Bookbox

Зборовите што денес ги сметаме за учтиви, неутрални и општествено прифатливи често по неколку децении добиваат поинакво значење и почнуваат да звучат навредливо, застарено или несоодветно. Затоа јазикот постојано создава нови изрази за истите појави. Лингвистите овој процес го нарекуваат „лента на еуфемизмите“ – бескрајно движење во кое старите зборови се заменуваат со нови, а потоа и тие со текот на времето го губат својот првичен ефект.

Речиси седум децении по нејзината смрт, мексиканската сликарка Фрида Кало не е само една од најпрепознатливите уметници во светот, туку и вистински културен феномен. Нејзиниот лик денес се наоѓа на маици, шољи, кукли, постери и безброј други производи. Токму оваа трансформација – од уметница во глобална икона и комерцијален бренд – е во фокусот на новата изложба „Фрида: Создавањето на една икона“ во лондонската Тејт Модерн.

Силвио Гацанига – уметникот кој го дизајнирал трофејот на Светското првенство

Кога Лионел Меси го крена трофејот на Светското првенство во 2022 година, тој момент за него и за милиони навивачи беше влез во фудбалска вечност, како што претходно било за легенди како Диего Марадона, Зинедин Зидан, Роналдо Назарио и Бастијан Швајнштајгер. Но, златниот трофеј чие кревање предизвикува транс не бил отсекогаш истиот.

Некои од најпознатите ривалства помеѓу татковци и синови во историјата

Од античкиот Рим до средновековна Англија и царска Русија, историјата е полна со драматични конфликти меѓу татковци и синови. Борбите за власт, различните карактери, љубомората и амбициите честопати ги претворале семејните односи во вистински политички и лични пресметки. Некои од овие судири завршиле со бунтови, предавства, па дури и смрт, оставајќи длабока трага во историјата. 

И со „траума“ се претера

Што всушност значи терминот „траума“? Денес тој се користи многу почесто отколку порано – за тешки животни настани, но и за секојдневни разочарувања, стресови и непријатни искуства. Летвичката за тоа што се може да биде траума е толку спуштена, што излегува дека и најмало непријатно искуство го заслужува овој опис.

„Глава полна мед" (Honig im Kopf, 2015)

Германски филм што треба да го погледне секое дете, за да разбере што значи кога неговите баба или дедо веќе не можат да се сетат кои се самите, и кои се оние околу нив. И секој син или ќерка, кои кога нивните родители ќе станат сенилни ја сфаќаат вредноста на спомените.

Koдот на бестселерите: зборовите кои продаваат книги

Добрата вест е што е откриена формула за пишување успешни романи. Лошата вест е што со нивна комбинација сепак не може да се напише цела книга.

Како настанал „Прустовиот прашалник“?

Почнало како тинејџерска забава во високите кругови во Франција, во кои кружеле „лексикони“ со навидум банални прашања. Денес е чест од некого да се побара да одговара на истите oние на кои некогаш одговарал 14-годишниот Марсел Пруст.

Професорот од Харвард што пукаше во најмоќниот светски банкар

Во јули 1915 еден вооружен човек влегол во резиденцијата на најмоќниот њујоршки банкар Џ. П. Морган, синот на финансискиот гигант со истото име, и пукал во него. Медиумите го опишале како луд, но неговата порака всушност држела вода.

„Вкус на цреша" (1997)

На 4.07, на 76 годишна возраст почина Абас Кјаростами, славниот ирански режисер, фотограф и поет, автор на над четириесет филмови. Најпознатиот од нив е токму овој, награден со Златна палма во Кан.

Најпознатите места на светот сликани од „погрешен" агол

Летово ќе бидат исликани милиони фотографии, ќе бидат снимени исто толку видеа, и сите тие повеќе или помалку ќе личат едни на други, особено оние од најпознатите туристички атракции. Ајфел си е Ајфел колку пати и да го сликаш. Колосеумот си е Колосеум. А можеби и не е?

Првиот еротски роман инспириран од Брегзит

Вистината е дека не сме баш сигурни околу жанровското одредување на книгава. Причина: таа ја опишува страсната врска помеѓу еден.маж и „огромна монета", британска фунта која има чувства. Со нетрпение очекуваме вакво еротско дело инспирирано од стопирањето на ИПА фондовите.

Нереализираните проекти на Мајкл Чимино

Вчера 3.07. медиумите ја пренесоа веста дека на 77 години починал славниот режисер на „Ловец на елени" и „Сицилијанецот". Во текот на кариерата имал големи подеми и катастрофални падови. Но она што остава впечаток е и списокот на негови замислени, понекогаш и почнати, но никогаш нереализирани дела.

Што значи тоа „самец"?

Во Битола наводно има(ло) израз со кој се одредува статусот на возрасен маж - ако е „војнет", то ест бил во војска и е женет, значи има завршено голем дел од животните обврски. Но што е со оние мажи и жени кои не се во брак, и кои остануваат такви цел живот? 

Кога музиката служи за мачење

Звукот може да биде силно оружје, како на протестни маршеви или активистички собири, кога служи за промоција на некоја благородна идеја и за сплотување. Но што е со онаа музика која се користи за тортура?

Кои се најефикасните јазици на светот?

Сте дошле во ситуација да сакате да преведете нешто на македонски, и да ви се потребни многу повеќе зборови отколку во англискиот? Не е ни добро, ни лошо, туку едноставен лингвистички факт - некои јазици бараат повеќе детали за да формираат нешто што изгледа како заокружена реченица

Како економистите си ги изоставија мајките од сопствените теории

Додека славните теоретичари на економијата замислено гледале низ прозорецот развивајќи апстрактни теории за вредноста на трудот, некој морал да им ја зготви вечерата, и да им ја принесе покрај работната маса. Taка, тие останале при очи слепи за улогата на нивните мајки, жени и сестри во глобалната економија.

Премиерот на Канада во стрип на Марвел

Џастин Трудо се занимавал со разни работи во животот - боксувал, држел обуки за скокање банџи, има неверојатни јога вештини. Плус е млад и симпатичен. И, да, премиер. Доволно елементи за да се најде во стрип на Марвел.

Како се пцуе низ светот

Спомнување мајки и сестри, па дури и татковци. Гениталии и дејанија врзани со нив. Морони, мамини мази, магариња и кучиња. Има нешто универзално во навредите, од Кина, преку Етиопија до Европа.

Тајната состојка на Џек Даниелс: робовски труд

На 150 годишнината од формирањето на денес славниот бренд Џек Даниелс, компанијата сама почнува да ја промовира приказната според која вистинскиот рецепт за вискито всушност бил на еден роб. Што им текна токму сега?

Koга вртевме 95 за да го чуеме точното време

Детската фасцинација од тоа да свртиш телефон и да чуеш глас од другата страна постои и денес, но целата постапка сега е толку олеснета, а мобилните толку достапни, што возбудата бргу спласнува. Во „наше време" беше поинаку.

Универзалната прилагодливост на „Ода на радоста"

Како може композиција која не била направени ни со ронка желба за промовирање национализам, врз стихови кои зборуваат за пријателство и братска љубов помеѓу луѓето низ целиот свет, да биде користена за пропагирање сосема спротивни идеи? Жижек ќе ви објасни.

„Крајот на светот" (2013)

Признаваме, по исходот од референдумот во Британија баравме филм кој би можеле да го поврземе со актуелната ситуација, како некое пророштво или социолошки коментар на британскиот менталитет. Не сме сигурни дека ова е тој филм, ама па е многу, многу забавен.

Глобална потрага по двојници на Ван Гог

Ако имате хронично напнат израз на лицето, црвена коса и иста таква брада можете да се пријавите на јавниот повик - наградата е 5000 евра, а вашата глава ќе биде излеана во бронза (без коњ).

Вознемирувачки документарец за скокоткање

Почнува како хумористична и благо иронична репортажа за една садо-мазо ниша, а продолжува како крими трилер, со моменти на политички коментар. Да не се гледа ако имате јак скокот.

1971 била најдобрата година за рокенрол

Заради приватни причини имаме причина да го делиме ова мислење на музичкиот новинар Дејвид Хепворт, изнесена во негова нова книга. Ама годината си е јака, исто како и музиката создадена во тоа време. 

Голема фото-изложба на Уелбек во Париз

Неговиот последен роман „Покорување" (осврт тука) требаше да биде промовиран токму на денот кога се случи терористичкиот напад на Шарли Ебдо. Денес, кога сите го очекуваат исходот од можниот Брегзит, тој ноншалантно си отвара изложба. „Отсекогаш сум бил мајстор на тајмингот", вели со познатата камен-фаца.

„Драга Британијо“

Неколку европски писатели им пишуваат отворено писмо на жителите на Островот, споделувајќи ги своите размислувања за тоа дали вреди да се остане или да се излезе од ЕУ. Во основа она што им го велат е - не си одете!

Поучна сликовница со Доналд Трамп (пак)

Од една страна, мимикрирањето на политичка сатира во форма на детски сликовници е симпатично, можеби на долги стази и поучно. Од друга страна, мора ли и децата да ги заморуваме со истите ликови со кои сме опседнати ние?