Bookbox

Кога Лионел Меси го крена трофејот на Светското првенство во 2022 година, тој момент за него и за милиони навивачи беше влез во фудбалска вечност, како што претходно било за легенди како Диего Марадона, Зинедин Зидан, Роналдо Назарио и Бастијан Швајнштајгер. Но, златниот трофеј чие кревање предизвикува транс не бил отсекогаш истиот.

Од античкиот Рим до средновековна Англија и царска Русија, историјата е полна со драматични конфликти меѓу татковци и синови. Борбите за власт, различните карактери, љубомората и амбициите честопати ги претворале семејните односи во вистински политички и лични пресметки. Некои од овие судири завршиле со бунтови, предавства, па дури и смрт, оставајќи длабока трага во историјата. 

„Да даде Господ...“: клетва стара 2.000 години откриена во Холандија

Археолозите во Холандија открија необичен римски артефакт што фрла нова светлина врз верувањата и магиските практики во античкиот свет. Станува збор за мала оловна плочка со испишани клетви и повикувања на божества и демони, која била користена за нанесување штета на непријатели. Истражувачите се особено заинтересирани од необичната комбинација на јазици и културни влијанија што се забележуваат во натписот.

Паноптикон: малку познатиот затвор на Крф инспириран од визија на британски филозоф

Паноптиконот (еден можен превод - Севид) е еден од најпознатите архитектонски и општествени концепти во историјата. Замислен кон крајот на 18 век од британскиот филозоф Џереми Бентам, тој требало да биде револуционерен модел за затвори, болници и други институции. Денес овој концепт најчесто се споменува во дебатите за надзор, контрола и приватност, но неговите траги можат да се пронајдат и во реални градби, меѓу кои и еден затвор на грчкиот остров Крф.

Манастири како кредитори: пред банките, пари позајмувале калуѓерки

Кога ќе се спомене средновековното банкарство, повеќето луѓе помислуваат на трговци, благородници или богати семејства. Но во средновековна Виена важна улога во финансискиот живот на градот имале и женските манастири. Во време кога модерни банки сè уште не постоеле, калуѓерките не само што управувале со значителни средства, туку и позајмувале пари, финансирале имотни трансакции и придонесувале за стабилноста на градската економија.

Од бестселери до книги што никој (веќе) не ги сака

Една хуманитарна организација во Британија ги замоли луѓето да престанат да ја донираат „Кодот на да Винчи“ затоа што имале премногу примероци од неа. Такви книги, кои речиси преку ноќ стануваат од најбарани до најраздавани, има многу.

„Никој од никаде“ (Un illustre inconnu, 2014)

Матју Касовиц го памтиме од „Амели Пулен“, од „Амин“ на Коста Гаврас или „Минхен“ на Стивен Спилберг. Го знаеме и како сценарист и режисер на суровиот „Омраза“ со Винсент Касел. Ама во овој филм тој има тешка задача - да игра некој кој е никој и ништо.

„Спинерот“ кој го отсликува светот во кој живееме

Последниов месец низ дома се пека за некаква играчка која ја немало кај нас, ама била „супер“. На прашањето што конкретно се прави со неа, одговорот е - ништо. Но на радоста ѝ немаше крај кога случајно ја најдовме на пазарска тезга, на која едвај можеше да ѝ се пристапи не само од деца, туку и од возрасни кои би нешто да вртат.

„Пичкица“: прв роман посветен на ерата на Трамп

Не дека и претходно немаше романи кои од далеку најавуваа можност некој како актуелниот 45-ти претседател на САД да го преземе кормилото на земјата. Но новата книга на Хауард Џејкобсон е опишана како „брутална сатира која ги повикува сите писатели на активен отпор“ кон човекот кој сега има име, презиме и еден фин епитет, кој е просто греота да се троши за опис на ликови како него.

Во одбрана на анти- интелектуалноста

„Големите“ филмови, како и големите книжевни дела, си бараат и време и посебна состојба на умот за човек да може да ги совлада и да им го посвети заслуженото внимание. Ако сме искрени, шансата дека ќе одиш по патот по кој почесто се оди е прилично голема во услови на дневен физички замор и психичка истоштеност. Па што има лошо во тоа?

Комунизам за деца

„Си беа еднаш едни луѓе, и сакаа да се ослободат од лошиот капитализам. Како можеа да си ги остварат соништата?“ Вака почнува нова книга која се обидува да им ги приближи вистинските идеи на комунизмот на новите генерации, растени на капитализам.

Рокенрол халата на славните бара библиотекар

Знаеме некои локални ликови кои лежерно би можеле да аплицираат и да го добијат местото, со оглед на тоа што се подвижни музички енциклопедии. Иако според огласот не делува дека позицијата е многу „рокенрол“.

Научници откриле 23 празни страници кои би можеле да бидат загубено дело на Бекет

Во 2006, само неколку недели по 100-годишнината од раѓањето на славниот драматург, во неговата архива се пронајдени куп празни листови. Еве како извести Тhe Onion за тој вонсериски настан.

Teaтарска претстава за Големиот хадронски колајдер

Нова продукција на „Ројал Шекспир компани“ е драма која се одвива пред самото пуштање во употреба на LHC во Церн, а зборува за однос помеѓу научник кој работи во централата, и новинар кој известува за историскиот момент.

Човекот кој организираше 250 сликари да нацртаат портрет на неговиот пријател

Брет Јаско и Џон Ригерт се долгодишни пријатели. Обајцата живеат во Питсбург, каде првиот се занимава со графички дизајн, а вториот со сликарство. Но Џон уште од трауматичното детство постојано имал психички проблеми. До моментот кога неодамна посегнал по својот живот.

Бил Клинтон пишува роман со Џејмс Патерсон

„Претседателот е исчезнат“ е наслов на книгата која поранешниот претседател на САД наскоро ќе ја објави во соработка со неговиот другар од голф.

Зошто Русија ги изедначува Јеховините сведоци со ИСИС?

Согласно одлука од април оваа година, заедницата на Јеховините сведоци во Русија е прогласена за екстремистичка. Активностите на скоро 200,000 верници во оваа земја се забранети, а имотот е конфискуван од страна на државата.

Откачени нотни записи

Како и во секоја професија, и во музиката си постои жаргон кој служи како некој вид „код“ за разбирање на оние кои се бават со неа. Како на пример кога за некој што не ги следи баш нотите ќе кажеш дека „брљави по текстот“. Но понекогаш самите нотни записи содржат нестандардни коментари, кои би требало појасно да ја пренесат идејата на авторот.

Ник Кејв: „Нашите животи се како ѕвончиња на ветер“

Денес, 5 мај, излегува компилацијата „Прекрасни суштества: најдоброто од Ник Кејв и Бед сидс 1984-2014“. По тој повод Кејв даде интервју за Гардијан, едно од ретките по смртта на неговиот син, кој падна од карпа во јули 2015 под дејство на Ел-ес-ди.

Вистинската причина за самоубиството на Хемингвеј - девет потреси на мозокот

Досегашниот консензус помеѓу психијатрите беше дека Хемингвеј се самоубил како резултат на биполарно нарушување, или пак дека само премногу пиел. Нова книга тврди дека славниот автор страдал од хронична трауматска енцефалопатија.

Водич за политичка револуција за тинејџери

Не стана претседател на САД, но ја форматираше публиката, и од целосен аутсајдер успеа да стане вистински хит, особено помеѓу младите. Сега Сандерс им се обраќа со нова книга, за да не ги остави да се „оладат“ до следните избори. Затоа што и во меѓувреме има многу нешта што тие можат да ги сторат.

„Возрасни во собата“: нов мемоар на Јанис Варуфакис

„Ако некогаш сте се сомневале што се случува во Европа, читајте го Варуфакис“, вели критиката за новата книга на некогашниот министер за финансии на Грција, која уште неизлезена (официјално се објавува утре, 4.5) е веќе бестселер на Амазон.

Загубениот рај: како јаболкото стана „забрането овошје“

Овој месец се навршуваат 350 години откако Џон Милтон му го продал на својот издавач авторското право за епот „Загубениот рај“, за само пет фунти. Неговото славно дело ја преточува во стихови најстарата епизода од Светото писмо, чии главни ликови ни се добро познати: Бог, Адам, Ева, Сатаната во форма на змија што говори, и - едно јаболко.

Претстава направена според еротски писма на славни личности

На 4 мај во Лондон ќе се оддржи премиерата на престава под наслов „„Вашите секси пораки се срање: постарите подобри писма“. Денешната еротска коресподенција не е ништо во споредба со старата добра вештина на заведување преку рачно напишани писма. А Џојс е махерот во оваа област.

Дарвин не се утепувал од работа (па не мора ни ние)

Славните научници и уметници биле крајно амбициозни, страсно се посветувале на својата работа и имале речиси натчовечки капацитет да се фокусираат. Но подеталната анализа на нивниот работен ден покажува дека работеле само по неколку часа на она што денес го препознаваме како нивно најголемо достигнување. Остатокот од времето - кулирале.

Koлку нијанси лутина постојат?

Горчина. Јарост. Бес. Палетата чувства кои би можеле да се категоризираат под „лутина“, рефлектирана и во јазикот, варираат и во интензитет, и во тоа кон што се насочени. 

Зошто древната литература не зборува за чувства?

Од вавилонските епови, преку античката до средовековната литература, импресионирани сме од она што се способни да го направат главните ликови на само неколку странички - да соберат армија, да почнат војна, да ја добијат. Но она што притоа не ни се кажува е како се чувствувале додека го правеле сето ова. Се плашеле ли, си рекле ли некогаш „што ми требаше сето ова?“.