Bookbox

Од изгледот и здравјето до работата, спиењето и дури одморот – во 2026 година се чини дека сè може да се оптимизира. А сега за таа опсесија постои и збор на годината.

Кога една биографија ќе исчезне од најголемата онлајн енциклопедија во светот, не исчезнува само текстот. За некои луѓе, тоа е и губење на признанието дека нивната работа е доволно важна за да биде забележана.

Букбокс гледанка: „Скапани јаболки“ (Bad Apples, 2026)

Филм кој на дел од сајтовите е класифициран како „комедија“ всушност е болна сатира за тоа како современите образовни системи, ориентирани кон квантитативно мерливи „постигнувања“, се справуваат со „скапаните јаболки“ помеѓу учениците - оние кои го нарушуваат одвнатре. Како да решиш проблем со еден таков пред доаѓањето на инспекција? Заклучи го во визба. 

Хризантема: цветот што ја победува есента

Кога воздухот станува посвеж, хризантемата одбива да ја прифати промената на сезоната. Раскошна, со густо наредени ливчиња во бои од бела и жолта до бронзена, лила и темноцрвена, таа ги разубавува градините токму кога повеќето други растенија веќе се подготвуваат за зимскиот одмор. Но, таа не е само есенски украс. Нејзината приказна трае повеќе од три илјади години и ги поврзува древната медицина, царските дворови и различните културни претстави за животот и смртта.

Oд каде името „макадам“?

Цело време мислевме дека станува збор за турцизам. Ама името да ти доаѓало од шкотскиот инженер Џон Лаудон Мекaдам, кој осмислил поевтин и потраен начин за изградба на патишта, поставувајќи ги темелите на технологијата што подоцна ќе доведе до современите асфалтни коловози.

Интерпункциски соголени книги (и наши текстови)

Кога споредуваме книжевни стилови најчесто мислиме на тоа како различните писатели ги користат зборовите. Но она што нивните дела ги прави посебни е и специфичниот начин на којшто секој од нив, свесно или несвесно, користи интерпункција. Ние изгледа сме по запирките.

Храбрите жени од Нигерија кои сами си издаваат книги

30-те милиони припадници на народот Хауса во северна Нигерија имаат богата и долга историја, која во последниве години е обележана со теророт и бруталноста на џихадистичката милитантна група Боко Харам. Тоа, значи, не е баш место каде што би очекувале процут на литературно движење на жени-муслиманки, а особено не такво кое произведува љубовни романи, но со јасни политички пораки.

Новооткриено заедничко дело на Моцарт и Салиери

Четириминутна кантата која повеќе од два века се сметала за исчезната, во ноември 2015 била пронајдена во архивите на Чешкиот музеј за музика. Оваа недела таа беше изведена во живо, можеби прв пат во историјата.

„Валден“ за 21 век

Еден човек врз кого славното дело на Торо извршило големо влијание, сака да ја преведе и тоа од англиски - на англиски. Неговата цел: да им ја приближи оваа книга напишана на 19-вековен јазик и на новите генерации.

Рецептот за совршена електронска порака

Да биде кратка и слатка, но не прекратка, и не преслатка. Јасно ви е, нели?

Доналд Трамп и периката на злото

Режисерот и уметник од Лондон, Гај Ларсен, во сликовница која и не е баш за деца, тврди дека виновник за проблемите со трамповата зла личност и исто такво дело лежи во неговиот заштитен знак - мистериозната коса.

Зошто козата се прибрала дома откако ја скршила ногата?

Ретвитајќи твитови со краток рок на траење, лажни мудри цитати од Андриќ, или вистински глупи од најпродаваните автори на нашето време, како да ги забораваме оние кои ни се оставени во аманет од нашите предци, а кои во исто така зипувана форма ни пренесуваат искуство и совети кои би требало да ги послушаме. Ви текнува на „Пијаната жена е како ул'аа свиња?"

Песни за Валентајн за мажени и женети

Ви кажуваме еден ден порано, година порано, десет години порано. Да не речете после не сте знаеле.

„99 куќи“ (2015)

Го гледавте „Обложување на столетието" (осврт тука) и бевте малку ко потресени? Ајде сега како изгледа тоа исто капиталистичко срање на базично ниво, кога сведочите, макар и со посредство на филмска камера, одземање на нечии домови.

Како се станува херој?

Сите инспиративни приказни на светот за подвизи на храбри луѓе ја следат истата шема. Кога ќе расчлениш, сфаќаш дека сите сме поминале низ некаков херојски подвиг, пример сме утепале змеј, само не сме знаеле.

Сци-хаб, или приказната за отпорот кон платените академски списанија

Една жена е заслужна за основањето на пиратски сајт за научни статии, на тој начин овозможувајќи им на илјадници студенти и истражувачи во светот да ја прескокнат таа за останатите невидлива „железна завеса" на знаењето.

Оживеани детски пронајдоци

За британскиот дизајнер Доминик Вилкокс и неговите чевли што си го знаат патот до дома пишувавме претходно тука. Тој има нов проект кој се вика „Пронаоѓачи", а во него учествуваат 450 деца од неговиот роден град Сандерленд.

Џо Хил - човекот без кого ќе ги немаше Дилан и Спрингстин

Радикален работнички активист, поет и музичар, Џозеф Хилстром, попознат како Џо Хил, повторно станува актуелен во контекст на кампањата на Берни Сандерс и неговата критика на капитализмот. И 101 година од неговата смрт пред стрелачки вод, класната нееднаквост и работничките права сè уште се актуелни теми.

Слатките соништа на Дејв Стујарт

За многумина тој е само тивката (и погрда) половина на Јуритмикс. Но ликот и делото на Стујарт е многу повеќе од тоа.

„Обложување на столетието" (2015)

Кога во 2008 година на милиони погодени од финансиската криза им се стемни, на неколкумина кои тоа го предвидоа им осамна. Филмов е за оние вторите, базиран на бестселерот на Мајкл Луис од 2010, „Големиот облог: во пеколната машина".

За цртани филмови без тутун

„Tутунската индустрија продолжува да ги злоупотребува филмовите за регрутирање нови пушачи", велат од Светската здравствена организација, користејќи го периодот пред Оскарите за да привлечат внимание кон овој проблем. А за него имаат и решение. 

Фотографот на Пикасо наполни 100 години

Во пресрет на изложбата на цртежи и графики од приватна колекција во Галеријата на МКЦ која се отвара на 19.02, ви го претставуваме единствениот фотограф на кого му било дозволено да ѕирне во интимниот живот на шпанскиот сликар, а кој пред некој ден наполни еден век.

Koј бил првиот атеист?

Атеизмот како феномен некако го поврзуваме со христијанството и генерално со монотеизмот, како претходно да немало луѓе што не верувале во натприродни сили, Бог или богови. Една нова книга се однесува токму на тие предхристијански атеисти.

Французите лути што правописот им се упростува

Иако изгледа како мала работа, ставањето акцент, дури и тој еден што најчесто се користи во македонскиот, знае да биде многу досадно за некој којшто произведува текстови секој ден. Сме се фатиле како наместо сè пишуваме „сето тоа" само за да го одбегнеме. Ако вака снеможуваат и најагилните во македонскиот, што останува за просечните Французи?

Кому би му го подариле последниот здив?

Денес да ти било Фејсбук „ден на пријателството". Макар и по тој глуп повод, еве уште една приказна на оваа тема, во продолжение на онаа денешната за Херцог и неговата менторка.

Кога Херцог одеше пешки од Минхен до Париз

Соочен со вестите дека неговата филмска менторка и пријателка Лоте Ајснер е тешко болна и хоспитализирана во Париз, славниот германски режисер во ноември 1974 одлучил да направи еден симболички гест - да појде пешки да ја види, како жртва во име на нејзиното спасување. 

Дали крава е „која“ или „што“?

Големите светски медиуми си имаат свои стилски прирачници - водичи за спелинг, граматика, интерпункција и секакви други дилеми кои би можеле да ги имаат луѓето кои пишуваат за нив. Дали Белата куќа твита или постира твит? Дали се пишува Мартини или мартини? Кои се политички коректни термини за именување на различни маргинализирани групи?

Oдличниот музички вкус на Берни Сандерс

Во комплициран предизборен процес којшто на крај успеавме да го сфатиме објаснет преку Лего, Берни Сандерс за ептен малку загуби од Хилари Клинтон во Ајова. Но затоа многумина добро го запамтија неговиот говор по објавувањето на резултатите, и тоа најмногу заради музиката со којашто заврши.