Bookbox

Постојат личности чие значење не може да се смести во една професија или во една област. Таков бил Емерик Блум, инженер, индустријалец, визионер и општествено ангажиран интелектуалец, човек кој верувал дека еден град се гради не само со фабрики, патишта и електрични мрежи, туку и со култура, знаење и јавен живот. Денес најчесто се памети како човекот кој од мал инженерски колектив создал огромен стопански систем, но неговата приказна започнува многу порано, во кругот на млади сараевски уметници и интелектуалци кои во пресрет на Втората светска војна го основале Колегиум Артистикум.

Студиото Сансет визитор, познато по тоа што во своите видеоигри обработува општествени и современи проблеми, со новата игра „Докажи дека си човек“ (Prove You’re Human) повторно навлегува во теми поврзани со технологијата, работата и вештачката интелигенција. По наградуваната 1000XResist, која беше инспирирана и од искуствата на тимот за време на пандемијата, овојпат студиото создава психолошки хорор во кој играчот треба да се соочи со вештачка интелигенција која е убедена дека е жива.

Персеиди или кога светецот плаче: метеорскиот дожд кој може да се гледа вечерва

Вечерва, ноќта меѓу 12 и 13 август 2026 година, доколку отидете на повисоко и потемно, со голо око ќе може да го видите метеорскиот дожд, познат под различни имиња во различни култури. И додека паѓаат ѕвездите, да помислите желба.  

Фановите на Хари Потер успеаа да пренасочат кабел вреден 500 милиони евра за да не минува низ фиктивен гроб на лик од книгата

Фановите на „Хари Потер“ успеале да натераат инвеститорите на голем енергетски проект да ја променат трасата на подводен кабел, за тој да не минува низ местото на кое во филмот е погребан домашниот елф Доби. Значи измислен лик, ист таков гроб, а кабелот многу реален. За иронијата да биде поголема, тој сега поминува блиску до исто така прилично реален археолошки наод.

Од каде се инспирирал Бергман за антологиската сцена во „Седмиот печат“?

Еден човек седи пред шаховска табла. Наспроти него не е противник во оклоп, ниту некој старец или крал, туку скелетот на Смртта. Над нив некогаш стоела порака на шведски: „Ти задавам шах-мат“. Сцената е едноставна, речиси иронична, но нејзината порака е безмилосна: без оглед на тоа кој си и колку добро ја играш играта на животот, на крајот противникот секогаш го има последниот потег, без можност за реванш.

Писателот е најдобар пријател на кучето

Дан Банино е италијански фотограф, чиј живот бил променет дента кога го вдомил неговото куче Ротко, земен од прифатилиште за кучиња-скитници.

Најчудните корекции на Њујорк Тајмс во 2014

Меѓу другите работи кои се сведоа изминатата година е и бројот и видот на грешки кои се правеа по медиумите, за што некои од нив имаат чуден обичај да се извинуваат. Не дека и ние сме им имуни (сте чуле за градот Колоњ?), ама тоа не нè спречува да му фаќаме сеир на еден Њујорк Тајмс.

Дали живееме во свет опседнат со ризици?

70-годишниот социолог почина на првиот ден од Новата година, оставајќи ја зад себе необјавената студија „Метаморфоза на светот". Исто како што гасеницата нема поим што се случува додека таа минува низ промени во својата чаура, така и ние реагираме на трансформациите на нашето општество, неподготвени за неговите ризици. 

Што значи да си карикатурист во Франција?

12 мртви, меѓу кои и четворица од карикатуристите-основачи, е моменталниот биланс на нападот на сатиричниот француски весник Шарли Ебдо, кој претседателот на Франција Оланд го нарече „терористички". Франција има долга традиција на сатира, која денес се покажа како погубна за оние кои се занимаваат со неа.

Британија е жртва на „мулти-култи балканизација"

Борис Џонсон, познат по својата креативна употреба на мајчиниот англиски, особено за навреди („големи мрзливи протоплазмични безрбетни амеби"), има експертска дијагноза зошто голем број жители на Британија не зборуваат англиски. Ако е нешто лошо, мора да има врска со Балканот.

Политиката на презимињата

Различните режими ги имаат менувано со сила. Невестите го земаат она на мажот со мило. А на владите им се важни за да знаат кој сте, каде сте и колку да ве оданочат. Но дали презимето и понатаму ќе биде толку значајно за идентитетот како што било до сега?

Закерберг отвара читачки клуб

Самообвинувачката флоскула „заради ова интернетов" за многумина стана главен изговор што долго време не зеле книга в рака. Тоа станува уште поиронично имајќи го предвид „бук"-от во името на Фејсбук. Но Закерберг сега ќе ја оправа работата.

Како изгледа да си професор во Македонија низ gif-ови

Како, макар и со задоцнување, пошироко да се промовира имиџот на професорите како реално трудољубиви, чесни и упатени, а да се нагласи аматеризмот и агресивното незнаење на оние кои сакаат да ги „зауздаат"? Aко не помагаат сложени таблици, формули, учени дискусии и отворени писма, можеби ќе помогне ова.

33 ветувања за читање книги во Новата

Писателот Остин Клеон, нам познат по бестселерот „Кради како уметник", манифест за креативноста во дигиталното доба, состави листа на сопствени ветувања во врска со читањето. Ни изгледа како фин вовед во Новата, иако повеќето од спомнатите работи веќе ги правиме. Ама бр. 5 ќе мора да гo вежбаме.

Кој е францускиот економист кој ја одби Легијата на Честа?

Само ден по Нова година, кога француската држава традиционално ја доделува престижната награда, еден од добитниците им порача на политичарите - не туку кажувајте кој е заслужен а кој не, фатете се за работа.

Дилан Томас наместо честитка

2014 меѓу другото ја одбележаа два настани: 100 годишнината од раѓањето на велшкиот поет Дилан Томас и епскиот научно-фантастичен филм „Интерстелар". Нивната точка на средба е славната песна на Томас, Do not go gentle into that good night, која во филмот се цитира неколку пати.

Букбокс ретровизор: најчитано во 2014

Во 2014 продолживме со филмските и книжевни осврти, ги ловевме интересните вести од областа на културата, повторно јадевме книги, почнавме Твитер филмски клуб, прочитавме и напишавме куп статии, и се дружевме. На нејзиниот крај ви нудиме две листи: она што вие најмногу го кликавте, и она што нас најмногу нè возбудило како приказна или „проект“. 

Нова книга на Џејми Оливер: храна што ве гушка

Повеќе интуитивен отколку жанровски јасен концепт, comfort food е храна подготвена дома, како сармички виткани од мајчински раце, или пире несмасно гмечено од децата, што прави да се чувствувате пријатно, утешено и заштитено. Како кога некој пред спиење ќе ве покрие и ќе ве бакне во чело.

Секс од А до Ш

Пред некое време пишувавме за безобразната руска азбука од 1931, чиј автор изработувал споменици на Сталин.Сега откривме верзија со латинични букви, која има една предност - се мрда.

Шест реални случки од 2014 раскажани како фикции

Џабе бираме најдобри книжевни дела за изминатата година, кога таа беше полна со настани кои по својата чудесност ja надминуваат фантазијата. Ова е логиката на Гардијан, кој објави серија текстови во кои познати автори ги замислуваат/измислуваат деталите зад најинтересните случки.

Штулиќ на сите по список

Не знаејќи како жанровски да го одреди овој текст, белградско „Време“ го сместува во рубрика „смејурија“. Иако делува како драматуршки презаситен список екс-ју имиња, тој сепак покажува неколку работи: дека Штулиќ и тоа како добро се сеќава, дека исто толку добро ги следи актуелните настани, и дека (ова го знаевме, ама да си повториме) - е лудак. 

Кога библиотекарите биле Гугл

Она што денес го прават интернет пребарувачите, обидувајќи се да ни дадат одговор на понекогаш апсурдните прашања, порано било задача на библиотекарите. Јака им душа што сè трпеле.

Читатели и пријатели бираат: што им ја одбележа културната 2014?

Наместо ние да бираме што беше најдобро, замоливме неколкумина да ни кажат што културно ги возбудило, израдувало, допрело во 2014. Не баравме нешто помпезно, во смисла на „настан на годината", туку некое, макар мало, но убаво искуство. Еве што ни рекоа:

Баталете е-книги пред спиење

Ново истражување покажува дека светлината којашто ја емитуваат повеќето е-читачи негативно влијае врз заспивањето. Чаре: правете нешто друго в кревет.

Најстарата тапанарка на светот

Ракувала со палки подобро од кој и да е маж, а нејзината вештина и денес може да засени голем број модерни тапанари. Смит е само една од голем број легендарни музичарки, кои го отвориле патот за некогаш дискриминираните перкусионистки. Денес има 102 години и сè уште не се откажува.

Замина музата на Бекет

Били Онор Вајтло (Billie Honor Whitelaw), англиска актерка која почина пред неколку дена на 82, цели дваесет и пет години му била најблиска соработничка на Бекет. Се запознале во 1964 и сè до неговата смрт тој ја сметал за своја муза и совршен интерпретатор на неговите дела.

Камасутра лижавчиња

Италијански уметник и фотограф, инспириран од еротските пози опишани во Кама Сутра, изработува нивни шеќерни верзии. Да ти е жал да ги излижеш.

Дали зборувате југлиш?

Англискиот се зборува во толку различни краишта од светот што е сосема нормално тој да си има свои локални особености. Еден лингвист од Уганда објави книга во која детално ја опишува историјата, еволуцијата и граматичките особености на оној англиски кој се зборува во неговата татковина. Некои од примерите се цепки.

Книжевниот Колбер

Последниве неколку недели Колбер и неговите фанови ги минаа потсетувајќи на најдоброто од неговото шоу. Она за што помалку се зборува кога се прави ретроспектива на неговото медиумско влијание е начинот на кој ги промовираше писателите и читањето воопшто.