Bookbox

Во време кога сè се случува сè побрзо, во еден средновековен храм во Германија веќе четврт век се изведува најбавниот музички концерт во светот. Делото на авангардниот композитор Џон Кејџ е замислено да трае неверојатни 639 години, а секоја промена на акорд претставува вистински историски настан што привлекува посетители од целиот свет.

Белото знаме денес е универзален симбол на предавање, примирје и желба за прекин на борбите. Го гледаме во филмови, книги и историски реконструкции. Неговата употреба датира уште од пред повеќе од две илјади години, а причината поради која токму белата боја станала знак на капитулација е многу попрактична отколку што би се очекувало.

Од трпезата на Хомер: осврт за Нолановата „Одисеја“ на наша класичарка

Во моментов во светот класичните филолози, благодарение на новата екранизација на древниот еп, ги живеат своите (или ворхоловите) пет минути, кои кој знае кога пак ќе се повторат. Сведочевме дури и јавни препукувања (како она помеѓу преведувачката на „Одисеја“ на англиски Емили Вотсон и писателката Џој Керол Оутс), во кои не изостанаа и политички тонови. Нашата академска средина не е до толку возбудена по ова прашање, но професорката Даниела Тошева од Институтот за класични студии при Филозофскиот факултет се согласи, специјално за Букбокс, да ги пренесе своите впечатоци за филмското дело произлезено од трпезата на Хомер, од која - еве - уште има да се мези.

Од богот Пан до паника

Голем број зборови што секојдневно ги користиме имаат корени во античката митологија. Еден од нив е и зборот „паника“, чија историја нè води до богот Пан – заштитникот на дивата природа, овчарите и планините. Старите Грци верувале дека токму тој е виновен за ненадејниот страв што ги обзема и луѓето и животните, а тоа верување оставило трага и во современиот јазик.

Зошто картографите вметнувале непостоечки градови во своите мапи?

Необична епизода од историјата на картографијата – приказна за измислените населби што картографите намерно ги внесувале на своите карти за да ги заштитат од плагијат, но и за еден „град на хартија“ што со текот на времето навистина станал дел од реалноста.

Што е тоа „негентропија“ и како може да ни помогне во животот?

Во физиката ентропијата е процес во кој одреден систем губи енергија и преминува во хаос. Но има и обратен процес, на воспоставување ред - организација, структура и функција.

Кратка историја на „проколнатите“ филмови

Во филмските кругови се користи францускиот израз film maudit (филм мод), буквално „проколнат филм“. За да се квалификува за оваа титула, едно дело треба да исполни неколку услови, меѓу кои да биде опсесивно обожуван само од мала група фанови.

„Реална книга“ - приказната за најпиратираната џез песнарка

Од средината на 1970-тите речиси секој џез музичар имал примерок од истата книга. Со кремаста насловна, нападно лого и црна пластична спирала, таа додуша повеќе личела на скрипта. Внатре имало нотни записи за стотици популарни џез мелодии, испишани со рака. Книгата се викала - Реална.

„Кодирана предрасуда“ (2021)

Тезата на овој филм е истовремено многу логична, но и многу вознемирувачка. Ако живееме во свет полн со предрасуди, дискриминација по основа на социјално потекло и родова припадност, тогаш како е можно вештачката интелигенција - алгоритмите кои се наше, човечко дело - да бидат поинакви?

Запознајте ја британската партија „Бла!“

Името требало да асоцира на глупостите кои ги трескаат политичарите, а водач на партијата бил музичар со разумно име и хит од 1980-тите.

Светот и претходно знаел за вакцинални пасоши

Годината е 1885. Американските погранични власти во доцниот 19 век не очекувале патниците да поседуваат документи кои денес се подразбираат за меѓународни патувања. Но тие од нив барале да покажат една од овие три работи како доказ дека прележале големи сипаници: документ за вакцинираност, соодветна лузна на раката или „издупчено“ лице.

Kнига со загатки нуди можност за награда - златно сандаче вредно 750.000 евра

„Златното богатство на француско-англискиот договор“ на читателите од овие две земји им нуди шанса да добијат во лична сопственост артефакт со голема историска, а богами и финансиска вредност.

Џордан Питерсон како зол лик од „Капетан Америка“?

Во ново издание на стрипот на Марвел за Капетан Америка, неговиот постојан непријател Ред Скал изгледа како да ги промовира идеите од книгата на Питерсон „12 правила за животот“. Тој пак не е воодушевен.

Кастинг директорите бараат да бидат вклучени во Оскарите

Наградите Еми, Бафта, како и повеќе други филмски награди доделуваат годишно признание на кастинг директорите. На Оскарите такво нешто не постои и тоа за многумина е чудно, а за самите кастинг директори и навредливо.

Чување бебиња-роботи како сексуално образование?

Со шубе насловов да не се сфати како предлог, да појасниме дека ова е експеримент во американски средни училишта. Чии резултати се оценети како сомнителни.

„Чувари“: советската верзија на „Господар на прстените“ од 1991

И да знаете и да не знаете руски, доколку сте фанови на Толкин или доволно љубопитни, на јутјуб во моментов над 700.000 луѓе гледаат актуелизирана руска верзија на ЛОТР, правена во време на распад на некогашниот СССР.

„Подобри денови“: кинескиот кандидат за Оскар

Филмот кој зборува за школски банди, „булинг“ и суров натпревар за упис на факултет, најпрвин не беше дочекан со радост од официјална Кина. Но кога беше пуштен во кино салите прерасна во поп-културен феномен, заработи над 200 милиони долари, и стана хонгконшки кандидат за Оскар.

„Сестрите Палавееви: на пат кон новиот свет“ од Алек Попов

Втор дел од сагата за супер-хероините Кара и Јара Палавееви. Ако првата книга беше сатирична, оваа е веќе отворено дрска, а инвестицијата во сериозноста на зафрканцијата ѝ дава легитимитет да биде таква. Кој знае што да очекуваме aко има трета...

Приказната за eден 400 години стар пресаден нос

Дури и денес примањето орган од донатор прави некаква невидлива врска помеѓу сопственикот и оној кому му е пресаден. Но приказната за еден пресаден нос од 17 век покажува колку буквално тоа се разбирало во минатото. 

Aстронаутката на чијшто гроб фановите оставаат банани

Се викала госпоѓица Бејкер и била дел од американската вселенска програма од доцните 1950-ти. Била шармантна, два пати мажена и дочекала длабока старост. 

Кога Курт Вонегат постариот поместил цела зграда (сосе луѓе внатре)

Денес, кога на некоја компанија и треба повеќе простор таа се сели во поголема зграда, ја проширува постоечката или ја руши и гради нова и поголема. Но до сега не сме слушнале некој просто да ја помести онаа во која работат луѓето за да направи место за доградба.

Сериозни првоаприлски вести за кои сите мислеле дека се априлилили

До пред нешто повеќе од една година вест за глобален смртоносен вирус би се сметала за лош виц. Но низ историјата на овој датум имало такви медиумски објави кои биле толку неверојатни што често биле толкувани како местенки. А всушност биле вистински.

Дали правата за книги треба да бидат бесплатни?

Прашањето за тоа кој треба да ги поседува книжевните дела и колку долго е тема на остра полемика. Неа ја предводи движење за укинување на авторското право, или барем за намалување на неговото времетраење. 

„Игра на тронови“ станува претстава

Премиерата ќе се случи во 2023, а претставата ќе се однесува на значаен собир кој се случува една деценија пред настаните опишани во романот на Мартин и хит ТВ серијата.

Зоолошки водич низ галаксијата

Нова книга истражува што би можеле да ни кажат својствата и изгледот на животните на нашата планета за оние кои живеат (ако живеат) во други делови од вселената.

Опсесивните собирачи на автограми од 19 век

Немало лек за оние опседнати со собирање автограми од познати личности во текот на 1880-тите. За да се добијат скапоцените потписи, или какви и да е пишувани белешки, не се бирало средства.

Фотографот кој осум години пешачи низ светот по патот на човечката миграција

Двократниот добитник на Пулицер, Пол Салопек, го документира светот на неговиот глобален повеќегодишен пат наречен „Излегување од рајот“ (Out of Eden Walk).

Другарка мадам: приказната за сопругата на советскиот амбасадор во САД

Ајви Тереза Лоу Литвиноф (или Ајви Валтернова Литвинова) била англиско-руска писателка и преведувачка, сопруга на советскиот дипломат и министер за надворешни работи Максим Литвинов. Но и неофицијална дипломатска „хостеса“, на англофоните во СССР и на русите во САД.

„Татко“: како е постигнато чувството на дезориентација во филмот?

Новиот филм со Ентони Хопкинс е трогателен и моќен, а за тоа придонесуваат најмалку два елемента: неговата одлична глума, но и нешто што се вика „продукциски дизајн“ а на кое ретко обрнуваме внимание.