Bookbox

Од античкиот Рим до средновековна Англија и царска Русија, историјата е полна со драматични конфликти меѓу татковци и синови. Борбите за власт, различните карактери, љубомората и амбициите честопати ги претворале семејните односи во вистински политички и лични пресметки. Некои од овие судири завршиле со бунтови, предавства, па дури и смрт, оставајќи длабока трага во историјата. 

Што всушност значи терминот „траума“? Денес тој се користи многу почесто отколку порано – за тешки животни настани, но и за секојдневни разочарувања, стресови и непријатни искуства. Летвичката за тоа што се може да биде траума е толку спуштена, што излегува дека и најмало непријатно искуство го заслужува овој опис.

Паноптикон: малку познатиот затвор на Крф инспириран од визија на британски филозоф

Паноптиконот (еден можен превод - Севид) е еден од најпознатите архитектонски и општествени концепти во историјата. Замислен кон крајот на 18 век од британскиот филозоф Џереми Бентам, тој требало да биде револуционерен модел за затвори, болници и други институции. Денес овој концепт најчесто се споменува во дебатите за надзор, контрола и приватност, но неговите траги можат да се пронајдат и во реални градби, меѓу кои и еден затвор на грчкиот остров Крф.

Манастири како кредитори: пред банките, пари позајмувале калуѓерки

Кога ќе се спомене средновековното банкарство, повеќето луѓе помислуваат на трговци, благородници или богати семејства. Но во средновековна Виена важна улога во финансискиот живот на градот имале и женските манастири. Во време кога модерни банки сè уште не постоеле, калуѓерките не само што управувале со значителни средства, туку и позајмувале пари, финансирале имотни трансакции и придонесувале за стабилноста на градската економија.

Кратка историја на навивачкиот шал

Без разлика дали се работи за натпревар во Англија, Аргентина, Германија или Бразил, едно нешто е заедничко за фудбалските навивачи ширум светот – шаловите. Денес тие се неизбежен дел од навивачката култура и симбол на припадност кон омилениот клуб. Но нивната историја не започнала како маркетиншки производ или навивачки реквизит. Напротив, првите фудбалски шалови имале многу попрактична намена – да ги заштитат навивачите од студот на британските зими.

Автокомплетирана поезија

Гугл поетикс е блог кој почнал да собира таканаречени Гугл песни од октомври 2012. Тоа се оние кои се формираат кога пребарувате некој поим, а Гугл ви сугерира цели реченици. Нивните комбинации често се смешни, апсурдни, но има и такви кои навистина имаат смисла.

Цитирањето „славни изреки" како гребење за мудрост

За проблемот на погрешно припишаното авторство на некои познати изреки сме пишувале и порано. Но не знаевме дека за оваа појава веќе има и акроним - WAS (Wrongly Attributed Statement) или по нашки ППИ (Погрешно припишана изјава).

Микеланџело на медицината

Наскоро од печат ќе излезе биографија на Френк Нетер, несуден сликар, кој по желба на мајка му станал доктор, но и најпознат современ медицински илустратор.

Ни Букер нема да биде она што беше

Вчера (16.09) се појави вест дека отсега за престижната Букерова награда за литература ќе можат да конкурираат и американски автори. Некои, главно Британци, се скандализирани. Други, главно Американци, се живи среќни.

Дали писателите си го губат времето на Твитер?

Минатата недела Џонатан Франзен повторно плукаше врз Твитер, спомнувајќи негови колеги-писатели кои според него ја потпомагаат културната апокалипса предизвикана од технологијата. Некои од нив се најдоа погодени.

Американецот кој го сакаше Маркс

Берман (1940), кој заради долгата коса и брада дури и личеше на Маркс, промовираше нов начин на разбирање на германскиот филозоф - не (само) како некој кој ги инспирирал советските револуционери, туку и како некој кој извршил влијание врз слободните мислители воопшто.

„Понижување“ и „Грев“ како лични имиња

„Чудна пуританска номенклатура“ е книга од 19. век која содржи примери на ексцентрични имиња, кои биле такви и во времето кога настанале. Нив на своите деца им ги давале пуританците. Не, не тие пуританци.

Модерноста и личната апокалипса

Џонатан Франзен е познат по неговиот отпор кон новите технологии. Во опширен текст објавен во Гардијан, тој ни го претставува неговиот духовен брат од почетокот на 20. век, кој предвидел сè што е погрешно со модерниот свет денес. 

Церебралните органоиди на Кроненберг

Режисерот кој како млад студирал органска хемија, и кој во своите научно-фантастични, често страшни филмови, има предвидено голем број технолошки откритија, најавува неколку нови проекти. Еден од нив - жив мозочен имплант, наречен Pod.

Чисти глупости како висока наука

Додека услугите на „професионалните професори" стануваат сè побарани на пазарот на изработка магистерски и докторски работи, истите тие мака мачат да си ги задржат работните места и да напредуваат со титулите. Белградска „Политика" објави спектакуларен пример кој покажува до каде дошла работата во измислување „научни" текстови.

Сектата на која ѝ се восхитуваше Толстој

Духобори се христијанска секта, а духоборството религиска филозофија, социјално движење, или едноставно начин на живот. Тие биле особено активни во Русија во доцниот деветнаесети век, пружајќи отпор кон царистичката руска власт.

Фаринели vs. Кафарели

Или е фина коинциденција, или е маркетинг финта: два нови албума со арии на двајца славни кастрати, кои во животот биле лути душмани, се појавија во ист ден.

Сте слушнале ли за Рендал Џарел?

Koга се работи за американската литература на дваесетиот век, постојано како да се вртат едни и исти имиња, за кои веќе знаеме и најситни детали од приватниот живот. На таа сметка, други пак се неправедно запоставени и речиси непознати во нашата средина.

Кога писател се сомничи за тероризам

Вилијам Волман е американски писател, добитник на Националната награда за белетристика. Тој во септемврискиот број на Харпер магазин објави текст под наслов „Живот како терорист", во кој ја прераскажува содржината на сопственото FBI досие.

Концерт за бенџо и симфониски оркестар

Бела Антон Леош Флек е американски музичар, според многумина еден од најиновативните и технички најспремните свирачи на бенџо. Неговиот нов албум се вика „Измамник" (The Impostor).

Древни корени на интерпункцијата

Пред некое време ви ја претставивме кратката историја на знакот за нов пасус. На ред се уште два - едниот го имате на тастатурата, вториот ќе мора сами да си го нацртате.

Излезе автобиографијата на Хокинг

Од утре (вторник) на полиците на книжарниците ќе може да се најде најавуваниот прв мемоар на славниот физичар, полн со детали од приватниот живот и фотографии, а како што велат, и со добар хумор.

Meтафорите како буре барут

За време на вчерашниот кошаркарски натпревар против Србија можеа да се чујат добро познатите метафори за „оставањето на срцето на теренот", но и онаа за „ранетиот лав", кој ја остварил својата одмазда. Стилските фигури се алатка на поетите, спортските коментатори, но и на политичарите кои почнуваат или спречуваат војна користејќи ги.

Музика добиена од растителни протеини

Во рубрикава понекогаш сме обвинувани за „жанровска несташност", дека наводно се занимаваме со теми кои не се од областа на културата. Ама еве пресудете сами: оваа е за еден биофизичар, еден композитор и за растителни протеини кои произведуваат мелодии. Нели звучи културно?

„Деформитетот" на Селинџер

Taман кога мислиш дека се се знае за некој славен автор, излегува нова биографија за него, со сочни детали кои ветуваат „нови хоризонти во разбирањето на неговиот книжевен опус". Во случајот со Селинџер, клучот за толкувањето излезе дека се наоѓа - меѓу неговите нозе.

Кога мајка и 4-годишна ќерка се уметнички тандем

Mика Ангела Хендрикс е интересен илустратор, дизајнер и цртач, а инспирацијата ја црпи од Морис Сендак, Роберт Крамб и Џим Хенсон. Но како што тргнала работата, нејзината четиригодишна ќерка Мила наскоро може да ја надмине во креативноста.

Мураками фаворит за Нобеловата

Облозите за овогодишниот Нобел се објавени и Мураками води со 3-1. Сепак Ladbrokes, британската обложувалница, има утнато неколку пати претходно, па на јапонскиот писател му се советува да почека со пишувањето на говорот.

Твитер клуб за патници кои читаат

Чекате воз за Дељардовци, а на железничката во Маџари на голем дигитален екран течат твитови со препораки на книги. Добро де, чекате воз за Брајтон..