Bookbox

Мал број спортски настани успеале да го надминат значењето на играта како Светското првенство во фудбал. Од скромен турнир со 13 репрезентации во 1930 година до глобален настан што денес го следат милијарди луѓе, купот прерасна во повеќе од спортско натпреварување – тој стана огледало на политички, економски и општествени промени. Тоа не е само историја на фудбалот, туку и приказна за светот што се менува(л) заедно со него.

Една шише фрлено во море, неколку реченици на хартија и милиони километри неизвесност. Пораките во шише одамна се дел од романтичните приказни и филмовите, но зад нив стои и нешто подлабоко - човечката потреба да оставиме трага, да воспоставиме контакт или едноставно да веруваме дека некој, некаде, ќе нè пронајде.

Зошто нулата во тенис се вика „љубов“?

Тенисот отсекогаш бил спорт со необични правила и уште почуден речник. Поени како 15, 30 и 40, термини како „дјус“ и „предност“, како и фактот дека нула поени се нарекуваат „лав“, збунуваат. Како збор што обично го поврзуваме со романтика и чувства станал официјален начин да се каже дека некој нема освоено ниту еден поен?

Од ризницата на древните лажни вести: Александар Македонски и Кипар

Историјата на Александар Maкедонски е исполнета со битки, освојувања и легенди што со векови ја замаглуваат границата меѓу фактите и митот. Колку повеќе растела неговата слава, толку повеќе приказни почнале да се плетат околу неговото име - некои вистинити, некои преувеличени, а некои целосно измислени. Една од нив е и приказната за неговата наводна посета на Кипар и необичното крунисување на сиромашен градинар. 

Diei duri dox: професорот од 60-тите што ги преведувал Битлси на латински

Учењето странски јазици, дури и на наједноставните, не е лесно. Затоа наставниците со години бараат покреативни начини за приближување на јазиците до учениците — преку серии, стрипови, музика и популарна култура. Но што се случува кога станува збор за латинскиот, јазик кој многумина го доживуваат како далечен, строг и „мртов“? Еден британски професор нашол неочекуван одговор: Битлси.

Што можеме да научиме од „непреводливите“ болести?

Од загадочно пореметување кое се карактеризира со голем бес, вовлекување на машките гениталии, до болест на прекумерно мислење, постојат ментални нарушувања кои можат да се добијат само во некои култури. Зошто?

Потрагата како среќа: пронајден нов расказ на Хемингвеј

Нов, досега необјавен расказ на Нобеловецот, зборува за и не така необична тема за овој писател - лов на големи риби. Но во атмосферата на текстот има нешто многу поскромно и помалку грандиозно отколку во „Старецот и морето“. Едноставна потрага по риба, која самата по себе има смисла, без оглед на уловот.

Moжеме да слушнеме гестови без да ги гледаме?

Дали некој гестикулира додека зборува, или воопшто не ги употребува горните екстремитети, прави голема разлика во тонот и гласноста на изговореното. И ова го чувствуваме спонтано, дури и кога не го гледаме. 

Реиздаден последниот албум на Милан Младеновиќ

Култниот албум Angel's Breath е последно нешто што го направи Младеновиќ во својата богата музичка кариера. За жал, не го дочека неговото излегување. Овие денови издавачката куќа Кроација рекокрдс го реиздаде, а во продажба ќе може да се најде од 19 јуни.

Исчезнатата криптокралица: приказната за Бугарката Ружа Игнатова

Во 2016 биткоин - првата и до сега најпознатата криптовалута воспоставена далечната 2009 - почнала да привлекува внимание, поради подемот на нејзината вредност. Сепак, криптовалутите како концепт сè уште не биле доволно познати. OneCoin, ветувала Ружа Игнатова пред полни стадиони, требало да го потисне својот главен ривал, и да стане најсилната криптовалута на светот.  Потоа исчезнала.

Koга поштарите правеле дупки во писмата за да спречат ширење зарази

Од почетокот на пишуваната комуникација, нештата испраќани преку картички или писма се извор и на радост и на потенцијална болка. А во тек на епидемии, на нив се гледа со дополнителна претпазливост.

Kaко ќе изгледа „социјално дистанциран“ театар?

Познатата театарска група Берлинер Ансамбл отстрани 500 од своите 700 седишта за да се подготви за повторно отварање на есен, согласно германските политики на социјално дистанцирање. Како и повеќето вакви мерки, целата работа делува како од дистописки филм.

Сликата - инспирација за „Островот на мртвите“ на Рахмањинов

Симфониската поема „Островот на мртвите“, опус 29 на Рахмањинов, е типичен пример на рускиот доцен романтизам. Таа е инспирирана од мистериозна слика, поточно од нејзина репродукција.

Нов краток филм на Скорсезе снимен под карантин

Повеќето од нас го гледаа „Ирецот“, последниот игран филм на Скорсезе од 2019, дома, на Нетфликс. Ако ова беше вовед во преселба на неговите дела од големиот на помалите екрани, сега тој отиде чекор понатаму - сними филм на мобилен.

Запознајте го Ифрит

Во дигиталниот речник на македонскиот јазик се вели: ифрит - налутен, бесен. Турски: ifrit. Примери: Не задевај го, денес е ифрит. Точно е дека ова е придавка, но на специфични не-човечки суштества. А и на некои луѓе, кога се ифрит.

Паван Сухдев: „Време е човештвото да мине низ својата следна еволуција“

За економистот на животната средина Паван Сухдев, поранешен високопозициониран банкар, кризата со коронавирусот уште повеќе ја нагласува потребата од драматична промена на нашата врска со природниот свет.

Врската помеѓу „Озарк“ и сколовранците

Понекогаш во серии кои се за дрога, убиства и прељуба ќе се најде некој ситен, навидум страничен детал, кој овозможува симболичко толкување на целата содржина. Во случајов инвазивен вид птици, за чие постоење во САД е виновен - Шекспир.

Приказните кои требаше да нè подготват

Дека пандемијата не требаше да нè изненади покажува супер кат од десетици филмови во кои е содржано предупредување (и по некој совет) во врска со неа. Интересното е што некои од овие филмови на прв поглед немаат никаква врска со темата. 

Почина Кристо, уметникот кој сакаше да „замотува“ големи нешта

Роден како Христо Владимиров Јавачев во Бугарија, Кристо со децении работеше со сопругата Жан-Клод на инсталации кои изгледаа како огромни пакети или предмети покриени со циради како за кречење. Починал на 84 години, од природна смрт во неговиот дом во Њујорк.

Сите сме едно: глобален филмски фестивал

Од вчера, 29 мај до 7 јуни ќе се одржи бесплатен онлајн фестивал кој обединува повеќе од 20 познати филмски фестивали. Сите донации кои ќе бидат собрани ќе одат за борба против Ковид-19.

Жената на која Бетовен ѝ ја посветил славната „Месечева соната“

Нов роман ја раскажува приказната на ученичката по пијано на која ѝ е посветено едно од најславните дела во музичката историја.

Неофеудализам: вистинското име на современиот капитализам?

Во „Капиталот е мртов“, книга од 2019, авторката МекКензи Варк прашува: Што ако веќе не сме во капитализам, туку во нешто полошо?

Koja реченица би требало да им се остави во аманет на следните генерации во случај на катаклизма?

Еден ден во 1961, ваква дилема пред студентите поставил славниот физичар (и свирач на удирачки инструменти) Ричард Фајнман.

До последниот здив: загубената уметност на дишењето

Земаме воздух 25.000 пати дневно, без да мислиме на тоа. Но пандемијата фрла нова светлина на респираторните болести и здивовите кои ги сфаќаме здраво за готово.

Како изгледа највисокото пијано на светот?

Дејвид Клавинс е германско-латвијски конструктор на клавири. Неговиот „Модел 370“ е официјално најголемиот на светот, и тоа поради неговата висина. Дигиталната верзија на истиот во 2012 бил објавен под името „Џинот“.

Нова продукција на „Лебедово езеро“ во - када

Би-би-си го ангажираше кореографот Кори Бејкер да направи адаптација на славното дело така за балетските уметници да можат да го играат од дома. Нему решението му паднало на памет - под туш.

Самопомош: како да кажеш „не“?

Едно е да бидеш фин, друго е да не можеш да се одбраниш од навалица на побарувања, покани и замолници. Како што човек старее си создава органски механизми за одбивање на нешта кои му го одземаат скапоценото преостанато време. Но што порано се научи ова, толку подобро.

Како самотниците ја помагаат еволуцијата на човечкиот род

Организмите кои не го следат „стадото“ можеби не се девијација, туку начин природата да го диверзифицира ризикот.

Виролозите кои докажаа дека не се луди

Во втората половина на 20 век, група научници се опседнале со необично семејство вируси за коишто сметале дека предизвикуваат рак. Но нивните колеги ги одбегнувале како да се нетокму.