Bookbox

Зборовите што денес ги сметаме за учтиви, неутрални и општествено прифатливи често по неколку децении добиваат поинакво значење и почнуваат да звучат навредливо, застарено или несоодветно. Затоа јазикот постојано создава нови изрази за истите појави. Лингвистите овој процес го нарекуваат „лента на еуфемизмите“ – бескрајно движење во кое старите зборови се заменуваат со нови, а потоа и тие со текот на времето го губат својот првичен ефект.

Речиси седум децении по нејзината смрт, мексиканската сликарка Фрида Кало не е само една од најпрепознатливите уметници во светот, туку и вистински културен феномен. Нејзиниот лик денес се наоѓа на маици, шољи, кукли, постери и безброј други производи. Токму оваа трансформација – од уметница во глобална икона и комерцијален бренд – е во фокусот на новата изложба „Фрида: Создавањето на една икона“ во лондонската Тејт Модерн.

Силвио Гацанига – уметникот кој го дизајнирал трофејот на Светското првенство

Кога Лионел Меси го крена трофејот на Светското првенство во 2022 година, тој момент за него и за милиони навивачи беше влез во фудбалска вечност, како што претходно било за легенди како Диего Марадона, Зинедин Зидан, Роналдо Назарио и Бастијан Швајнштајгер. Но, златниот трофеј чие кревање предизвикува транс не бил отсекогаш истиот.

Некои од најпознатите ривалства помеѓу татковци и синови во историјата

Од античкиот Рим до средновековна Англија и царска Русија, историјата е полна со драматични конфликти меѓу татковци и синови. Борбите за власт, различните карактери, љубомората и амбициите честопати ги претворале семејните односи во вистински политички и лични пресметки. Некои од овие судири завршиле со бунтови, предавства, па дури и смрт, оставајќи длабока трага во историјата. 

И со „траума“ се претера

Што всушност значи терминот „траума“? Денес тој се користи многу почесто отколку порано – за тешки животни настани, но и за секојдневни разочарувања, стресови и непријатни искуства. Летвичката за тоа што се може да биде траума е толку спуштена, што излегува дека и најмало непријатно искуство го заслужува овој опис.

Сериозно радио-дифузно пцуење

Минатиот број на едно од најреномираните книжевни списанија во регионов, „Сарајевске свеске", кое излегува неколку пати годишно, некогаш и на повеќе од 500 страници, беше посветен на балканските пцости. Е, сега...

Лажни задоволни читатели

Колкав број од мислењата на корисниците на сајтовите за продажба на книги се вистински, а колку од нив се платени? Па да речеме дека пет ѕвездички за трилерче-самиздат би требало да ви бидат сомнителни.

Проект: 24 часа без интернет

Вчера, 2. септември, организаторите на проектот „Реконектирај се" повикаа на интернет „диета". Или на 24-часовно присеќавање на тоа како изгледаше животот пред Фејсбук и Јутјуб.

Големи мали луѓе

Откако слушнавме дека во некои училишта за добредојде се пееле „Што ме роди мајко да учам дропки“ и „I like coffee, I like tea/I like Elvis, I like Sting", почувствувавме потреба да го дополниме репертоарот за првоодделенчињата и нивните родители со нешто полирично. Срце ни се стега гледајќи ги толку мали, а толку подготвени да се фатат во костец со животот. Нека им е со среќа!

Кoj тип читател си?

Текстот на Марк О'Конел за читателската промискуитетност поттикна многумина да „излезат од шифоњерот", и со олеснување да признаат дека и тие скокаат од една книга на друга, па дури и дека учествуваат во читачки оргии. Но темата инспирираше и дискусија - колку типови читатели всушност постојат?

Ќе успеете ли да го дочитате текстов без да почнете друг?

Марк О’Конел од Њујоркер од збор до збор го опишува она што во последно време нè мачи: вината од скокањето од една книга на друга, или од еден текст на друг, без оглед колку се тие интересни. 

Кратка историја на еден навредлив збор

Лингвистот Џефри Нинберг напишал сериозна книга за навидум несериозна тема: потеклото и историскиот развој на терминот - „шупак".

„ЗБОРОТ ВО ТЕСЕН ЧЕВЕЛ“ од Вероника Костадинова

Не толку одамна, кога бевме технолошки посиромашни и моравме да живееме без Фејсбук и Твитер, и да муабетиме со пријателите во живо со пиво и скара (какво мачење...), се појави институцијата „блог", кој иако подоцна оспоруван, плукан и клеветен, всушност изврши една важна локална функција во неговите најдобри времиња, кои сега како повторно да се враќаат.

Различните лица на добрите дела

Концептот на „Робин Худ" - човек кој прави добри дела немотивиран од сопствениот ќар, треба да се ревидира, вели Милош Васиќ. За разлика од Худ, кој земаше од богатите заканувајќи им се со лак и стрела, луѓето претставени во овој текст се помирољубиви и покреативни. Сте помислиле некогаш да му чистите на некој непознат по дома без да ве знае?

Родово ориентирани пенкала

Коментарите понекогаш се поинтересно четиво од самиот текст. Во случајов се работи за коментари под производ кој се продава на Амазон - Бик пенкала „за неа". Нè освои нивната смисла за хумор и артикулирана иронија. Би било чудно после ова пенкалава уште да се продаваат.

Кога нешто звучи „научно“

Не ни е јасно зошто научната јавност во Македонија сè уште не излегува со експертско мислење за чудото во св. Димитрија. Објаснувањето е едноставно: фотоните се квантно поле кое во интерференција со електромагнетните бранови произведени од локалната радио-дифузија при силен импулс може да ги направи сликите (а и звуците) појасни отколку што тие вообичаено се.

Животот го чинат мали нешта

Утринско протегање, мирисот на домашна храна, возење точак, гриз лубеница, ветер на лицето. Доволно за еден сосема обичен, а убав ден.

 

Колку треба да трчаш за да ја ислушаш цела „Одисеја"?

Во нова реклама на AT&T за нејзината 4G мрежа американскиот маратонец Рајан Хол додека трча слуша стриминг на цела Хомерова „Одисеја". Некого не го мрзело да пресмета колку тоа километри требало да претрча ако е ова верно.

Депатетизација на страдањето

Бившите републики кои пред нас поминаа низ процесот на лустрација и политичка рехабилитација на дисидентите имаат искуство со тн. „затворска литература". Жртвите на системот пишувале како знаеле и умееле, но нивните дела ретко го надминувале директниот повод заради кој биле напишани.

Вејтс кај Симпсонови

Не, нема да пее. Ама извршниот продуцент на серијата вели дека луѓето ќе го препознаат неговиот глас „во секунда". Ма каква секунда, многу е.

Зборовите како морален компас

Обемната архива од 5,2 милиони книги на Google Books во последно време стана прилично користена база на податоци за истражувања од различни домени на општествените науки. Една неодамнешна статија ја анализира фреквенцијата на зборови поврзани со „моралната извонредност и доблеста". Резултатите: не е на арно.

Орвел е премногу „лев"?

Во текот на Втората светска војна, пред да стане славен со „Животинска фарма" и „1984.", Џорџ Орвел продуцирал радио програми на Би-би-си. Но иницијативата да се постави негова статуа пред зградата на оваа компанија изгледа нема да успее. Причина: идејата, а и авторот, се оценети како политички неподобни.

50 нијанси на запалено

Има и полошо од женски организации кои бараат ставање гаќи на споменици - такви кои сакаат да палат книги.

Учиш

На 113. роденден на Борхес (24. август 1899-14. јуни 1986), една медитативна песна за искуството и збогувањето.

„ЧЕВЛИ ПОЛНИ ВРЕЛА ВОТКА: шмекерски приказни“ од Захариј Прилепин

Одамна сакам да пишувам за него, но сега некако се намести: Прилепин можеби не изведува перформанси како Пуси Рајот, но неговите раскази се подеднакво „панкерски" и бунтовни.

Крале Марко на Струшките вечери

Не знаеме кога повеќе да ни биде криво - дали кога ќе наидеме на со сила правени телефонски интервјуа со Штулиќ, за кое човек не е ни сигурен дека се автентични, или кога тој сам ќе напише асален текст на некоја тема, ама без осет за неговиот обем, па ни требаат три дена да го преведеме.

Читателски клуб за луѓе со јак карактер

Група пријателки, пријателки на пријателки и сосема непознати, кои сакаат да читаат добри книги дур се сончаат некаде во Њујорк, се собираат од време на време и го прават сето ова топлес или скроз голи.

Кога Пирс Морган навредува

Републиканскиот кандидат за Сенатот од Мисури, Тод Акин, вчера требаше да гостува во шоуто на Морган, и да го појасни концептот за „легитимно силување", со кое деновиве крена бура реакции. Но столчето остана празно.

Букер e симбол на империјализмот

Букер или како што гласи нејзиното целосно име, Man Booker Prize, е книжевна награда која од 1968 се доделува секоја година за оригинален роман, напишан на англиски, од граѓанин на „Комонвелтот, Ирска или Зимбабве". Ви звучи малку постколонијалистички?