Bookbox

Од изгледот и здравјето до работата, спиењето и дури одморот – во 2026 година се чини дека сè може да се оптимизира. А сега за таа опсесија постои и збор на годината.

Кога една биографија ќе исчезне од најголемата онлајн енциклопедија во светот, не исчезнува само текстот. За некои луѓе, тоа е и губење на признанието дека нивната работа е доволно важна за да биде забележана.

Букбокс гледанка: „Скапани јаболки“ (Bad Apples, 2026)

Филм кој на дел од сајтовите е класифициран како „комедија“ всушност е болна сатира за тоа како современите образовни системи, ориентирани кон квантитативно мерливи „постигнувања“, се справуваат со „скапаните јаболки“ помеѓу учениците - оние кои го нарушуваат одвнатре. Како да решиш проблем со еден таков пред доаѓањето на инспекција? Заклучи го во визба. 

Хризантема: цветот што ја победува есента

Кога воздухот станува посвеж, хризантемата одбива да ја прифати промената на сезоната. Раскошна, со густо наредени ливчиња во бои од бела и жолта до бронзена, лила и темноцрвена, таа ги разубавува градините токму кога повеќето други растенија веќе се подготвуваат за зимскиот одмор. Но, таа не е само есенски украс. Нејзината приказна трае повеќе од три илјади години и ги поврзува древната медицина, царските дворови и различните културни претстави за животот и смртта.

Oд каде името „макадам“?

Цело време мислевме дека станува збор за турцизам. Ама името да ти доаѓало од шкотскиот инженер Џон Лаудон Мекaдам, кој осмислил поевтин и потраен начин за изградба на патишта, поставувајќи ги темелите на технологијата што подоцна ќе доведе до современите асфалтни коловози.

Роман напишан врз основа на хотелски рецензии

Хотелите и мотелите се чести замислени или реални локации на американската литература. Оваа книга е напишана низ медиумот на хотелските онлајн критики, преку кои често повеќе откриваме за себеси отколку за она што наводно го оценуваме.

Трагедијата на Џејмс Бонд

007 би требало да биде херој и модел за градење карактер во реалниот живот. Но да беше вистински, два пати ќе размислевте пред да го запознаете со роднините и пријателите.

Постојат само 37 можни приказни

„Еден човек убива една жена и потоа се чувствува лошо“. Ова може да биде заплетот на „Злосторство и казна“, но и на бројни театарски драми или филмови. Иако може да се разликуваат во детали, постојат ограничен број приказни, кои ги вртиме откако постои човек кој има нешто да раскаже.

Зошто повеќето јазици кубурат со зборови за мириси?

Ако сакате да објасните што е „јагода" некому којшто никогаш не го пробал ова овошје ќе имате куп зборови на располагање кои го опишуваат нејзиниот изглед (мала, црвена) или вкус (мека, сочна, слаткасто-киселка). Ама како мириса јагода? Па...јагодесто.

18 филмови на ЕТНОФФ

Утре (сабота) во Кинотека и следниот ден на Институтот за етнологија и антропологија на ПМФ ќе се одржи меѓународен филмски фестивал со богата програма. Важно: влезот е бесплатен.

Колумните на Милош Васиќ конечно во книга

Текстовите на овој познат белградски новинар биле толку често пренесувани на сајтов што нè фаќа едно незгодно. Но сега, кога тој објави дел од нив во книга во Србија, се надеваме дека нив наскоро ќе ги видиме вкоричени и на македонски.

Алис Купер и Прокофјев - не толку чуден пар

Славниот музичар бил сè и сешто во животот, ама ова е прв пат да биде - промотор на класична музика за деца во основно. Не се зафркаваме.

Нашата опсесија со правењето списоци

За тоа зошто нè привлекува да читаме списоци, или самите да ги правиме, сме пишувале и порано. На нив како на методолошка алатка или како на жанр не се имуни и големи книжевни имиња. Какви се вашите?

Зошто Гонкуровата награда е толку престижна, а изнесува само 10 евра?

Најстарата книжевна награда во Франција за оваа година е доделена на Матијас Енар, за неговиот роман „Компас". Но освен оваа вест има други интересни (и културолошки индикативни) моменти во врска со историјата и сегашноста на ова признание.

Амазон отвори „физичка" книжарница

Да ни кажеше некој пред десетина години дека ќе правиме разлика меѓу физички и не-физички продавници ќе му речевме да намали со читањето научна фантастика. Ете сега доживуваме вест на денот да е отварање една сосема обична, да не речеме нормална книжарница.

Напиши книга - излези од затвор

Измена во закон од 2013 во Романија им овозможува на осудениците да скратат 30 денови од нивната затворска казна за секое дело кое ќе го напишат и објават. Романските тајкуни и политичари затворени за корпуција сега се фатија за пенкалата.

„Батанија“, или поезија што се пее

Во сите заслужени фалби за албумот на Крсте некако ни недостасува една, која заедно со мелемот од глас и мерачката музика би го заокружила добитниот емотивен трилинг - текстовите на песните.

Музата на Пикасо ги налути феминистките

За Франсоза Жило се раскажува дека била толку убава, што кога Пикасо прв пат ја видел во ресторан станал и со чинија полна цреши отишол на нејзината маса. Иако била 40 години помлада од него (кога се запознале таа имала 21, тој 62), таа цела деценија била негова љубовница, муза и мајка на две нивни деца. Сега, на 93 години, има нова книга, која ги налути жените.

Затвореникот кој беше помилуван затоа што молеше да биде егзекутиран

По 20 години минати зад решетки, чекајќи ја смртната пресуда а тврдејќи дека е невин, Ник Јарис веќе не можел да издржи - побарал да заврши на електрична столица. Му испратил елоквентно писмо на судијата на кое работел со години, и овој се заинтересирал за неговиот случај.

Уметникот што ги обелодени сите свои дигитални податоци

Концептуалниот уметник Марк Фарид верува дека нашата онлајн приватност е единственото право кое (наводно) ни има останато - затоа и толку сакаат да ни ја земат.

Дизајнерски предизвик - пријавете се!

Ако нешто се вика „задача", тогаш звучи тешко. Ако се вика „предизвик" звучи ко авантура. А пак ако е замислено и како игра, тогаш нема причина да не учествуваш.

Aвтомати што печатат кратки раскази додека чекате автобус

Една од оние идеи за кои имаме двојни чувства: 1) како нам не ни текнало? и 2) што ако и ни текнало, кога кај нас никој не би ги користел и набргу би завршиле во старо железо. Ама па кој знае..

Како го отпишаа авторот на „Отпишани"

Музиката од шпицата и ликовите на Тихи, Прле и Марија се длабоко врежани во спомените на оние кои на времето ја гледаа црно-белата серија, во која супер-хероите беа скоевци во окупираниот Белград. Ретко кој знае кој е автор на серијата, односно на книгата врз основа на која е правена таа.

Либромат: мешавина на перална и библиотека

Не дека родителите не сакаат да им читаат на своите деца, но едноставно се презафатени за да го прават тоа. Дури и да остануваат дома, голем број мајки не можат глава да кренат од перење, готвење и чистење. А што ако некој им овозможи јавни перални, во комбинација со читална?

Уметнички тобоган на смртта

Ако веќе мора да се умира, зошто да не се замине во голем стил, во спој на забава и страв, како гледајќи хорор филм? Само овој филм би бил многу, многу реален.

Комедијата за Хитлер прави р’шум низ германските кино сали

Филмот во стил на Борат за враќањето на Хитлер во современото германско општество е хит во некогашната татковина на нацизмот. Дали од ова може и треба да се извлечат некакви културолошки заклучоци?

Како против академското „дрн-дрн“?

Иако академскиот дискурс се оценува како генерално „здрвен“ и непотребно комплициран, американските научници се поподготвени да се симнат од олимписките височини и во две реченици да објаснат што е тоа што го работат. Французите не сакаат да чујат за ваквото вулгаризирање. Македонските генерално само се обидуваат да преживеат.

100 години од „Преобразба“ на Кафка

И после цел век приказната за човек кој се буди како огромен инсект сè уште шокира - многумина ја сметаат за најдобра во сета книжевна фикција.