ментален труд. Во моментов тие се потценети и недоволно платени, но наскоро работите ќе се сменат.

Пред интернет

Имаше многу работи пред интернет кои ги правевме, а сега ретко или воопшто не. Ама не е доцна. Уште има небо над нас во кое може да се загледаме, и книги на полиците кои чекаат да бидат прочитани. 

Старецот и белиот коњ

„Секое зло за добро“, вика нашиот народ. Но исто така и - „Многу арно не е на арно“. Некаде по истата патека се движи и клатното на среќата и несреќата во оваа древна кинеска приказна. 

Неврохирургот кој стана преведувач од кинески и латински

За Иан Хју Џонстон тешко ќе дознаете ако не сте баш упорни. На интернет има само една фотографија од него, а до целосни биографски податоци се доаѓа индиректно, преку текстови кои ги земат предвид сите нешта со кои се занимавал. А богами, се занимавал.