Bookbox

Историјата на Александар Maкедонски е исполнета со битки, освојувања и легенди што со векови ја замаглуваат границата меѓу фактите и митот. Колку повеќе растела неговата слава, толку повеќе приказни почнале да се плетат околу неговото име - некои вистинити, некои преувеличени, а некои целосно измислени. Една од нив е и приказната за неговата наводна посета на Кипар и необичното крунисување на сиромашен градинар. 

Учењето странски јазици, дури и на наједноставните, не е лесно. Затоа наставниците со години бараат покреативни начини за приближување на јазиците до учениците — преку серии, стрипови, музика и популарна култура. Но што се случува кога станува збор за латинскиот, јазик кој многумина го доживуваат како далечен, строг и „мртов“? Еден британски професор нашол неочекуван одговор: Битлси.

На 104 почина Едгар Морен, мислителот кој се спротивставуваше на едноставните одговори

Со заминувањето на францускиот интелектуалец, светот загуби еден од последните големи мислители на 20 и 21 век, кој речиси цел век посвети на борбата против поедноставувањето на светот. Неговото дело беше обид да се покаже дека реалноста никогаш не може да се разбере преку едноставни поделби, цврсти категории или една дисциплина сама по себе.

Убав е шопингот во Солун, ама колку знаеме за неговата урбана историја?

Можеби сто пати сте ја шпартале Цимиски и сте ручале во таверните во Лададика. Но Солун е многу повеќе од шопинг и добра храна. Градот содржи многубројни слоеви историја и мрежи влијанија, кои често се маргинализирани или репресирани. Овој пат за неговиот урбанизам и архитектура, плански создавани по катастрофалниот пожар во 1917 и двајца визионери-уметници, чии животи се вградиле и во биографијата на градот.

Зошто има 60 минути во еден час?

Денес ретко размислуваме зошто денот има 24 часа, часот 60 минути, а минутата 60 секунди. Овој систем ни изгледа толку природен што речиси никогаш не го доведуваме во прашање. Но зад него не стои некој универзален закон, туку низа историски одлуки, цивилизации и практични потреби стари илјадници години. Дури и обидите да се создаде „пологичен“ систем не успеале да го заменат наследството што ни го оставиле древните народи.

Зошто го памтиме Титаник, а не и Олимпик?

Интересен текст на Адам Гопник од Њујоркер за последниот пат кога западната цивилизација свртела од 13.-14., и за заводливоста на нашите замислени катастрофи.

„Хана Арент" (2013)

Биографски филм за една од најзначајните (женски) фигури во историјата на филозофијата на 20. век, чии ставови за „баналноста на злото" би требало да бидат сфатени сериозно и денес.

Сувомеснати уметнички дела

Божикните пости поминаа, па можеме без грижа на совест да ви го откриеме најновиот музеј отворен во Италија, посветен на - саламите.

Како да познаеш патник низ времето?

Eден од поинтересните текстови на кои налетавме во новата година има врска со научна статија, социјални мрежи и патување низ времето. Доволно елементи за добар (книжевен) заплет.

Мапата на нашите животи

16 уметници, писатели и мислители прават исто толку мапи. Секој од нив го истражува концептот на мапирање, низ процес кој на крајот станува лична картографија. А таа е многу повеќе отколку графичко одбележување на физичка територија.

Како музеите да станат секси?

Природно-научниот музеј во Лондон пред Нова година понуди целовечерна забава и преспивање во неговите простории. Најголем проблем со кој се соочуваат организаторите на ваквите настани - секс помеѓу посетителите.

Perfect Sense (2011)

Нема празник а некој на социјалните мрежи да не побара да му се препорача филм, по што обично следат долгометражни коментари со наслови и линкови. Еден од нив овој пат ни фати око.

Како ќе изгледа светот во 2014?

Станови без прозорци, подводни живеалишта, телефони на кои може да го гледате соговорникот, па дури и да читате книги...Асимов бил во право за голем дел од предвиденото, особено за она кое сеуште звучи предупредувачки.

Празничен поетски дует

Дуетите во животот се важна работа - да имаш со кого да врзеш муабет, да споделиш мака, да се скараш. Уметноста во тоа не е ништо поразлична од животот. Почнуваме рубрика на креативни соработки, чија црвена лента ја сечат Џовани и Дарко.

Година на луксузните книги

За да ја добијат битката со електронските книги, оние на хартија мораат да покажат што е она по што се незаменливи. Во 2013 излегоа неколку кои се вистинска посластица за библио-фетишистите. Можеби тоа е најава за идниот развој на пазарот на книжевни „хартии од вредност".

Раните новинарски текстови на Хемингвеј

Пред да стане книжевен џин, Хемингвеј бил стажант во весникот The Kansas City Star, во кој во текот на 1917/18 објавил неколку статии. Преку нив може да се следи развојот на неговиот стил, од сирово новинарски, до таков кој ќе заслужи Нобелова.

„Втора жена во харемот“ од Зоран Предин

Кога слушна дека книгата на Предин, за којашто има напишано предговор и која ја промовираше низ Хрватска, се преведува на македонски, и дека на неа случајно работи истата моја пријателка која компјутерски ја обработуваше и неговата збирка колумни кои пак ги преведов јас, Дежуловиќ изјави: „Космосот е чудо".

Претстава која се одвива во такси

Техеран и Скопје имаат најмалку две заеднички работи - загаден воздух и тензичен сообраќај. Но техеранските уметници креативно го користат она што не можат да го променат. Во такси возила кои сообраќаат по одредена рута одржуваат по четири претстави на вечер.

Кога Мица беше закон

Нова книга за антологиските стихови на Мица Трофртаљка, џејмсбрауновската ароганција на Лепа Лукиќ и Александровац како српски Нешвил. Плус бонус песна со економско-социјална содржина.

Оклоп како заштита од надзорни камери

Иако веста изгледа како да припаѓа во рубрика за наука и технологија, изумов е всушност на еден - уметник. Замислуваме како Фуко притиска „лајк“ на статијава.

„Ме нервираат и Србите и Хрватите"

Популарниот хрватски водител на „Во недела во 2", во „Сто фаци и Аце" открива детали за гостите кои минале низ неговите 550 емисии и 13 години во етерот. За Ведрана Рудан, инцидентот кај Кустурица и патриотите кои плукаат.

Најдобрите пушачи во европскиот филм

Неброено пати од длабочината на нашeто пушачко белодробие сме испуштиле крик на несогласување со драконските забрани на пушењето. Под мотото „Цигари да - магла не!“, еве уште еден аргумент кој е повеќе уметнички. Колку би загубиле од својата харизма некои ликови кога би ги замислиле без цигарата в уста. 

Лудото срце на Ти Боун Барнет

За тоа дека не треба да бараш признание за инспирација, за преценетоста на идејата за „совршена среќа", неговите омилени писатели и професија, и бонус видео од неговата оскаровска песна.

Најдоброто во културата за 2013

Доволно е тешко двајца да се согласат околу тоа што е „добро", а камоли цел свет да се договори што е тоа што било најдобро во 2013. Еве некаков предлог-список на списоци од различни извори, кои често ги консултираме и на кои им веруваме. 

„Црно огледало" (TВ серија)

Одлична британска телевизиска серија, која ги истражува мрачните страни на технологијата, со кои допрва ќе се соочуваме. Нешто како „Зона на самракот" на дигиталната ера, со техно тину-нину во позадина.

На денешен ден: 100 години од првиот крстозбор

На 21 декември 1913 година во њујоршки весник се појавил првиот Word Cross. Така бил создаден првиот крстозбор, и цела субкултура на заљубеници во вкрстувањето зборови наместо копја.

Во слава на писмото

Деновиве ни стигна најубавиот новогодишен подарок - пакетче со кандирани костени и писмо, со рака напишано на светло сина, рачно направена хартија. Парадоксално е: во светот во моментов се испраќаат милиони мејлови. Но мал број од нив се вистински писма.