Bookbox

Откако Кендрик Ламар ја доби Пулицеровата (во 2018 - damn!, кога пројдоа?), на оваа тема се нема случено нeшто премногу возбудливо. Сепак, како и секоја голема награда и оваа нешто кажува, за атмосфера, трендови, влијанија. Да видиме што.

Не сме го слушнале одамна, а претпоставуваме дека новите генерации и немат поим што е. Но „гилиптер“ (понекогаш и со ѓ) беше долго време опис на човек, најчесто млад, кој не е за машала - неодговорен, мрзлив, никаков. И сè некако мислевме дека има врска со турскиот. Ама приказната да ти била друга.

Oд магионичарски трикови до сообраќајни знаци: флуоресцентната приказна на браќата Свицер

Во историјата на боите постојат малку приказни толку необични како онаа за флуоресцентните нијанси познати како Деј гло (Day-Glo) – денес симбол на безбедност, сигнализација и визуелна привлечност, а некогаш поврзани со темни, речиси морбидни сценски ефекти.

Социјалните мрежи станаа парасоцијални

Во последните дваесет години, она што го нарекувавме „социјални медиуми“ драстично се промени – толку многу што, според најново истражување, денес веќе не станува збор за вистинска социјалност, туку за нешто што се нарекува „парасоцијални медиуми“.

Букбокс гледанка: „Торта за претседателот“ (Ирак, 2026)

Има нешто во блискоисточните филмови (Ирак, Иран), барем во оние кои стигнуваат до нас, кое прави однапред да знаете дека ќе ве потресе. Но не на некој сеизмичен начин, туку тивко, со сцени во кои е доволно да има само две деца со големи очи и еден петел.

„Зборовите поевтинија - ни треба нов јазик!"

Дали е можен „учен активизам" и кои се опасностите од негово сведување само на учество на протести? Како системот ги „вшмукува" и припитомува поединците? Дали интелектуалците треба се вмешаат „меѓу народот", или прво треба да се замислат колку и самите придонеле за инфлација и злоупотреба на термините со кои се служат? Сето ова во интервјуто кое следи.

Од што умрел Едгар Алан По?

Во рубриките „деновиве пред години" на 7 октомври обично се појавува информацијата дека на тој датум во 1849 починал Едгар Алан По. Но поинтересното се случило неколку денови порано, на 3 октомври, кога тој бил пронајден на улиците на Балтимор, без свест и во тешка здравствена состојба. И не само тоа - носел нечија туѓа облека, и во бунило постојано го спомнувал името на некојси Рејнолд. 

Уметникот што гриза

Медиумот на Тони Орико е хартијата, а уметничката алатка - неговите сопствени заби. Освен тоа дека има јак загриз, дознаваме и дека не го мрзи 8 часа медитативно да џвака голем хамер.

Кога Салман Ружди го рецитира Дрејк

Кој рече дека славните писатели не можат да се восхитуваат на стихови на рапери? Еве еден од нив, кој иако вообичаено знае да биде зајадлив, си се пронајде, и го пофали она што го прочита од опусот на негов колега по перо. Го замисливме Блаже натеран да чита стихови од Слаткаристика. 

Изгледа нема леб од електронски книги

Откако издавачите и писателите го направија есапот, останаа аналогно зинати пред фактот дека е-книгите сепак не ја однесоа најавуваната победа врз нивните хартиени верзии. Додека за некои компании ова е лоша вест, за други тоа е само сигнал дека треба да почнат да си ги шират магацините. 

Новиот филм на Земекис за човекот на жица

„Патот до славата" (The Walk) е нов, игран филм за подвигот на Филип Петит, кој во 1974 се прошета на жица оптегната помеѓу покривите на двете кули-близначки во Њујорк. Сега кога нив ги нема, овој настан не се толкува само како луда акробација, туку има и поголемо симболичко значење.

Убиство заради отфрлена теорија

Оние кои работат во научни установи раскажуваат дека од време на време кај нив знаат да навратат луѓе со разни откачени идеи, проекти за перпетум мобиле, свемирски летала или докази за неисправност на теориите на славните научници. И сето тоа е во ред, на моменти дури и симпатично, доколку не се случи нешто како пред повеќе од половина век во Бостон.

Хејтањето како уметност

Кога денес го гледаме Дисмаленд на Банкси, или политички ангажираните изложби на Аи Веивеи, сведоци сме на обиди за критика на воспоставените сили на моќ, низ уметност која исмева, но и предупредува. Вакви примери низ историјата има многу, но интересно е кога на нив ќе се наиде среде уметнички правци кои многумина ги сметаат за обична „стилска вежба". Таков е дадаизмот, кој всушност тежи од политички активизам, кој бил и причина за неговиот внатрешен распад.

Им верувате ли на освртите на задните корици на книгите?

Го знаете она „не ја цени книгата по корицата". Ама оние неколку реченици отпечатени на книгите, кои се обично полни со фалби, особено ако се потпишани од славни автори, играат токму на таа карта.

Дали „неделата на забранети книги" сè уште има смисла?

Овој настан, кој се одржува еднаш годишно во текот на последната недела од септември, ја промовира слободата на читање. Но дали во САД навистина има забранети книги?

Македонец во најтесниот избор за Његошевата награда

Се работи за државно признание кое го доделува претседателот на Црна Гора, секоја втора година, на автор на книжевно дело кое е прв пат објавено во претходните две години на некој од јужнословенските јазици: босански, бугарски, македонски, словачки, српски, хрватски и црногорски, како и на албански.

Каубоец во Шведска

Бартон Ли Хејзлвуд (1929-2007) бил американски кантри и поп пејач, најпознат по неговата соработка со Ненси Синатра и Дин Мартин, но и по стил на музицирање кој бил опишуван како „кантри психоделија" или „сахарински андерграунд". Eдно време решил да се пресели во Шведска. 

Како преживеа каталонскиот?

Колку и да звучи чудно, забраната за користење некој јазик може да помогне тој да биде зачуван. Еден таков пример е романски јазик кој се зборува во Шпанија, Андора, дел од Франција и Италија, а кој на матичната територија долго и систематски бил потиснуван од шпанскиот. 

Приказни за обичните предмети околу нас

Издавачот Блумсбери започна со интересен проект - објавува кратки книги во електронски формат и на хартија за предмети кои ги користиме секојдневно, но за чија културна историја знаеме малку или ич. На сајтот има и повик за сите кои би биле заинтересирани да пишуваат на ваква тема.

Културна историја на косата

Долга или кратка, бојосана или виткана, под шамија или мрсна и немиена, косата е моќен симбол на општествен статус, или на отфрлање на истиот. Од Самсон и Далила, до Доналд Трамп, таа има и долга културна историја

Првиот роман на Морисеј не го бива

Спортисти што убиваат некаков демон, а тој потоа ги истребува еден по еден - книгата на познатиот пејач има само 128 страници, но изгледа е тенка и по содржина. Критичарите сепак имаат и поживописни епитети за неговото дебитантско дело.

Автобиографија на Грејс Џоунс во која ги исмева денешните ѕвезди

Иронично насловена како „Никогаш нема да ги напишам моите мемоари", новата книга на диско дивата не само што открива многу за нејзиниот живот, туку ги прави парам-парче оние кои се обидуваат да ја имитираат, а не биле ни родени кога таа го пробивала патот на јаките жени во музиката.

Научници и професори, бидете малку и новинари!

Не мислиме на масовно излегување од лабораториите и предавалните за да се прават онакви анкети по пазари, ниту пак на пишување колумни во својство на „експерти" за дневно-политички теми. Мислиме на потребата професори и научници од различни области почесто да пишуваат за не-академска публика, односно како упатени новинари.

Лори Андерсон: Капитализмот е катастрофа за човечките релации

Во Телурајд, Колорадо во септември повеќе од 40 години се одржува фестивал, на кој се прикажуваат нови филмови (услов е тоа да им биде северноамериканска премиера). Оваа година меѓу другите луѓето го гледаа, и плачеа на новиот документарец на Лори Андерсон.

Тејлор Свифт во стил на Спрингстин и Лу Рид

Рајан Адамс (не Брајан) е американски музичар, поет и сликар, кого го нарекуваат „засекогаш даун екс-кантри рокер". Тој има нов албум со наслов „1989" на кој обработува песни на - Тејлор Свифт! Ама не знаете колку добро звучи тоа.

Гол Диоген на загрепските улици

Mинатиот викенд на плоштадот Тесла пред Културно информативниот центар во Загреб уметникот од Тајван Лан Хунг, во склоп на перформанс инспириран од Диоген, требаше да мине осум часа во потрага по Човек. Лоша вест - бил отстранет од полицијата по пет. Добра вест - толку часови шетал гол низ строгиот центар.

Интерактивна тура низ собата со плочи на Мураками

Оние што ги читале неговите дела знаат дека познатиот писател има посебна слабост кон музиката, и дека практично секоја негова книга содржи сопствена плејлиста. Сега ја отвара неговата домашна колекција за оние кои сакаат да ѕирнат во неа.

Ќе спијам (сакам што ноќта е жена)

На она што требаше да биде роденден на Игор, а е вечер во која постхумно се читаат неговите стихови. Топли наспроти студот на светот. 

Бордејн и рачното правење книги

Ентони Бордејн има нов проект, кој на прв поглед не е поврзан со готвење. Се вика „Сиров занает" (Raw Craft), a се работи за кратки филмови во кои познатиот готвач ги претставува „најдобрите занаетчии на Америка".