Bookbox

Еден човек седи пред шаховска табла. Наспроти него не е противник во оклоп, ниту некој старец или крал, туку скелетот на Смртта. Над нив некогаш стоела порака на шведски: „Ти задавам шах-мат“. Сцената е едноставна, речиси иронична, но нејзината порака е безмилосна: без оглед на тоа кој си и колку добро ја играш играта на животот, на крајот противникот секогаш го има последниот потег, без можност за реванш.

Што би се случило кога би постоела органа на која наместо тонови се свират мириси? Или инструмент што ги претвора звуците во бои? А што ако музиката може да се создава само со мисла, со движење на ѕвездите или дури со повлекување на опашките на мачки? Звучи како фантазија, но историјата на музиката е полна со токму вакви необични замисли – некои никогаш не биле реализирани, други навистина биле конструирани, а трети се наоѓаат некаде меѓу измисленото и стварното.

Бафалото од Судан: Димитар Башевски за тоа како било да си новинар пред 50 години

Не толку одамна, да си новинар-репортер од далечни дестинации наликувало на акционен филм, во кој главниот лик требало да се соочи со нешто повеќе од прес конференции, мејлови и соопштенија. Таква е и оваа приказна, за едно известување од Судан, кое е на граница на книжевност - полно сетилни впечатоци и ликови кои не се среќаваат во стерилните вести. Такво е, на граница на фикција, и затоа што до оригиналните материјали сега веќе е речиси невозможно да се дојде. Останува барем фрагменти да се спасат од заборавот.

Додадена уште една нота во најбавната композиција на светот

Во време кога сè се случува сè побрзо, во еден средновековен храм во Германија веќе четврт век се изведува најбавниот музички концерт во светот. Делото на авангардниот композитор Џон Кејџ е замислено да трае неверојатни 639 години, а секоја промена на акорд претставува вистински историски настан што привлекува посетители од целиот свет.

Зошто белото знаме е симбол на предавање?

Белото знаме денес е универзален симбол на предавање, примирје и желба за прекин на борбите. Го гледаме во филмови, книги и историски реконструкции. Неговата употреба датира уште од пред повеќе од две илјади години, а причината поради која токму белата боја станала знак на капитулација е многу попрактична отколку што би се очекувало.

Луѓето ретко викаат „фала“

И тоа не само кај нас, и не само затоа што не се љубезни. Повеќе се работи за традиција - изгледа ситуациите во кои би требало да кажеме „благодарам“ ги земаме здраво за готово.

Меѓународниoт Букер за 2018 оди во Полска

Олга Токарчук ја доби наградата од 50.000 британски фунти, која според пропозициите ја дели со нејзината преведувачка на англиски, и со тоа стана првата полска писателка која го доби престижното признание.

Писма на младиот Пруст до неговата љубов - славен француски композитор

Уште не ни се оладил текстот за писмата на Хемингвеј до неговата 30 години помлада муза, веќе имаме нов момент: во Париз се изложени писма на Пруст до неговиот долгогодишен партнер, пред нивната најавена аукциска продажба.

Обединувачката моќ на лебот

Секогаш сме скептични кон решавање на длабоки општествени конфликти со јутјуб кампањи и билборди. Демек ако си агресивен националист ќе погледнеш едно слоу моушн клипче во пастелни бои, за минута ќе ти се активира чакрата за емпатија, а по финалните кадри веќе ќе бидеш друг човек? Ама па некои идеи за кампањи се подобри од други.

„Neon Nights - Пушка на надежта“ (македонски стрип)

„Во Скопје веќе со декади ништо не расте. Зад нас останува само отровната магла од последната војна, а некаде изгубени во неа скитаме сите. Богатите и моќниците што не заминаа за Сатурн живеат на врвовите од мегазградите со свои вештачки градини и џунгли“.

Објавени писма на Хемингвеј до неговата 30 години помлада муза

Нова книга од италијански автор го истражува пријателството помеѓу Хемингвеј и тинејџерката Адриана Иванчиќ, кое траело осум години.

„НеДа“ наместо „не“ во македонскиот?

Виралната петиција која кружи во моментов, за преименување на no во yesn't, не може баш директно да се преслика во македонскиот. Но по логиката дека негацијата кај нас доаѓа пред работите што се негираат, дојдовме до НеДа. Тој може добро да им се најде на пасивно-агресивните, секогаш кога сакаат да одбегнат јасно дефиниран став.

Дали Ахил бил црн?

Секој академски обид да се сугерира дека кожата на древните Грци можеби не била бела, туку барем нешто потемна, предизвикува контроверзи. Последната таква е поврзана со новата ТВ серија на Би-би-си, „Троја: пад на еден град“. Таму Ахил, Патроклo и уште пар ликови се - црни.

Зборовите со кои Том Вулф го збогати англискиот јазик

„Збогатување“ на јазикот на многумина наши лингвисти им звучи како богохулие и широко отворена порта за немакедонштина. Од друга страна, и на креативни решенија во рамки на јазикот се гледа како на непотребна играрија. Во англискиот само еден писател, кој почина неодамна, на 88 години, придонел со повеќе од 150 зборови и изрази.

Tajниот партнер на Витгенштајн чија смрт го скршила филозофот

Се викал Дејвид Хјум Пинсент. Му бил (најверојатно) платонска љубов на големиот логичар и филозоф, извор на негова стабилност и верен придружник. Денес малкумина го признаваат неговото влијание врз ликот и делото на Витгенштајн.

Стен Ли бара отштета од 1 милијарда долари од својата поранешна компанија

95-годишниот автор на куп ликови од универзумот на Марвел тврди дека компанијата POW: Entertainment му ги украла правата и ги препродала на кинеска компанија. Им бара 1 милијарда долари.

На луѓето им се повраќа од новиот филм на Трир

„Гаден“. „Претенциозен“. „Да ти се слоши“. „Тортура“. Ова се само некои од описите на новиот филм на Трир кој беше премиерно прикажан на Канскиот фестивал. Филм кој според многумина никогаш и не требало да биде снимен.

Марго Кидер, или тажната приказна за девојката на Супермен

Откако станала ѕвезда по премиерата на првиот дел на Супермен во 1979, Кидер се обидувала да заигра во филм во кој ќе доминира. Иако имала некои забележителни помали настапи и добри критики, постојано ја барала таа, едната Голема улога. Почина на 69 години без да ја најде.

Koj ќе победи оваа година на Канскиот фестивал?

Од 8-19 мај се одржува 71-то издание на еден од најзначајните филмски фестивали на планетата. Добивањето на Златната палма или на некоја од другите фестивалски награди значи многу за иднината на секој филм во конкуренција. Кој би можел да биде тој оваа година?

Kaко би изгледал „Денот на мрмотот“ од перспектива на Рита?

Легендарен филм, навидум обична комедија, но со длабоки филозофски идеи, еден од нашите омилени. Сега некој се обидел да го раскаже од перспектива на споредниот лик, крајно симпатичната и (според ова толкување) наивна и неинформирана Рита. 

Хорска композиција посветена на еден бизон

Во северна Манитоба во Канада, еден бизон постојано бега од ранчот каде живее. Локалците го нарекуваат бегалецот Фреди, и тој веќе има статус на локален „селебрити“. Сега во негова чест е компонирано и специјално музичко дело.

Еден век од раѓањето на магионичарот помеѓу физичарите

Роден во Њујорк на 11 мај 1918, Ричард Фајнман е една од брилијантните појави во науката, особено заслужен за нејзина популаризација. Почнал да зборува дури по третиот роденден, но потоа имал што да каже.

Шест правила за слушање други луѓе

Советите за тоа како и зошто воопшто некој би слушал што има да каже некој друг се од познатиот психолог Ерих Фром. И тоа е доволен аргумент зошто би го слушале.

На денешен ден: 85 години од масовното горење книги во Германија

10 мај 1933. На плоштадот на Операта во Берлин се донесени повеќе од 20.000 книги. 5.000 студенти во рацете држат факели, покрај нив десетици илјади собран народ. И тоа е само еден од настаните низ земјата со иста цел - горење неподобни текстови.

Наскоро ќе може да се испраќаат дигитални пораки напишани со хиероглифи

Кога бевме мали, ако не ни чинеше ракописот, ни викаа дека пишуваме како со хиероглифи. Епа сега навистина ќе можеме да ги користиме, ама на мобилни.

Родниот град на Мусолини ќе отвори Музеј на фашизмот за да ги едуцира радикалните десничари

Предапио, според неговиот сегашен градоначалник, станал „италијански Чернобил“ во смисла на тоа дека е „загаден“ од орди нео-нацисти кои го посетуваат гробот на Мусолини. Тој нуди решение за нивно едуцирање. Нека му е со среќа.

„Македонска рок енциклопедија (1963-2018)“ од Тошо Филиповски

55 години музичка историја, биографии на 333 бендови, 500 страници, 400 фотографии. И овие бројки не би значеле ништо, да не се вградени во методолошки крајно издржан и со душа изработен производ, со кого може да се гордееме, повеќе отколку со голем број таканаречени „енциклопедии“ и „капитални“ изданија, кои во изминатите години произлегоа од оваа култура, а беа дотирани „шаком и капом“ од разни гарнитури.

Брилијантниот математичар кој престанал да јаде

Австрискиот математичар, кој се смета за еден од најреволуционерните научници на 20 век, кон крајот на животот малку откачил. Парализиран од стравови, тој почнал да одбива храна. Умрел на 71 години, со само 30 килограми.

Јан Мекјуан му помогнал на синот да напише домашна и добил 3+

Имаш писмена работа за книга чиј автор е твојот сопствен татко. Тој ти помага да напишеш што сакал да каже писателот, и за што воопшто се работи во книгата. Излегува дека баш и не е упатен во темата.