Bookbox

Зборовите што денес ги сметаме за учтиви, неутрални и општествено прифатливи често по неколку децении добиваат поинакво значење и почнуваат да звучат навредливо, застарено или несоодветно. Затоа јазикот постојано создава нови изрази за истите појави. Лингвистите овој процес го нарекуваат „лента на еуфемизмите“ – бескрајно движење во кое старите зборови се заменуваат со нови, а потоа и тие со текот на времето го губат својот првичен ефект.

Речиси седум децении по нејзината смрт, мексиканската сликарка Фрида Кало не е само една од најпрепознатливите уметници во светот, туку и вистински културен феномен. Нејзиниот лик денес се наоѓа на маици, шољи, кукли, постери и безброј други производи. Токму оваа трансформација – од уметница во глобална икона и комерцијален бренд – е во фокусот на новата изложба „Фрида: Создавањето на една икона“ во лондонската Тејт Модерн.

Силвио Гацанига – уметникот кој го дизајнирал трофејот на Светското првенство

Кога Лионел Меси го крена трофејот на Светското првенство во 2022 година, тој момент за него и за милиони навивачи беше влез во фудбалска вечност, како што претходно било за легенди како Диего Марадона, Зинедин Зидан, Роналдо Назарио и Бастијан Швајнштајгер. Но, златниот трофеј чие кревање предизвикува транс не бил отсекогаш истиот.

Некои од најпознатите ривалства помеѓу татковци и синови во историјата

Од античкиот Рим до средновековна Англија и царска Русија, историјата е полна со драматични конфликти меѓу татковци и синови. Борбите за власт, различните карактери, љубомората и амбициите честопати ги претворале семејните односи во вистински политички и лични пресметки. Некои од овие судири завршиле со бунтови, предавства, па дури и смрт, оставајќи длабока трага во историјата. 

И со „траума“ се претера

Што всушност значи терминот „траума“? Денес тој се користи многу почесто отколку порано – за тешки животни настани, но и за секојдневни разочарувања, стресови и непријатни искуства. Летвичката за тоа што се може да биде траума е толку спуштена, што излегува дека и најмало непријатно искуство го заслужува овој опис.

Како да дигитализираш мирис?

Минатата недела, во подрумот на музејот Рубин во Њујорк, публиката на влезот добила метален цилиндар и инструкции да шмркнат малку од мирисот што тој го испушта. Истовремено, на екран одел анимиран филм под наслов „Алекс и земјата на чудата", кој ги следел замислените патувања на еден андрогин карактер додека тој патува низ светот, минувајќи низ џунгли, шуми и одмарајќи се на морски плажи.

Новооткриен водич за машко здравје на Волт Витман

Прирачник во кој славниот американски поет се занимава со сè поврзано со машкоста, од потенција до „грижа за стапалата", е откриен неодамна, 150 години по неговото прво објавување под псевдоним.

Каква разгледница би му испратиле на претседателот?

Пред неколку дена во еден њујоршки парк се одржа „Сакам да кажам", уметничко-активистички проект, преку кој жителите на овој град им испратија пораки на нивните претседателски кандидати. Куцани на хартија, за да бидат сфатени посериозно од дигитална порака или коментар, кои денес можат да кренат прашина, а утре никој веќе да не ги памти. 

Нов документарец за редакцијата што пишува некролози во Њујорк Тајмс

Едно од прашањата што си го поставуваат познатите, освен колку грди слики кружат од нив по интернет, е - дали Њујорк Тајмс веќе го има напишано нивниот некролог.

Изложбата која мораше да се затвори за да се отвори

Наспроти вообичаената практика за отварање па затворање на некоја изложба, сценариото на оваа е обратно. Една лондонска галерија привремено се затвори, за во текот на тој прекин во работата, и во таа тишина, да се постават прашања во врска со современата состојба на уметноста и вредноста на уметничкиот труд.

Koга Принс свиреше со Мајлс Дејвис

По смртта на славен музичар веднаш се копа по помалку познатите детали од неговиот живот, и се поставува прашањето - што ако соработувал со овој колега, што ако ја објавел онаа песна? Кога е во прашање Принс, едно такво партнерство кое не се развило онолку колку што можело на општо задоволство, е она со Мајлс Дејвис.

Човекот кој известувал од 25 земји и има преведено повеќе од сто книги на македонски

„Сте чуле за мене?" - вака гласеше прашањето на Свето Серафимов кога се запознавме. 

Репортажа од изложбата на Стефан Загмајстер во Франкфурт

До сега Загмајстер го познававме како дизајнер на корици на албуми на Лу Рид, Стоунси, Дејвид Брн и Пет Метени. Австриец со постојан дом во Њујорк, тој деновиве е актуелен со изложба посветена на општочовечката потрага по среќата, поставена во Музејот на применета уметност во Франкфурт. 

Македонецот и читањето

Односот на колективот кон одреден феномен е директно отсликан во неговиот фолклор. И според квантитетот на „таговите“, и според тоа како е ставот кон нив. Во случајов клучниот збор е - книга, а изворот - Цепенков. 

Џорџ Орвел: Зошто левичарите треба да ѝ се благодарни на монархијата?

Оваа недела умре еден принц, ама една кралица, британската, слави 90 години. Републиканците го искористија поводот за да ги обноват нивните повици за укинување на монархијата, или во најмала рака за воведување референдум по нејзината смрт. 

Кога младите биле најважното гласачко тело

Речиси во сите демократии на младите се гледа како на непредвидлив и оттаму неважен дел од електоратот. И обратно, на снимките од денот на изборите најчесто во кадар се пензионери и повозрасни луѓе кои го сметаат гласањето за нивна граѓанска должност.

TВ серија инспирирана од стихови на Дилан

Амазон и Лајонс Гејт работат на шоу базирано врз песни на Дилан, и имаат обезбедена дозвола за употреба на што и да е од неговите стихови и музика.

Кога „неандерталци" не е само метафора за политички неосвестените

Политиката не е само идеологија, туку и биологија. Така барем мисли Рик Шенкман, автор на книгата „Политички животни: како нашите мозоци од камено доба стојат на патот на умната политика".

Најдолгиот трејлер на сите времиња

Трае седум часа, и е сниман во еден кадар. Ако трејлерот трае толку, колку ли ќе трае целиот филм?

Кој доби Пулицер за 2016?

Наградите беа објавени вчера (18.04) на Универзитетот Колумбија, а вклучуваат роман кој е мешавина на шпионажа и политичка сатира, албум на џезер кој бил во Скопје и хип-хоп мјузикл.

Кој е поголем фраер, Сервантес или Шекспир?

Оваа година се навршуваат четири века од смртта на двајца великани на светската литература - Шекспир и Сервантес. Се смета дека тие умреле токму нa ист ден, 23.04. И тоа не е единственото што ги поврзува.

Дали вака крајот мириса?

Уметниците Тoмсон и Крејгхед креирале парфем базиран на библиските описи на крајот на светот. Животински рогови, изгорено месо, крв, и многу жолч.

Клетвата како лично и политичко оружје

Освен протести по улиците на Скопје, по социјалните мрежи и по медиумите деновиве масовно се користи уште еден демократски инструмент за искажување политички став - клетвата. Базирана врз верувањето дека изговорениот (или напишаниот) збор има моќ да нанесе не само емотивна, туку и физичка штета, таа е древно оружје на понижените и навредените.

80 години од раѓањето на Шабан Бајрамовиќ

Роден на 16 април 1936 во Ниш. После војната заради девојка дезертирал од ЈНА, и е осуден на три години на Голи оток. Индира Ганди и Нехру го викале да пее во Индија, каде е прогласен за крал на ромската музика. По снимање на спот за песна под наслов „Белиот коњ“ вистински го украл коњот и одјавал во непознат правец.

„Сеќавај се" (Remember, 2015)

На што ли ќе се сеќаваме, a што ќе заборавиме како колектив, од она што денес ни се случува, по седумдесет години?

Koга музичарите бојкотираат

Од Брус Спрингстин до Били Холидеј, уметниците реагирале и реагираат на она што сметаат дека е неправда, за да го привлечат јавното внимание и да придонесат за одредена кауза. Не се секогаш успешни во тоа, но барем се трудат.

За една замислена теорија на праведноста

Годината е 2002, кога од печат излегува македонскиот превод на „Теорија на праведноста", книга која претставува пресврт во најновата историја на филозофијата на правото.