Bookbox

Од античкиот Рим до средновековна Англија и царска Русија, историјата е полна со драматични конфликти меѓу татковци и синови. Борбите за власт, различните карактери, љубомората и амбициите честопати ги претворале семејните односи во вистински политички и лични пресметки. Некои од овие судири завршиле со бунтови, предавства, па дури и смрт, оставајќи длабока трага во историјата. 

Што всушност значи терминот „траума“? Денес тој се користи многу почесто отколку порано – за тешки животни настани, но и за секојдневни разочарувања, стресови и непријатни искуства. Летвичката за тоа што се може да биде траума е толку спуштена, што излегува дека и најмало непријатно искуство го заслужува овој опис.

Паноптикон: малку познатиот затвор на Крф инспириран од визија на британски филозоф

Паноптиконот (еден можен превод - Севид) е еден од најпознатите архитектонски и општествени концепти во историјата. Замислен кон крајот на 18 век од британскиот филозоф Џереми Бентам, тој требало да биде револуционерен модел за затвори, болници и други институции. Денес овој концепт најчесто се споменува во дебатите за надзор, контрола и приватност, но неговите траги можат да се пронајдат и во реални градби, меѓу кои и еден затвор на грчкиот остров Крф.

Манастири како кредитори: пред банките, пари позајмувале калуѓерки

Кога ќе се спомене средновековното банкарство, повеќето луѓе помислуваат на трговци, благородници или богати семејства. Но во средновековна Виена важна улога во финансискиот живот на градот имале и женските манастири. Во време кога модерни банки сè уште не постоеле, калуѓерките не само што управувале со значителни средства, туку и позајмувале пари, финансирале имотни трансакции и придонесувале за стабилноста на градската економија.

Кратка историја на навивачкиот шал

Без разлика дали се работи за натпревар во Англија, Аргентина, Германија или Бразил, едно нешто е заедничко за фудбалските навивачи ширум светот – шаловите. Денес тие се неизбежен дел од навивачката култура и симбол на припадност кон омилениот клуб. Но нивната историја не започнала како маркетиншки производ или навивачки реквизит. Напротив, првите фудбалски шалови имале многу попрактична намена – да ги заштитат навивачите од студот на британските зими.

И Грците понекогаш имаат смисла за хумор

Во пресрет на утрешните протести на грчката десница за името, во Солун во ист момент е закажан уште еден настан - бесплатен фотошоп семинар, само за православни Хелени. Програмата може целосно да се преземе и за некој наш едукативен собир од сличен тип.  

Нов филм базиран на вистинска приказна за „Човекот-влошка“

Боливудски филм, кој наскоро ќе биде дистрибуиран низ светот од Сони Пикчрс, зборува за важна тема, и тоа не само за индиското општество - табуата поврзани со женскиот месечен циклус. Инспирација е реална сторија за маж кој цели две децении се обидува да обезбеди хигиенски влошки за Индијките.

Французите му велат збогум на зборот „смартфон“

Обидувајќи се да го спречат сè поагресивното навлегување на aнгло-саксонскиот технолошки вокабулар во францускиот, официјалните органи воведуваат алтернативи за најчестите изрази.

Инвеститор од Вол Стрит подари 75 милиони долари на - катедра по филозофија

Среќниот добитник е Универзитетот Џонс Хопкинс, а донацијата се смета за најголема која некогаш ја добило универзитетско одделение за хуманистички науки.

Млади феминистки, слушнете ги и постарите меѓу вас!

Во неодамна објавена колумна, Маргарет Атвуд го искажа својот став кон кампањата #MeToo, што по себе повлече очекувана реакција - дека е „предавник на феминистичката кауза“. По серија напади на Твитер, таа саркастично напиша: „Еве, паузирам од тоа да бидам Супериорната Божица, семоќна и сеприсутна и одговорна за сите зла. Се извинувам што не излегов достојна во борбата за родова еднаквост“

„Обликот на водата“ (Shape of Water, 2017)

Дел Торо навистина има супер-моќи, да ве заведе и нурне во друг свет, во кој единствените важни облици се оние на љубовта. 

Нов декоративен тренд: книги свртени наопаку

Деновиве масовно се споделуваaт и се коментираат фотографии со „нова“ идеја за ентериерно уредување, поточно за уредување на полиците со книги. Која подразбира тие да се свртени обратно од вообичаено.

Зошто во светот постојат само два збора за „чај“?

Едниот е сличен на англискиот tea, а другиот е варијација на cha, како нашето „чај“. И двете верзии потекнуваат од Кина. Но начинот на кои тие се ширеле низ светот дава јасна слика за глобализацијата пред „глобализација“ да стане масовно употребуван термин.

Aвстралиско-англиски збор на годината: милкшејк патка

Не е некој нов начин на подготвување патка. Се работи за интернет меме и термин кој Оксфордските речници го вклучија во најтесниот избор за збор на изминатата година. Но сега оваа престижна титула му ја додели Мекгајр, речник на австралиско-англискиот.

Kучето вработено во музеј

Не е сиже на лектира за второ, ниту наслов на цртан филм. Вистинско куче, и тоа ловечко, e исто така вистински музејски работник. Со специфична задача.

Човекот кој заборави да внесе еден збор во речник

Кога во 1928 било комплетирано она што подоцна ќе стане Оксфордски речник на англискиот јазик, тоа било поздравено како референтно издание, неспоредливо по својот обем и методологија со кој било постоечки речник од сличен тип. Но неговиот уредник сепак не можел мирно да спие - заборавил на еден единствен збор!

Макијавели бил и музичар

Иако е најпознат како автор на „Владетелот“, Николо Макијавели одиграл значајна улога во историјата на музиката.

Њујоршките затвореници ќе мора да си ги купуваат книгите

Досегашната практика на користење донирани книги, или такви донесени од семејството и пријателите, за затвореници од три њујоршки затвори се укинува. Сега тие ќе мора да си ги купуваат книгите, и тоа од ограничен број издавачи и мал број наслови.

Нов проект на Стивен Содеберг: интерактивна мини-серија во форма на апликација

„Мозаик“ е минисерија во траење од повеќе од седум часа, во која гледачите имаат можност да бираат по кој редослед ќе го следат дејството, односно кои ликови ќе им бидат „главни“. Сценариото има повеќе од 500 страници, било развивано по дефинирањето на главниот костур на приказната, и тоа со години.

Збогум Предраг

Људина, во чиј стас и став имаше нешто херојско - непоколебливо, стамено, снажно. А истовремено толку спокојно и топло, што ти се чини дека да си таков е сосема обично. Предраг Луциќ, човекот кого го почитувавме и го сакавме. И кој необично ќе ни недостасува. 

Tрамп предупредува: ако Опра стане претседател ќе ги тера Американците да читаат

Во сатиричната колумна која комичарот Енди Боровиц ја пишува за Њујоркер, „Боровиц рипорт“, тој ја дефинира главната линија на раздор помеѓу Трамп и неговата можна конкурентка во претседателските избори 2020 - тој мрази книги, таа има читачки клуб. И тоа би требало да е доволно за Американците кога следниот пат ќе гласаат.

„Бегај“ (Get Out, 2017)

Филмот кој од нејасни причини беше номиниран за Златен глобус во категоријата „најдобар мјузикл или комедија“, жанровски е веројатно најблиску до социјален трилер или хорор сатира на расизмот. Но според режисерот Пил, кому ова му е дебитантски филм, „Бегај“ (двосмислено, и како предупредување, и како навреда) е - документарец.

Вештачки направена планина на која се засадени 11.000 дрвја

Во 1982, унгарско-американската уметница Агнес Денеш одлучила да конструира цела планина и да ја пошуми. По една деценија лобирање, замислата фатила корен. Во 1992 година, финската влада соопштила дека ќе го спонзорира проектот „Планина од дрвја“, 38-метарски рид конструиран врз поранешен ископ за чакал. Денес контурите на шумата се веќе видливи.

Прва фигура на супер-хероина посветена на библиотекарка

Библиотекарството е потценета професија, и за жал и кај нас, а и во голем дел од светот, се сфаќа како административна услуга на подавање книга од зад пултот и наплаќање казна ако не ја вратиш на време. Но има библиотекари кои се обидуваат да покажат дека во време на висока технологија која полека навлегува и во оваа област, библиотекарот е сепак незаменлив. Сега една од нив доби и супер-херојска фигура.

Зошто „лошите“ во цртаните зборуваат со странски акцент?

Телевизијата, филмовите и сериите се значаен извор на културолошки пораки за децата. Ако злите или пародизираните ликови во нивните омилени емисии зборуваат со странски акцент, дали тоа може да има импликации поврзани со начинот на кои тие го разбираат „другиот“? 

12 правила за живот: антидот на хаосот

Kaко во свет во кој секојдневно се соочуваме со стресови да си помогнеме самите на себе, внесувајќи ред барем во нашиот внатрешен атар? Прво, колку и да звучи банално, со тоа што ќе се научиме да се држиме исправено - вели познат канадски психолог.

Книгата од 1968 што се обидела да ја предвиди 2018

Во мај 1968 во хотелот Хилтон на Менхетен илјада „лидери и идни лидери“ биле поканети на конференција организирана од Асоцијацијата за надворешна политика (FPA). По повод својата 50-годишнина, таа организирала тридневен собир на експерти, и од нив побарала да дадат свои предвидувања за следните педесет години. По конференцијата излегла и книга, под наслов „Кон годината 2018“.

Нетфликс или проблемот на уметноста како „содржина“

Да речеме дека тука би можеле да кликнете на опција која ќе ве поштеди од читање на воведов. И тоа во случајов нема да биде страшно. Но прескокнувањето на најавни и одјавни шпици во филмови и серии значи не само непочитување на трудот на куп луѓе кои се измачиле тие да бидат интегрални делови од доживувањето, туку и третирање на уметноста како потрошувачка „содржина“ која треба да се проголта што побргу и поефикасно. 

Како генијалниот Исак Њутн загубил огромни пари на берза во 18 век

Вистинитата приказна за Њутн како неуспешен берзански инвеститор обично се користи за да се илустрира ирационалноста на економските одлуки и влијанието на толпата. Ако Њутн не можел да им одолее, што ни останува нам, на обичните?