Bookbox

Една шише фрлено во море, неколку реченици на хартија и милиони километри неизвесност. Пораките во шише одамна се дел од романтичните приказни и филмовите, но зад нив стои и нешто подлабоко - човечката потреба да оставиме трага, да воспоставиме контакт или едноставно да веруваме дека некој, некаде, ќе нè пронајде.

Филмовите инспирирани од античките митови и епови речиси секогаш отвораат прашања за тоа кој има право да ги раскажува и како треба да изгледа нивното современо претставување. Новата филмска адаптација на „Одисеја“ на Кристофер Нолан не е исклучок. Наместо разговорите да се водат околу продукцијата, вниманието се насочи кон едно друго прашање: зошто во приказна што се промовира како грчко културно наследство речиси и да нема грчко присуство?

Од ризницата на древните лажни вести: Александар Македонски и Кипар

Историјата на Александар Maкедонски е исполнета со битки, освојувања и легенди што со векови ја замаглуваат границата меѓу фактите и митот. Колку повеќе растела неговата слава, толку повеќе приказни почнале да се плетат околу неговото име - некои вистинити, некои преувеличени, а некои целосно измислени. Една од нив е и приказната за неговата наводна посета на Кипар и необичното крунисување на сиромашен градинар. 

Diei duri dox: професорот од 60-тите што ги преведувал Битлси на латински

Учењето странски јазици, дури и на наједноставните, не е лесно. Затоа наставниците со години бараат покреативни начини за приближување на јазиците до учениците — преку серии, стрипови, музика и популарна култура. Но што се случува кога станува збор за латинскиот, јазик кој многумина го доживуваат како далечен, строг и „мртов“? Еден британски професор нашол неочекуван одговор: Битлси.

Човекот што го барал изворот на младоста, а ја нашол - Флорида

Ако постои историска награда за најдолговечна легенда, тогаш онаа за изворот на младоста сигурно би била меѓу фаворитите. Со векови луѓето сонуваат за магично место што ќе ги подмлади, а името на Хуан Понсе де Леон речиси неизбежно се појавува секогаш кога ќе се спомне оваа приказна. Но зад митот за вечната младост се крие многу покомплексна и поинтересна личност - војник, истражувач, колонизатор и човек чиј живот бил исполнет со потрага по нови земји, богатство и слава. 

Кoj тип читател си?

Текстот на Марк О'Конел за читателската промискуитетност поттикна многумина да „излезат од шифоњерот", и со олеснување да признаат дека и тие скокаат од една книга на друга, па дури и дека учествуваат во читачки оргии. Но темата инспирираше и дискусија - колку типови читатели всушност постојат?

Ќе успеете ли да го дочитате текстов без да почнете друг?

Марк О’Конел од Њујоркер од збор до збор го опишува она што во последно време нè мачи: вината од скокањето од една книга на друга, или од еден текст на друг, без оглед колку се тие интересни. 

Кратка историја на еден навредлив збор

Лингвистот Џефри Нинберг напишал сериозна книга за навидум несериозна тема: потеклото и историскиот развој на терминот - „шупак".

„ЗБОРОТ ВО ТЕСЕН ЧЕВЕЛ“ од Вероника Костадинова

Не толку одамна, кога бевме технолошки посиромашни и моравме да живееме без Фејсбук и Твитер, и да муабетиме со пријателите во живо со пиво и скара (какво мачење...), се појави институцијата „блог", кој иако подоцна оспоруван, плукан и клеветен, всушност изврши една важна локална функција во неговите најдобри времиња, кои сега како повторно да се враќаат.

Различните лица на добрите дела

Концептот на „Робин Худ" - човек кој прави добри дела немотивиран од сопствениот ќар, треба да се ревидира, вели Милош Васиќ. За разлика од Худ, кој земаше од богатите заканувајќи им се со лак и стрела, луѓето претставени во овој текст се помирољубиви и покреативни. Сте помислиле некогаш да му чистите на некој непознат по дома без да ве знае?

Родово ориентирани пенкала

Коментарите понекогаш се поинтересно четиво од самиот текст. Во случајов се работи за коментари под производ кој се продава на Амазон - Бик пенкала „за неа". Нè освои нивната смисла за хумор и артикулирана иронија. Би било чудно после ова пенкалава уште да се продаваат.

Кога нешто звучи „научно“

Не ни е јасно зошто научната јавност во Македонија сè уште не излегува со експертско мислење за чудото во св. Димитрија. Објаснувањето е едноставно: фотоните се квантно поле кое во интерференција со електромагнетните бранови произведени од локалната радио-дифузија при силен импулс може да ги направи сликите (а и звуците) појасни отколку што тие вообичаено се.

Животот го чинат мали нешта

Утринско протегање, мирисот на домашна храна, возење точак, гриз лубеница, ветер на лицето. Доволно за еден сосема обичен, а убав ден.

 

Колку треба да трчаш за да ја ислушаш цела „Одисеја"?

Во нова реклама на AT&T за нејзината 4G мрежа американскиот маратонец Рајан Хол додека трча слуша стриминг на цела Хомерова „Одисеја". Некого не го мрзело да пресмета колку тоа километри требало да претрча ако е ова верно.

Депатетизација на страдањето

Бившите републики кои пред нас поминаа низ процесот на лустрација и политичка рехабилитација на дисидентите имаат искуство со тн. „затворска литература". Жртвите на системот пишувале како знаеле и умееле, но нивните дела ретко го надминувале директниот повод заради кој биле напишани.

Вејтс кај Симпсонови

Не, нема да пее. Ама извршниот продуцент на серијата вели дека луѓето ќе го препознаат неговиот глас „во секунда". Ма каква секунда, многу е.

Зборовите како морален компас

Обемната архива од 5,2 милиони книги на Google Books во последно време стана прилично користена база на податоци за истражувања од различни домени на општествените науки. Една неодамнешна статија ја анализира фреквенцијата на зборови поврзани со „моралната извонредност и доблеста". Резултатите: не е на арно.

Орвел е премногу „лев"?

Во текот на Втората светска војна, пред да стане славен со „Животинска фарма" и „1984.", Џорџ Орвел продуцирал радио програми на Би-би-си. Но иницијативата да се постави негова статуа пред зградата на оваа компанија изгледа нема да успее. Причина: идејата, а и авторот, се оценети како политички неподобни.

50 нијанси на запалено

Има и полошо од женски организации кои бараат ставање гаќи на споменици - такви кои сакаат да палат книги.

Учиш

На 113. роденден на Борхес (24. август 1899-14. јуни 1986), една медитативна песна за искуството и збогувањето.

„ЧЕВЛИ ПОЛНИ ВРЕЛА ВОТКА: шмекерски приказни“ од Захариј Прилепин

Одамна сакам да пишувам за него, но сега некако се намести: Прилепин можеби не изведува перформанси како Пуси Рајот, но неговите раскази се подеднакво „панкерски" и бунтовни.

Крале Марко на Струшките вечери

Не знаеме кога повеќе да ни биде криво - дали кога ќе наидеме на со сила правени телефонски интервјуа со Штулиќ, за кое човек не е ни сигурен дека се автентични, или кога тој сам ќе напише асален текст на некоја тема, ама без осет за неговиот обем, па ни требаат три дена да го преведеме.

Читателски клуб за луѓе со јак карактер

Група пријателки, пријателки на пријателки и сосема непознати, кои сакаат да читаат добри книги дур се сончаат некаде во Њујорк, се собираат од време на време и го прават сето ова топлес или скроз голи.

Кога Пирс Морган навредува

Републиканскиот кандидат за Сенатот од Мисури, Тод Акин, вчера требаше да гостува во шоуто на Морган, и да го појасни концептот за „легитимно силување", со кое деновиве крена бура реакции. Но столчето остана празно.

Букер e симбол на империјализмот

Букер или како што гласи нејзиното целосно име, Man Booker Prize, е книжевна награда која од 1968 се доделува секоја година за оригинален роман, напишан на англиски, од граѓанин на „Комонвелтот, Ирска или Зимбабве". Ви звучи малку постколонијалистички?

Книжевните инспирации на Пуси Рајот

Пуси Рајот секако не се првите музичари судени заради хулиганство или дела против државата. Свои претходници и инспирации во оваа смисла тие имаат и меѓу писателите. Неколку од нив беа спомнати во нивните завршни зборови пред судот.

„Игри на гладта" (2012)

Мислев дека ќе бидам оригинална со споредбава, но некој веќе се сетил на неа - Hunger Games е микс на „Шоуто на Труман", Американски идол и Дарвин.

Стрип со пеење

Нашата љубов кон xkcd  е долга и тенка колку и секое од човечињата во стрипот. Ама не сме саде ние, и не сме саде тука. Еве уште некој кој бил мотивиран да ја изведе тешко певливата Every Major's Terrible, или „Кој и да е факултет е грозен“. Добро легнува во екот на уписите, особено за бруцоши.

Најдоброто од Тони Скот

Иако се уште не е јасно зошто, Тони Скот, режисерот на еден куп добри филмови меѓу кои „Глад" и „Топ ган" и брат на исто така славниот Ридли Скот, вчера, без многу да се мисли, се фрлил од мостот Винсент Томас во Лос Анџелес. Ова се трејлерите за неговите филмови кои ќе се памтат. Бонус: спотот на Џорџ Мајкл за „Уште еден обид" во негова режија.