Bookbox

Филдсовиот медал, често нарекуван „Нобелова награда за математика“, и годинава ги истакна научниците чии идеи отвораат нови хоризонти не само во математиката, туку и во физиката, информатиката и разбирањето на природата. На Меѓународниот конгрес на математичарите во Филаделфија, четворица истражувачи под 40 години ја добија оваа престижна награда за решавање на проблеми што со децении, па и со векови, им пркосеа на најголемите умови. Меѓу нив особено се издвојува Џон Пардон – тивок, скромен научник чии револуционерни идеи веќе се сметаат за пресвртница во современата математика.

Со години Нетфликс важеше за платформата што целосно ги промени навиките на телевизиската публика, нудејќи цели сезони одеднаш и поттикнувајќи „бинџање“. Но, според сè повеќе аналитичари, токму тој модел денес почнува да му се враќа како бумеранг. Во текст на Слејт се тврди дека стриминг-гигантот ја нарушил една од најважните особини на телевизијата – чувството дека гледачите со текот на времето градат трајна врска со ликовите и сериите што ги следат.

Издавачот на „Хари Потер“ ќе добие милионска отштета од спогодбата со компанијата Антропик

Вештачката интелигенција сè почесто се судира со авторското право, а еден од најголемите судски договори досега покажува дека последиците можат да бидат милионски. Издавачката куќа „Блумсбери“, позната по серијалот за Хари Потер, ќе добие значителен дел од спогодбата меѓу стартапот Антропик и илјадници автори, со што случајот станува пресвртница во односите меѓу креативната индустрија и компаниите што развиваат генеративна вештачка интелигенција.

Букбокс читанка: „Црната молња“ од Башир Храјеф (1961)

Познавачите велат дека туниската литература од втората половина на 20 век се обидува да одговори на едно суштинско прашање: како изгледа едно општество што штотуку ја стекнало својата слобода, но сè уште живее со товарот на колонијалното минато? Едно од делата што на впечатлив начин го отвора токму тоа прашање е новелата „Црна молња“ од 1961 година, напишана од тунискиот писател Башир Храјеф, еден од најзначајните автори во современата арапска книжевност на Магребот.

Куќата во која е роден Хитлер претворена во полициска станица

Куќата во австрискиот град Браунау на Ин, во која во 1889 година е роден Адолф Хитлер, од 22 јули официјално стана полициска станица. Одлуката, донесена по долгогодишни расправи и обемна реконструкција, повторно ја отвори дебатата за тоа како треба да се постапува со местата поврзани со нацистичкото минато и како тие да се зачуваат од злоупотреба.

Познати личности кои воделе кодирани дневници

Луѓето имаат различни причини за водење личен дневник. Некои од нив се пишувани со намера да бидат објавени. Други преземаат сè што е во нивна моќ тие да им служат како потсетник, а никој друг да не успее да ги прочита.

Од каде потекнува зборот „џез“?

Oд бејзбол, минерална и лековита „газирана“ вода до парфем од јасмин и сексуални работнички - историјата на терминот „џез“ е музичка приказна самата по себе. 

Паничен грип и велигденски јајца

Втора година по ред ни се преклопуваат две теми - пандемијата и велигденските празнувања. Во збирка кратка проза на Влада Урошевиќ објавена во 2010, значи една деценија пред Ковид-19, овие две нешта мистериозно коегзистираат на страниците на книгата, во два расказа. 

Хонкаку: јапонскиот клуб на aвтори на мистерии

Во Јапонија постои здружение на автори кои пишуваат „хонкаку“, односно „автентични“, вистински мистерии. Традицијата на ваквата литература во оваа земја е долга, а во англиското говорно подрачје допрва се популаризира, со први преводи на повеќето од книгите.

Посадивте ли „обетки“?: приказната за фуксијата

Кај нас ги викаме „обетки“, а висечката верзија „балерини“. Научното име го добиле по германски лекар и ботаничар. А бојата „фуксија“ првично немала врска со растението.

„Уште една тура“ ќе добие верзија со Леонардо ди Каприо

По добивањето на Оскарот, данскиот филм на Винтерберг за алкохолизираните наставници ќе добие и верзија на англиски јазик. Во неа ќе го нема Мадс Микелсен, и тоа е доволно да знаеме дека џабе го прават.

Платените париски ракоплескачи кои го одредувале вкусот на публиката

Замислете дека сте во Париската опера, околу 1831. Покрај обичната публика, во првите редови има мажи кои ентузијастично плескаат на крајот на претставите, извикувајќи „Бис! Бис!“. Тие се всушност вработени во театарот, исто како и музичарите.

Човекот што го измисли изразот „опстанок на најприлагодените“ и спојувалката

Ако еволуцијата важи на полето на биологијата, зошто не би важела и на полето на општествените науки? Ова било идејата на Херберт Спенсер, чија најпозната изрека за опстанокот на најприлагодените најчесто му се припишува на неговиот колега, Дарвин.

„Италијанскиот Робинзон Крусо“ кого властите го бркаат од неговиот остров

Мауро Моранди живеел сам на островот Будели од 1989, но по неколку закани со протерување и затвор, изгледа ќе мора да го напушти својот спокоен дом. Не помагаат ни бројните јавни повици и петициите.

Вистинската приказна за шпионите во „Курирот“ со Бенедикт Камбербач

Во нов филм на малку позната тема, Камбербач игра бизнисмен кој за време на студената војна пренесува тајни помеѓу западот и тогашниот Советски Сојуз. Негов контакт од другата страна е руски разузнавач. Нивната цел - одбегнување нуклеарна војна.

Интересното потекло на терминот „банкрот“

Се користи во правната и економската терминологија, како неспособност за плаќање на фирма или поединец, но и во секојдневниот говор за некој што пропаднал, останал без пари. Етимологијата на терминот „банкрот“ е од еден интересен италијански обичај.

Македонска порака по повод Светскиот ден на книгата 2021

Оваа година пораката ја упатува македонскиот писател и преведувач, Димитар Башевски.

Заборавената кинеска верзија на „Дон Кихот“

Меѓународниот ден на книгата се прославува на 23 април, датумот на смртта на Сервантес. Оваа година одбележувањето вклучува и шпански превод и повторно објавување на заборавена верзија на „Дон Кихот“ на кинески.

Тајната мисија да се ископа експеримент стар 142 години

Во 1879 почнал експеримент, кој допрва треба да даде одговор на прашањето - колку можат да издржат семиња закопани во шишиња во земја? Локацијата на којашто се наоѓаат до денес е тајна, а целиот потфат ќе трае и следните 80 години.

Птичарот од Алкатраз

Бил еден од најозлогласените криминалци во САД на почетокот на 20 век. Но титулата „најпознат затвореник на Алкатраз“ не ја заслужил толку со своето криминално минато, туку со едно необично хоби за затворски услови.

Ботанички супер-херој: 1000 години старата ружа

Најстарата ружа на светот е толкава фраерка што издржала разни историски премрежја, меѓу другото и бомбардирање во Втората светска војна.

Космизам: руското учење кое кое ја предвидело колонизацијата на вселената

Верувањата на денес подзаборавениот Николај Фјодоров за космичка религија фокусирана на животот на Земјата инспирирала некои од најдобрите советски инженери.

Приказната зад најдолгиот оскаровски говор на сите времиња

На 25 април ќе се случи 93-тото доделување на престижното филмско признание. Во историјата долга речиси еден век, забележани се различни куриозитети. Меѓу нив и еден најдолг говор, кој не е на Хилари Свонк или на Ендријен Броди.

Грицките кои се користат како амајлии за да ти работи компјутерот

Станува збор за нешто како смоки, направено од пченка, со различни вкусови, меѓу кои и кокос. Грицките се користат како посебен вид заштита и поттик - на машините, за да работат како што треба.

Наскоро може да почнат да се додаваат реклами во стари филмови

Таканаречениот „продакт плејсмент“, или стратешко поставување производи и реклами во филмските кадри, е голем бизнис и за филмовите и за сериите. Сега вакви „сублиминални“ пораки може да бидат додавани дигитално, и во стари и во понови дела.

„Бенг бенг клуб“ (2010)

Вистинска приказна за четворица воени фото-репортери од Јужна Африка, која иако во филмска смисла е раскажана прилично површно, дава увид во едно значајно прашање - она за фотографската етика.

„Како треба една жена да си го живее животот?“

Оние кои ја гледале како матријархот на семејството Шелби, Поли Греј, во „Пики Блајндерс“, знаат за каква брилијантна актерка стануваше збор. Ја играше и Нарциса Малфој во последните три филма за Хари Потер, а беше наградувана и на театарската сцена.

Изложба на „заматени“ традиционални портрети

Нова изложба во Лондон е опишана како „радикална субверзија на старите мајстори“. Всушност тука не се случува ништо посебно, освен што сликите се - вон фокус.

Најголемата кражба на уметнички дела и ексцентричната наследничка која ги поседувала

Пред 31 година се случила најголемата кражба на уметнички дела, вредни тогашни 500 милиони долари. Нова документарна серија ги истражува можните теории, но раскажува и приказна за основачката на ограбениот музеј.