Bookbox

Не толку одамна, да си новинар-репортер од далечни дестинации наликувало на акционен филм, во кој главниот лик требало да се соочи со нешто повеќе од прес конференции, мејлови и соопштенија. Таква е и оваа приказна, за едно известување од Судан, кое е на граница на книжевност - полно сетилни впечатоци и ликови кои не се среќаваат во стерилните вести. Такво е, на граница на фикција, и затоа што до оригиналните материјали сега веќе е речиси невозможно да се дојде. Останува барем фрагменти да се спасат од заборавот.

Во време кога сè се случува сè побрзо, во еден средновековен храм во Германија веќе четврт век се изведува најбавниот музички концерт во светот. Делото на авангардниот композитор Џон Кејџ е замислено да трае неверојатни 639 години, а секоја промена на акорд претставува вистински историски настан што привлекува посетители од целиот свет.

Како Луис Армстронг станал „Сачмо“?

Малкумина музичари оставиле толку длабока трага во историјата на џезот како Луис Армстронг. Освен по виртуозната свирка на труба и препознатливиот глас, тој остана запаметен и по прекарот „Сачмо“, кој со текот на времето стана речиси подеднакво славен како и неговото вистинско име. Зад овој необичен прекар се крие интересна приказна, исполнета со хумор, случајности и духот на Њу Орлеанс.

Од трпезата на Хомер: осврт за Нолановата „Одисеја“ на наша класичарка

Во моментов во светот класичните филолози, благодарение на новата екранизација на древниот еп, ги живеат своите (или ворхоловите) пет минути, кои кој знае кога пак ќе се повторат. Сведочевме дури и јавни препукувања (како она помеѓу преведувачката на „Одисеја“ на англиски Емили Вотсон и писателката Џој Керол Оутс), во кои не изостанаа и политички тонови. Нашата академска средина не е до толку возбудена по ова прашање, но професорката Даниела Тошева од Институтот за класични студии при Филозофскиот факултет се согласи, специјално за Букбокс, да ги пренесе своите впечатоци за филмското дело произлезено од трпезата на Хомер, од која - еве - уште има да се мези.

Од богот Пан до паника

Голем број зборови што секојдневно ги користиме имаат корени во античката митологија. Еден од нив е и зборот „паника“, чија историја нè води до богот Пан – заштитникот на дивата природа, овчарите и планините. Старите Грци верувале дека токму тој е виновен за ненадејниот страв што ги обзема и луѓето и животните, а тоа верување оставило трага и во современиот јазик.

Кога републиканците биле сини, а демократи црвени

Не, не е метафора. Ерата на изборните мапи за претседателски избори во САД, кодирани во различни бои, започнала во 1976. Ама тогаш боите биле обратни од оние денес. 

Брачниот пар од Холандија кој нема кому да му ја донира својата збирка македонска музика

Петер Ендејдајк и неговата сопруга Анемиек ден Уијл ја купиле првата плоча со македонска народна музика пред 58 години. Македонија ја нарекуваат свој втор дом. Но се прашуваат што ќе се случи кога нив веќе ќе ги нема - кој ќе се грижи за нивната голема аудио колекција.

Њујоршката книжарница што доби 25.000 нарачки откако испрати апел за помош

Стренд е независна книжарница која како и голем број други бизниси во текот на пандемијата едвај спојуваше крај со крај, и покрај долгата традиција од скоро еден век. Но затоа се тука нејзините верни читатели да помогнат во тешки времиња.

Дали навистина популистичкиот речник е поедноставен?

По повеќе години градење стереотип за Трамп како некој кој користи јазик „разбирлив за четвртоодделенец“, нови истражувања покажуваат дека тој и не е баш прост во споредба со неговите опоненти.

Читај ми од усни: оралните задоволства и болки во уметноста

Прва изложба целосно посветена на устата се отвори во Кунстмузеум Волфсбург во Германија.

Како нацистите си присвоиле бестселер со рецепти

Готвачот на Алис Урбах бил хит во германското говорно подрачје во 1930-тите. Како Еврејка таа избегала од Австрија, каде книгата била отпечатена со друго име на корицата.

Кога Луј Армстронг за момент запрел граѓанска војна во Конго

Во 1960 славниот трубач прифатил да замине на турнеја низ Африка, која опфаќала 27 градови. Неговите концерти се преклопиле со прославите за независност на Нигерија. Но и со граѓанска војна во Конго.

Колку е реален шахот во серијата „Дамски гамбит“?

Мини-серијата на Нетфликс е приказна за созревање на девојка која станува толку јака во шах што почнува да се натпреварува со најдобрите мажи во земјата. Бет Хармон е трауматизирана, навлечена на таблети, убава и остра како брич. Но колку е реален шахот што го игра во серијата?

Професорката од Уганда која користи радикални навреди како форма на активизам

Стела Нјанзи предавала на елитен универзитет, но во длабоко конзервативната Уганда одбрала малку незгодна тема за проучување - хомосексуалност. Притисоците кои ги трпела од неа направиле необичен вид активист, кој ја црпи силата од немилосрдна дрскост.

Лобстерополис: изложба која можете да ја видите преку подвижни робот-камери

Посетителите на изложбата на Филип Колберт можат преку мобилен да ги контролираат роботите и низ нивните „очи“ да ги видат делата.

Ако 2020 е ТВ сценарио, како би требало да заврши?

Основната премиса на замислената серија би била - што се случува кога врз постоечките светски проблеми ќе се накалеми смртоносен вирус? Содржината, пак, би била толку комплицирана што најверојатно би се откажале од гледање по втората епизода.

Левицата и десницата зборуваат на различни јазици - буквално

Студијата се однесува на САД, каде анализата на онлајн коментари покажале дека либералите и конзервативците користат различни зборови за слични искази. Како да зборуваат не на некаков сленг, туку на сосема различен јазик. 

Kaко низ годините се прикажувани менталните болести на филм?

Нова научна статија во пред-печатење на истражувачи од Стенфорд и Јеил го истражува портретирањето на самоубиствата и психијатриските болести во филмската уметност, и како тоа влијае врз нашите предрасуди поврзани со овие теми.

Сашико и боро: јапонски традиции на крпење облека

Да се поправи а не да се фрла е фина работа која ја почитувале нашите предци, а сега ја применуваат главно оние кои не можат да си дозволат ново. Но и крпеното може да изгледа убаво и достоинствено.

Книжарница во Тајван во која купувачите се во темница

Мотото на книжарницата е „читање на (или со) душа“, а влезот е означен со традиционално платно кое се поставува при смртен случај. Ова е метафора за посетителите да се ослободат од нештата кои ги мачат во секојдневниот живот. Во неа можат да влезат оние над 18 години, бидејќи содржи книги кои често се на сензитивни или еротски теми.

Песната што Дилан ја напишал за да го исмее Ленон

Љубовта помеѓу Битлси и Дилан била еднонасочна - четворицата му се восхитувале на талентот на Американецот. Овој пак не се воздржувал да ги исмева, кодирано ама сепак јавно.

Мрачниот Мики Маус

Низ стриповските кругови долго време кружи „урбана легенда“ за стрип на Дизни во кој Мики се обидува да изврши самоубиство на различни начини со комичен ефект. Сепак ова не е легенда туку факт, кој зборува за начинот на кој во меѓувреме се сменило нашето чувство за „смешно“.

Што е тоа наративна „кинеска кутија“?

Ги знаете оние кутии што во себе содржат помала кутија, па во помалата уште помала...Традиционален кинески дизајн, тие станале популарни на запад, но не само како материјален артефакт, туку и како фигуративен опис на ситуации или содржини кои се концептуално вгнездени едни во други.

Тантал и последната тоалет хартија: старогрчки митови сред пандемија

Нарцис малку предолго се ѕвери во својот одраз во тек на видео повик. Заглавена дома, Медуза се обидува да ги пресече своите палави кадрици.

„Сапиенс“ на Јувал Ноа Харари излегува како стрип

Историјата на човештвото ќе биде раскажана низ серија графички новели базирана на бестселерот на Харари.

Koга гратче во САД исценирало дека го презеле комунисти

Во 1950-тите, жителите на Мосин, Висконсин, извеле нешто што било замислено како театарска претстава - бунт кој требало да предупреди од опасностите на „црвените“. Но како што обично бива, симулацијата не поминала без последици. 

Почина магионичарот кој ги раскринкуваше лажните чудотворци

Џејмс Ренди беше необична комбинација на илузионист и скептик. Го нарекуваа „раскринкувач“, но тој сепак повеќе сакаше да се вика „истражувач“. Со него се врзани голем број интересни приказни, за неговата борба против магијата која се продава како вистина, а не како забава.

Што значи тоа „по свахили време“?

На јазикот свахили времето се мери од изгресонце до зајдисонце (a.m.) и од зајдисонце до изгрејсонце (p.m.). Бидејќи вообичаено денот почнува во седум наутро, тоа по нивно е 1. А бидејќи сонцето заоѓа во 7 навечер, тоа за нив е повторно 1. Но ако не ја знаете оваа разлика, или ако сте бавни во пресметувањето, ќе бидете тотално збунети.

Излезе заборавена книга од 1948 на член на британската бригада која ја градела пругата Шамац-Сараево

Неодамна во издание на Фабрика књига од Белград излезе превод на книгата „Пругата: авантура на изградбата“, изворно објавена на англиски во Лондон во 1948, која до сега не била приопштена на ниту еден од некогашните југословенски јазици.