Bookbox

Меѓу различните практики поврзани со бракот, еден од најраспространетите низ историјата е миразот. Иако денес во многу општества се смета за застарена или неправедна практика, тој со векови играл важна улога во уредувањето на брачните односи, наследството и економските врски меѓу семејствата. 

Во време кога научните трудови влијаат врз јавни политики, здравствени препораки и образовни системи, се поставува суштинско прашање: колку се стабилни резултатите на кои им веруваме? Таканаречената „криза на репликабилноста“ откри дека значаен дел од истражувањата не ги издржуваат повторните проверки. Наместо да се прифати тоа како скандал, дел од научната заедница почнува да го третира како можност – да се врати науката кон нејзиниот основен принцип: проверливост. 

Што ако вештачката интелигенција ни открива нешта што не ги разбираме?

Во време кога вештачката интелигенција сè повеќе навлегува во научните истражувања, се поставува клучно прашање: што ако ВИ почне да открива знаење што луѓето не можат да го разберат? Како што шаховските компјутери одамна ги надминаа играчите, така и ВИ-системите би можеле да ја надминат човечката наука – но по цена на разбирливоста. А она што не може да се разбере, колку и да е корисно, не може ни да се примени.

Како еден одгледувач на кокошки станал двоен германско-британски агент

Британското кодно име му било Гарбо. Германците го воделе под Аларик. Бил обичен селанец, кој поттикнат од својата омраза кон фашизмот самиот - без да биде „регрутиран“ од никого - почнал да шпионира за Британците. Одиграл клучна улога во успехот на Ди-деј во текот на Втората светска војна, иако за малку сопругата ќе ги расипела плановите, а со тоа ќе го променела и текот на историјата.

Почина Мајкл Силверблат, човекот што на радио зборуваше со најголемите американски автори

Мајкл Силверблат, долгогодишниот и посветен водител на книжевната емисија „Букворм“ на радио станицата KCRW, почина на 73-годишна возраст. Во текот на повеќе од три децении пред микрофонот, тој ги интервјуираше речиси сите големи имиња на современата книжевност. Поточно, им зборуваше, исто онолку колку што тие му зборуваа нему. 

Докторот што го измислил стетоскопот затоа што му било незгодно да го става увото на женски гради

Рене Лаенек бил француски музичар, изумител и доктор, кој го запечатил своето место во историјата со голем број значајни придонеси кон медицината. Сепак, најважниот помеѓу нив е еден од симболите на медицинската професија - стетоскопот. 

Букбокс гледаше: „Заробено општество“ или кога една оценка менува живот (2022)

Петок попладне, шестмина наставници од средното училиште „Руди Дучке“ во неименуван германски град едвај чекаат да си одат дома. Но некој чука на вратата од канцеларијата - родител кој бара правда за своето дете. Во џебот има пиштол.

Секс, убиства, утопија: како завршил обидот на петмина Европејци да живеат на пуст остров

На почетокот на 1930-тите, група Европејци, главно составена од Германци, одлучиле да остават сè зад себе и да се преселат на изолиран остров. Што може да тргне наопаку помеѓу два пара и авантуристички настроена тројка? Наскоро за нив пишувале светските медиуми.

„Празен стомак или кому му припаѓа светот?“- цензурираниот филм на Бертолд Брехт од 1932

Невработеност, самоубиства, бездомништво. Филмот снимен според сценарио на Брехт зборува за ситуацијата на почетокот на 1930-тите во Германија, кога многумина биле со празен стомак и морале да живеат под шатори во близина на главниот град. На времето бил забранет поради своите критички (комунистички?) пораки, а властите исекле дури 230 метри од оригиналниот филм.

„Си ја продадов шапката за вино“: исповеди на студенти што ги прекршиле правилата

Воочи почетокот на новата школска година и во тек на факултетските уписи, да видиме како во минатото се пишувале писма на покајание до администрацијата на образовните институции доколку некој се огрешел од кодексите на однесување. 

Бугарската сугестологија

Насловот звучи како нешто што има врска со политика и нашите маки со соседот. Но „сугестологија“ или „сугестопедија“ е експериментална гранка од педагогијата, која истражува начини на забрзано учење. Aвторот на теоријата е Бугарин.

Кјур ќе објават две нови песни на еко-винил

„Ништо не е засекогаш“ и „Никогаш не можам да кажам збогум“ ќе бидат достапни на 1 октомври, на пластика која е најподатна за рециклирање. Сиот приход ќе оди во организацијата чиј ко-основач е Брајан Ино.

„Нудистички раеви“ - нова изложба во Марсеј дозволува голи посетители, под еден услов

Музејот на Медитеранот или МУЦЕМ, како што вели и самото име, е мултидисциплинарна институција која комбинира антропологија, историја, археологија и современа уметност за да го прикаже широкиот спектар на медитеранскиот свет и неговиот дијалог со Европа. Е сега тој музеј дозволува и посетители-нудисти, на нова изложба посветена токму на нудизмот.

Човекот кој можеше да си ја сврти главата наназад

Мартин Лорело ја шокирал публиката секаде кадешто ја изведувал својата точка. Не се знае како, можеби од раѓање а можеби од повреда, но вратот му овозможувал поголема флексија од вообичаената за човечко суштество - всушност можел да ја врти главата за 120 степени, така за да гледа наназад и истовремено да пие пиво. 

По речиси 100 години прв пат ќе биде прикажан нем филм за Шерлок Холмс

Главна улога во „Златниот монокл“, како што гласи насловот на филмот снимен во 1922, е на Илај Норвуд. Снимката е неодамна реставрирана од страна на Британскиот филмски национален архив. 

Одговорниот за маркетинг си заработи отказ поради контроверзниот трејлер за новиот „Мегалополис“ на Копола

Приказната почна пред отприлика една недела кога излезе трејлерот за долго очекуваниот, самофинансиран филм на Копола од 120 милиони долари. Во него имаше цитати од критики за кои се утврди дека се лажни, односно најверојатно генерирани од ВИ. Трејлерот е повлечен, а одговорниот за маркетинг отпуштен. Иако, рака на срце, идејата не му била лоша.

Српскиот научник што ја реши мистеријата на ледените доба

За Милутин Миланковиќ, иако е од нашето соседство, до сега не бевме слушнале. А има интересна приказна - научно откритие до кое дошол додека бил во притвор за време на Првата светска војна, а поради кое денес се наоѓа на српска поштенска марка и динарска банкнота. 

Масив Атак го одржаа најеколошкиот концерт на модерното време

Настанот во родниот град на пионерите на трип-хопот, Бристол, се најавуваше како концерт со најниско ниво на јаглеродни емисии до сега. Членовите на бендот се надеваат дека нивните 25-годишни еколошки залагања ќе бидат следени и од други музичари. 

Лондонскиот музеј одбра нова маскота - гулаб што врши нужда

Лондонскиот музеј неодамна ја смени локацијата и по тој повод одбра ново лого - бел порцелански гулаб, а под него златен размачкан измет. Тоа, според директорката, била метафора за Лондон. Хм...

Што сонувавте ноќеска?: соновници со шифри за добивка на лото

Во 1920-тите во САД биле популарни тн. „дрим букс“ или соновници, кои ги поврзувале нештата видени на сон со конкретни бројки од игрите на среќа. Денес се реткост и достигнуваат висока цена на сајтовите за антикварни книги. Ама затоа пак има апликации и сајтови на кои можете да го сторите истото. 

Алгоговор: „огледалниот“ речник развиен на ТикТок како резултат на неговата цензура

За да го заобиколат алгоритамот на ТикТок, кој бескрупулозно цензурира одредени теми, корисниците имаат креирано алтернативен речник - „наци“ е „јаци“, „убивање“ е „oдживување“, „порн“ е „корн“. Нешто од сето ова се прелева и во таканаречениот реален живот.

Кога Орвел ја рецензирал „Мајн кампф“ на Хитлер

Кога во март 1940 излегло второто издание на англискиот превод на Хитлеровата озлогласена автобиографија, Орвел решил да објави осврт во кој навлегува во коренот на токсичната харизма на нацистичкиот лидер. Ова меѓу другото го направил затоа што предговорот на првото издание го претставувал нацистичкиот водач како човек за почит.

Најстарата компанија во светот е јапонска градежна фирма за будистички храмови

Се вика Конго (со долго последно о) Гуми и опстанува неверојатни 1500 години. Името може да се преведе како „неуништлива група“, и ако се суди по досегашната традиција тоа е вистинито.

Заборавете на музичари што полнат стадиони, на ред се - подкастери!

Освен големите имиња, кои можат да наполнат стадиони ама пак се соочуваат со безбедносни ризици и откажувања, музичарите генерално тешко продаваат големи концерти. Но има една појава која е истовремено необична и некако разбирлива. Луѓето полнат сали и цели стадиони за да слушнат и да учествуваат во нормален човечки муабет.

Крадец фатен затоа што се зачитал книга

Ова е една од оние вести „лајтерици“ во која можеби има и измислени моменти. Но одлично звучи за расказ или краток филм, a богами можеби е одличен маркетинг за спомнатата книга. 

Гостинска Букбокс читанка: „Македонските водоземци и влекачи“ од Марко Наумовски или како да немате шубе од змии

Oва со „шубе“ во насловот е ставено за сите оние кои дури и кога гледаат влекач на телевизија ги поткреваат нозете или внимателно ги отвораат сличињата од „Животинско царство“, во случај на нив да видат змија. Марко со оваа книга ми го разби стравот, убедувајќи ме дека шансите да сретнам отровница во мојот градски двор е речиси нула. Откако истото ми го потврди и авторот на овој осврт, успеав да ја прочитам книгата без да слушнам ш’шкање низ тревата. 

Сте забележале дека бројни ликови од цртани имаат само 4 прсти?

Откако еднаш ќе го дознаете овој факт ќе се фатите како им се загледувате во прстите на сите од Симпсонови, Том и Џери, Дизни. Како една ваква необична карактеристика - четири наместо пет прсти на антропоморфните ликови - станала нормална за цртаните? 

Oва ни треба: јавен телефон со вицови

Некогаш вообичаена појава, денес јавните телефонски говорници или ги нема, или пак стојат во прашина и пајажина, просто од немукает некој да дојде и да ги отстрани. Но некој се сетил од овој ретро-артефакт да направи нешто корисно.

Најголемата љубов на Ален Делон

Кариерата на славниот француски актер, кој неодамна почина на 88-годишна возраст, бил исполнет со жени. Но само за една има изјавено дека била љубовта на неговиот живот.