Bookbox

Археолозите во Холандија открија необичен римски артефакт што фрла нова светлина врз верувањата и магиските практики во античкиот свет. Станува збор за мала оловна плочка со испишани клетви и повикувања на божества и демони, која била користена за нанесување штета на непријатели. Истражувачите се особено заинтересирани од необичната комбинација на јазици и културни влијанија што се забележуваат во натписот.

Паноптиконот (еден можен превод - Севид) е еден од најпознатите архитектонски и општествени концепти во историјата. Замислен кон крајот на 18 век од британскиот филозоф Џереми Бентам, тој требало да биде револуционерен модел за затвори, болници и други институции. Денес овој концепт најчесто се споменува во дебатите за надзор, контрола и приватност, но неговите траги можат да се пронајдат и во реални градби, меѓу кои и еден затвор на грчкиот остров Крф.

Кратка историја на навивачкиот шал

Без разлика дали се работи за натпревар во Англија, Аргентина, Германија или Бразил, едно нешто е заедничко за фудбалските навивачи ширум светот – шаловите. Денес тие се неизбежен дел од навивачката култура и симбол на припадност кон омилениот клуб. Но нивната историја не започнала како маркетиншки производ или навивачки реквизит. Напротив, првите фудбалски шалови имале многу попрактична намена – да ги заштитат навивачите од студот на британските зими.

Промени во Греми наградите за 2027 - пет нови категории

Најпрестижната музичка награда во светот продолжува да се прилагодува на промените во музичката индустрија. Организаторите на Греми наградите најавија воведување на пет нови категории и низа измени во правилата за гласање и номинации, кои ќе важат од изданието во 2027 година. 

Шон Пен ќе режира филм инспириран од нападот врз Капитол

Американскиот актер ќе режира нов филм посветен на настаните од 6 јануари 2021 година, кога приврзаници на Доналд Трамп насилно упаднаа во зградата на Конгресот во Вашингтон. Проектот, кој ќе го реализира во соработка со студиото Ворнер брос, е заснован на сценарио на Пен, а снимањето се очекува да започне во 2027 година.

Прекрасните умови и нивните психички растројства

Оскаровецот „Прекрасен ум“ раскажуваше за jaзот помеѓу генијалноста на еден познат математичар и неговата психичка состојба. Ова како да е судбина на голем број уметници и научници во историјата - некои од нив биле пациенти во истата болница кадешто се лечел и Неш.

Кога Штулиќ кршеше гитара на сцена

Извадок од новата книга на некогашниот басист на Азра, напишана во стихови и без интерпункција. За разлика од Џони, кој во своите преводи внимава на секоја запирка, Хрњак е лефтерен, но живописен. Во овој дел за инцидент во Словенија, каде Штулиќ кршел опрема на сцена, како да има вишок гитари.

3Д порно во Кан

На вчерашниот, 9-ти ден од 68тиот фестивал во Кан се случила вистинска тепачка за карти - 2,300 пицнати луѓе се појавиле на полноќната проекција на новиот филм на Гаспар Ное, а некои од нив не успеале ни да влезат во салата. По проекцијата имало долга, стоечка овација.

Валцерот на Ентони Хопкинс

Андре Риу е познатиот холандски виолинист, кого често го гледаме во пост-новогодишните музички програми со неговиот оркестар Јохан Штраус. Неговата мешавина на популарна музика, банални смешки и кич костимографија некои ја оценуваат како лигава, други како празник за уши и очи. Ние бевме во првите, до денес, кога некако нè погоди оваа снимка.

Скриените политички пораки на Евровизија 2015

Колку и да изгледа така, Eвровизија е далеку од „лесна забавна програма" - деталната анализа на настапите, гласањето и сојузништвата можат да ни кажат нешто за актуелната европска геостратешка ситуација. Еве ја анализата на Гардијан за оваа година, но само преку темите и стиховите на песните.

Кога Јоко Оно беше Марина Абрамовиќ

МоМА, како што веќе пишувавме, последниве неколку месеци води војна со уметничките критичари, кои замеруваат за (наводно) неквалитетната изложба посветена на ликот и делото на Бјорк, со што според нив оваа институција се става во служба на славните, а не на добрата уметност. Но МоМА не се откажува, и сега прави ретроспектива на уште една жена, чие име ретко кој го знаеше пред да стане Леноноица.

Оние кои заминуваат од Омелас

Дали би се согласиле да живеете во совршена среќа, знаејќи дека таа зависи од страдањето на едно дете? Овој антологиски расказ на Ле Гвин вели - има луѓе кои го прават тоа без грижа на совест. Има такви кои се јадат од внатре, но сепак не преземаат ништо. Трети го бираат патот по кој поретко се оди. 

Инсајдерска приказна за нашите црева

Нова книга на еден микробиолог се занимава со вечната, но табуизирана тема: вистината за големата нужда. Нејзиниот совет - не чувајте книги во ВЦ.

Уметнички проект: месо од епрувета

Meсо во форма на цветна пупка, којашто се отвара кога ќе ја ставите во жешка чорба? Телешко „предиво", кое може да се плете директно на вашата чинија и пржени крокети направени од месо на исчезнатата птица додо - сето ова се наоѓа на менито на Bistro in Vitro.

Отворен Музеј на срањето

Во овие усрани времиња, убаво е да се знае дека изметот, освен за да пливаш во него или да го мачкаш по оние кои сакаш да ги оцрниш, може да служи за нешто убаво - за од него да направиш музеј, во којшто ќе ја славиш неговата корисност.

Што сонуваат луѓето низ светот?

Рок Морин, предавач по психологија на Сити колеџ во Њујорк, има започнато интересен проект - Светски атлас на соништа. Преку социјалните мрежи тој собира сништа на луѓе од цела планета, и се обидува да најде нешто заедничко во нив, и на ниво на култура, и на ниво на човечка потсвест.

Б. Б. Кинг - мераклија за блуз и за секс

Б.Б.Кинг почина на 89 години, мирно, во сон. Беше еден од водечките светски гитаристи, а инструментот нагалено си го викаше Лусил. Неговата автобиографија објавена 1996 открива човек кој низ музиката ја надминувал својата мака со зборовите, но и некој кој уживал во чудата на сексот од најмали нозе.

Како да си го средиш шифоњерот (и животот)

Има луѓе (како мене) кои пред да почнат да работат нешто сериозно мора да си ја средат масата, шифоњерот или да си го наместат креветот, како вовед во средувањето на мислите. Но „раскревањето" - организацијата на предметите низ дома - изгледа е толку сериозна работа што заслужува совети од вистински мајстор, преточени во книга-бестселер.

Најголемата збирка пениси во светот

Во рубрикава веќе пишувавме за Фалолошкиот музеј (или музејот на пениси) во Исланд, кој вклучува 290 фалуси на цицачи, меѓу кои и петнаесет модели од овој скапоцен орган на членовите на нивната национална ракометна репрезентација. Но во светот има уште најмалку една голема збирка на уметност инспирирана од него.

Дали Гауди ќе биде прогласен за светец?

Архитектонското ремек-дело Саграда Фамилија во Барселона се гради веќе 130 години. Има такви кои се надеваат дека по завршувањето, 20 години од сега, нејзиниот креатор ќе биде св. Гауди.

Кристално чистите и нивните душмани

Како што научната фантастика всушност зборува за постоечки светови и луѓе само „преоблечени" во вонземјани, така и детската литература знае да содржи големи вистини, за кои малите луѓе почнуваат да стануваат свесни дури кога ќе пораснат. Еве една таква приказна, за кристално чистиот Џакомо и мрачниот тиранин.

Политичарот и неговата тврдина

Што да пише човек во рубрика за култура во моментов, а да не звучи лигаво или само формално ангажирано? Посегнувам во третиот ред одозгора во домашната библиотека, по некој кој поминал низ „скудни времиња" и од нив извлекол мудрост. Мирко Ковач за политичката тврдина и дрзниците коишто ја запоседнуваат.

Награда „Златен трејлер“ и приказната за овој жанр

Има за најдобри филмови, за најлоши филмови, за телевизиски серии, за порно, за документарци. Ама не знаевме дека има и за трејлери. Кратка историја на овој жанр, и приказната околу неговото име.

Европа бира незнаење?

Еден текст во форма на петиција, којшто се однесува на актуелните состојби во европската наука, ни се виде многу интересен, и заради тоа што излегува дека уништувањето на науката е заедничка мака на сите земји членки, и затоа што Македонија излегува слична, и полоша од нив. Зошто тогаш побогу не сме во Европа?

Kлуб на мртвите комичари

До сега преку чудото на холографската технологија „во живо" можеа да се видат починатите музички величини како Тупак или Мајкл Џексон. Но сега таква можност ќе добијат и фановите на добрата комедија.

Кампања за довршување на последниот филм на Орсон Велс

Вчера, 6.5, на стогодишнината од раѓањето на Орсон Велс, почна онлајн кампања за собирање средства за завршување на неговиот последен филм, „Другата страна на ветрот". Сниман 12 години, тој има многу интересна, автореферентна приказна, со пророчки моменти.

И во библиотеки тепаат, зарем не?

Еден од инцидентите на вчерашните протести се случил во читалната на библиотеката „Браќа Миладиновци", во која специјалци упаднале со зборовите - „не лажете, никој не учи во 11 ноќе". Логично - кој чита, тој крева револуции.