Bookbox

Понекогаш е доволен еден необичен говор за да нè потсети дека јазиците не се затворени светови, туку живи организми кои со векови се позајмуваат, се преплетуваат и се обликуваат меѓусебно. Токму таков е и легендарниот говор што во 1959 година го одржал грчкиот економист и гувернер на Банката на Грција, Ксенофон Золотас, на конференција на Меѓународната банка за обнова и развој. Добро, малку и се перчел, ама му се можело.

Ново аудио-издание на „Одисеја“ од Хомер предизвика големо внимание, а причината е необична: епот го раскажува глас што звучи како оној на славниот британски актер Мајкл Кејн. Сепак, зад овој проект не стои класична актерска снимка, туку вештачка интелигенција која го пресоздала неговиот глас со негова дозвола.

Како земјоделецот станал мускулест херој

Современото земјоделство денес повеќе се потпира на технологија, машини и деловни вештини отколку на физичка сила. Сепак, интересно е што токму во периодот кога работата на нивите станувала сè помалку физички напорна, американските реклами почнале да ги прикажуваат земјоделците како силни, мускулести мажи. 

Чистач, па хигиеничар, па одржувач на објект: зошто еуфемизмите постојано се менуваат?

Зборовите што денес ги сметаме за учтиви, неутрални и општествено прифатливи често по неколку децении добиваат поинакво значење и почнуваат да звучат навредливо, застарено или несоодветно. Затоа јазикот постојано создава нови изрази за истите појави. Лингвистите овој процес го нарекуваат „лента на еуфемизмите“ – бескрајно движење во кое старите зборови се заменуваат со нови, а потоа и тие со текот на времето го губат својот првичен ефект.

Повеќе од веѓа: нова изложба во Лондон ја истражува „комодификацијата“ на Фрида Кало

Речиси седум децении по нејзината смрт, мексиканската сликарка Фрида Кало не е само една од најпрепознатливите уметници во светот, туку и вистински културен феномен. Нејзиниот лик денес се наоѓа на маици, шољи, кукли, постери и безброј други производи. Токму оваа трансформација – од уметница во глобална икона и комерцијален бренд – е во фокусот на новата изложба „Фрида: Создавањето на една икона“ во лондонската Тејт Модерн.

Везилке кажи како да се роди проста микробиологија

Пред некое време пишувавме за стаклени скулптури на бактерии и вируси. Но овие се везени и баш фино можат да стојат поединечно или во група над ВЦ-шоља, шпорет или блиску до кревет. Чисто ко хигиенски потсетник, или везен HACCP.

Прирачник за „мрсни" англиски зборови за Јапонци

Јапонија на Западот меѓу другото му ги има дадено икебаните, хаику песните, филмовите на Куросава и самураите. Што ѝ дава за возврат западната цивилизација на Јапонија? Прирачник за користење непристојни зборови од англискиот.

Maжите знаат што значи „голем“

Полот влијае врз вашиот лексички фонд, како и на начинот на кој го користите јазикот. Со други зборови, ако сте машко веројатноста да знаете што е тоа „офсајд" е поголема од онаа да знаете што е „маскара". Стереотип? Да, ама функционира.

Премиера на операта за Челини на Тери Гилијам

Приказна за креативен гениј кој е истовремено битанга и за лудилото на едно време? Магнет за Тери Гилијам, кој е специјализиран за тешки теми и за сложени продукции. Извадоци од неговиот дневник додека ја работел операта на Берлиоз, според автобиографијата на славниот Челини.

Пронајдени 19 „загубени“ композиции на Кол Портер

Во 1928 во Париз било изведено La Revue des Ambassadeurs, шоу со музика на Кол Портер, на чија премиера на пијано во живо свирел Џорџ Гершвин. Набргу потоа Портер го доживеал првиот бродвејски хит, мјузиклот „Париз", и оваа клупска претстава била заборавена.

За заколнувањето врз (дигитални) книги

Сузи ЛеВин, американската амбасадорка во Швајцарија и Лихтенштајн, на церемонијата на прифаќање на должноста се заколна држејќи ја раката врз електронско издание на американскиот Устав. И тоа не беше прв пат некој да се колне врз дигитална верзија на некоја книга.

Филмот на 11-годишниот Ларс фон Трир

Роден 1956, Ларс својот прв „филм" го снимил на 11-годишна возраст. Насловот е „Патување во смачканата земја: супер филм за еден колбас". И да, се работи за еден колбас со човечки лик. И за неколку зајчиња.

Тишината како филмска категорија

Како и во музиката, и во филмот тишината знае да направи многу силен ефект. Особено ако се применува во некоја и онака јака сцена, со што нејзината емотивна тежина само се зголемува.

Kнижевно светско првенство во фудбал

Англискиот тим е родово и жанровски мешан, па ги содржи и Ник Хорнби, но и Агата Кристи. Американците се многу јаки со Хемингвеј и Фицџералд, но Селинџер често не им се појавува на тренинзи. Каков би бил македонскиот?

Кога се претерува со хипербола

Откако еднаш ќе кажете дека сте сигурни во нешто „300 посто“, следниот пат, за да го засилите ефектот, ќе морате да употребите поголема бројка. И не е само до бројките - силните зборови, ако прекумерно се употребуваат, лесно ги трошат нивните животни сокови, и на крај издишуваат. 

Тајниот презир на Бодлер кон Иго

Виктор Иго, еден од француските книжевни џинови, како човек бил давеж. Барем така тврди неговиот современик и колега, Бодлер. A со него се согласуваат и современите француски матуранти.

Кога Јунг го хејтал „Улис“

Славниот Јунг влегол во лавиринтот на контроверзниот роман, но едвај извлекол жива глава. Измачен и лут, тој објавил статија на оваа тема, и му ја испратил на Џојс, со придружно писмо. Овој пак среќен што успеал да поремети еден наводно врамнотежен човек, па уште и психијатар. 

Скулптура која изгледа како да се топи

Микеланџело или Челини би биле веројатно воодушевени од можноста со едноставна анимација да создадат илузија на движење на нивните скулптури. Ние веднаш ја замисливме онаа на Чакаларов, како во бавен галоп врти по тоа кружниот тек. 

Официјален водич за твитер сленг

Сигурно не е лесно да ти е работа да седиш на компјутер и да следиш твитови потенцијално опасни по безбедноста, суверенитетот и светскиот мир, а тие да се состојат од глупи акроними. Ама сега и за тоа има лек.

Човекот кој го измисли јазикот дотраки

Еве еден начин како да го преживеете периодот на неизвесност и празнина до петата сезона на серијата - на 7. октомври HBO во соработка со издавачката куќа Living Language ќе ја издаде книгата „Живиот јазик дотраки: конверзациски курс" од лингвистот Дејвид Петерсон.

Зошто Американците го викаат фудбалот „сокер"?

Популарното уверување е дека сокер е бизарен лингвистички пронајдок на Американците. Но тој, за чудо, е британски збор, кој сега самите Британци не го поднесуваат.

Џез пејачот со необично висок глас кој играше во „Твин пикс“

Препознатлив по речиси женскиот глас, тој ќе остане запаметен по неговата соработка со џез легенди како Чарлс Мингус, Лестер Јанг и Чарли Паркер, но и по оние со Лу Рид и Дејвид Линч. И по интересната животна приказна.

Како да познаеш германски шпион

Eден навидум обичен збор јасно покажува дали англискиот ви е мајчин. И истовремено ве прави смешни кога немате појма од германски, а треба да го изговорите на овој јазик. Потврдено со видеа и многу смеење.

Прва апликација во музејската збирка на МОМА

„Биофилија", термин кој Бјорк го позајми од славниот природонаучник Едвард О. Вилсон, не беше само име на нејзиниот албум од 2010, туку означуваше цел еден еколошки концепт, чии визионерски идеи почнуваат да се препознаваат на голема врата.

Писателот кој го дизајнираше фудбалскиот дрес на Бразил

Во чест на почетокот на фудбалското првенство, неодамна беше реиздадена книгата на Алекс Белос, Futebol, која се однесува на историјата и културата на бразилскиот фудбал. Едно поглавје е посветено на необичниот дизајнер на бразилскиот дрес.

Како ќе заврши историјата?

25 години по објавувањето на текстот кој стана основа на славната „Крајот на историјата и последниот човек", Франсис Фукујама сумира - шчо напрајфме, и шчо требит да најпрајме за однапред. Малку се правда, но не попушта. Теоретски, либералната демократија според него е сè уште без конкуренција.

Употребата на санскрит како политички чин

Најмалку дваесетина новоизбрани членови на индијскиот Парламент ги положија своите заклетви на санскрит. Зошто е тоа интересно? Затоа што никој од нив реално не го употребува јазикот во секојдневниот живот. Нешто како во вицот: „Зборува есперанто како да е таму роден".

Книгата на Вотерс за стопирањето низ Америка

На 3. јуни излезе долго најавуваната книга на славниот режисер, за неговите доживувања при стопирањето од Балтимор до Сан Франциско. Насловот не мора да значи дека не си поминал добро.