Bookbox

Филдсовиот медал, често нарекуван „Нобелова награда за математика“, и годинава ги истакна научниците чии идеи отвораат нови хоризонти не само во математиката, туку и во физиката, информатиката и разбирањето на природата. На Меѓународниот конгрес на математичарите во Филаделфија, четворица истражувачи под 40 години ја добија оваа престижна награда за решавање на проблеми што со децении, па и со векови, им пркосеа на најголемите умови. Меѓу нив особено се издвојува Џон Пардон – тивок, скромен научник чии револуционерни идеи веќе се сметаат за пресвртница во современата математика.

Со години Нетфликс важеше за платформата што целосно ги промени навиките на телевизиската публика, нудејќи цели сезони одеднаш и поттикнувајќи „бинџање“. Но, според сè повеќе аналитичари, токму тој модел денес почнува да му се враќа како бумеранг. Во текст на Слејт се тврди дека стриминг-гигантот ја нарушил една од најважните особини на телевизијата – чувството дека гледачите со текот на времето градат трајна врска со ликовите и сериите што ги следат.

Издавачот на „Хари Потер“ ќе добие милионска отштета од спогодбата со компанијата Антропик

Вештачката интелигенција сè почесто се судира со авторското право, а еден од најголемите судски договори досега покажува дека последиците можат да бидат милионски. Издавачката куќа „Блумсбери“, позната по серијалот за Хари Потер, ќе добие значителен дел од спогодбата меѓу стартапот Антропик и илјадници автори, со што случајот станува пресвртница во односите меѓу креативната индустрија и компаниите што развиваат генеративна вештачка интелигенција.

Букбокс читанка: „Црната молња“ од Башир Храјеф (1961)

Познавачите велат дека туниската литература од втората половина на 20 век се обидува да одговори на едно суштинско прашање: како изгледа едно општество што штотуку ја стекнало својата слобода, но сè уште живее со товарот на колонијалното минато? Едно од делата што на впечатлив начин го отвора токму тоа прашање е новелата „Црна молња“ од 1961 година, напишана од тунискиот писател Башир Храјеф, еден од најзначајните автори во современата арапска книжевност на Магребот.

Куќата во која е роден Хитлер претворена во полициска станица

Куќата во австрискиот град Браунау на Ин, во која во 1889 година е роден Адолф Хитлер, од 22 јули официјално стана полициска станица. Одлуката, донесена по долгогодишни расправи и обемна реконструкција, повторно ја отвори дебатата за тоа како треба да се постапува со местата поврзани со нацистичкото минато и како тие да се зачуваат од злоупотреба.

Прв пат во историјата Прицкеровата награда за архитектура оди кај две жени

Ја викаат „Нобел за архитектура“, награда воспоставена „за да им оддаде признание на архитекти чии дела се комбинација на талент, визија и посветеност“. Оваа година ја добија две жени од Ирска.

Зошто им се доверуваме на непознати?

Харвардски социолог во својата книга „Некој со кого можеш да зборуваш“ (Someone to Talk To) се обидува да објасни зошто наместо на најблиските често се одлучуваме да им се отвориме на сосема непознати луѓе.

Приказната за Наполеон Хил, основач на жанрот „самопомош“ и измамник

Свесни сме дека во рубрикава често објавуваме текстови за некакви измамници или ликови кои целиот живот се обидувале (најчесто безуспешно) да се реобмислат себеси, оправдувајќи ги средствата со целта. Но во овие приказни има и нешто трогателно, во тој напор да се прикажеш како нешто што не си. Во случајов уште повеќе затоа што доаѓа од некој што денес би го нарекле „животен советник“.

120 години од раѓањето на Курт Вајл

Во Десау, родниот град на Вајл, од 28 февруари до 15 март се одвива фестивал посветен на творештвото на овој германски композитор. Мотото на овогодишното издание, 28-мо по ред, е „Што се границите?“. Тоа упатува на присилната емиграција на Вајл од Германија во 1933, но и на иновативноста на неговите дела.

Контроверзи откако Оксфордскиот речник за прв пат вклучи нигериско-англиски зборови

Со најновото освежување на речникот во него се вклучени 29 зборови од секојдневниот нигериски говор, со што се признава „специфичниот придонес кон англискиот како глобален јазик“ на најнаселената држава во Африка. Но Нигеријците не се воодушевени.

29 февруари, денот кога жените запросуваат

Во традиционално патријархалните средини само еден ден бил исклучок од правилото мажот да нуди брак. Се паѓал еднаш на четири години, и тогаш ергените морале да бидат на штрек.

На Амазон се продаваат книги кои тврдат дека коронавирусот е дело на Сатаната

Најголемиот трговец со книги на светот вели дека дозволува продажба на небулозна литература поврзана со коронавирусот, за муштериите да имаат пристап до „различни гледишта“.

19-годишниот Ерл Кејв глуми во два нови филма

По семејната трагедија Ерл забрзано созреал. И одлучил од неа да направи нешто убаво.

Антропоморфизам и наука: Дали природата дејствува „намерно“?

Придавањето човечки карактеристики на други живи суштества е токму човечка карактеристика. Но кога истата наместо во басни и анимирани филмови ќе се појави во наука, тоа може да создаде погрешни претстави за природните закономерности.

Приказната за научникот што си го мерел сопствениот измет

Се викал Санторио Санторио. И бил другар на Галилео Галилеј. Очигледно Италијаните од тоа време сакале удвоени имиња. Но овој човек имал и поинаква страст кон броењето - го вовел квантитативниот пристап во природните науки и во медицината. Мерејќи буквално сè.

Уметност и биополитика: бактерии без граници

А про по веста дека заради коронавирусот Кинезите почнале да ги дезинфицираат и банкнотите, изложба под наслов „Бактерии без граници/Колонијалистички кеш“, која се отвори во Берлин во јануари, а ќе трае до 2 март.

11 зборови за тага и депресија од различни јазици

Една од најтешките работи кога не си расположен е кога ќе те прашаат „што ти е?“, а ти го немаш вистинскиот збор. Ништо посебно лошо се нема случено, ама се чувствуваш „осојничаво“, малаксано, немотивирано. Заборавете го „даун“, еве зборови од различни јазици кои го опишуваат истото. Ако ништо друго, да се има избор.

Кога Пекиќ ја замисли пандемијата на беснило

Мотивот на неочекувано и рапидно ширење на заразни болести не е нов во уметноста. За добриот писател или режисер тој дава одлична можност за анализа на екстремите на човечките однесувања, но и за помалку или повеќе прикриени апокалиптични пораки.

Пријателствата се прашање на живот или смрт

Нова книга од областа на психологијата тврди дека посветуваме повеќе внимание на тоа што јадеме, или дали вежбаме, отколку на тоа дали сме се виделе со блиските пријатели. А всушност би требало да е обратно. За наше добро.

Археоботаничарката која трага по исчезнати овошки во уметнички дела

Ренесансните слики можат да содржат скриени пораки, префарбани слоеви, клучеви за толкување на животот на уметниците. Но можат да содржат и значајни податоци за растителниот свет, во случајов за овошките.

„Прво лице еднина“, или животот на Лилијана Лунгина

Kнига во која низ усни сведоштва една 77-годишна жена - преведувачка на руски на дела од француската и скандинавската книжевност - ја раскажува целата историја на рускиот 20 век. И покрај мрачните времиња за кои станува збор, нејзиниот заклучок е: животот е безумен, но истовремено и прекрасен.

Човекот кој 19 години учел алигатори како да пеат

Сме чуле за дресирани болви, за кокошки кои знаат математика (од филмот „Баладата за Бастер Скрагс“), за дресирани свињи кои се дел од историјата на циркусот и карневалите, ама едно нешто до сега немавме сретнато: дресирани алигатори.

„Не си го чепкај носот“: водич за детски манири од 15 век

На нов сајт на Британската библиотека можат да се најдат голем број неодамна дигитализирани ракописи стари и по неколку векови, меѓу кои и еден бон-тон за деца.

Човекот кој си ја стави главата во акцелератор

Од сите места на кои можеш да си ја бутнеш главата, aкцелератор е најлошото. На 13 јули 1978, тогаш 36-годишниот руски научник Анатолиј Бугорски морал да го стори точно тоа.

10 дена и 9 часа: најдолгиот маратон со изведба на дела од Бетовен

Во чест на 250 години од раѓањето на Бетовен, Данскиoт гудачки квартет од 7-18 февруари во Линколн центарот во Њујорк го изведе целиот циклус негови композиции за ваков ансамбл. На крај настапиле и на бис, за да покажат дека уште им се свири.

Матриксот на Ајзенхауер: системот за планирање на американскиот претседател

„Она што е важно ретко е итно, а она што е итно ретко е важно“, има изјавено Двајт Д. Ајзенхауер, 34-тиот претседател на САД. Да научиме нешто од него.

Психологијата на згрозувањето

„Бљак“ можеби звучи како непосакуван извик, но границата помеѓу револтираноста од нешто и привлечноста кон истото понекогаш е замаглена.

Писмото од затвор на 89-годишниот Бертранд Расел до сопругата

Расел бил во затвор? Ова беше нашата прва реакција на веста за дигитализацијата и објавувањето на неговата кореспонденција од зад решетки, каде завршил на два пати во својот живот.

„50 раскази (избор од 10 збирки раскази)“ од Жил Менар

Ако доволно долго се загледате во корицата на оваа книга, правите линии на орнаментот почнуваат да ви играат пред очи и да се свиваат како змиички или како тело на ориентална танчарка. Ако паузирате па го погледнете со свежи очи, таму има де ромб кој голтнал друг помал, де две половинки од квадратни лавиринти, во кои е тешко да се влезе, но веројатно уште потешко да се излезе. На трето гледање веројатно ќе видите и уште нешто - лик кој се појавува во заднината и благо се кикоти.