Bookbox

Во време кога научните трудови влијаат врз јавни политики, здравствени препораки и образовни системи, се поставува суштинско прашање: колку се стабилни резултатите на кои им веруваме? Таканаречената „криза на репликабилноста“ откри дека значаен дел од истражувањата не ги издржуваат повторните проверки. Наместо да се прифати тоа како скандал, дел од научната заедница почнува да го третира како можност – да се врати науката кон нејзиниот основен принцип: проверливост. 

Иако современите јазици имаат стотици илјади, па и милиони зборови, понекогаш сепак тешко ја изразуваме „суштината на животот“. Токму затоа вниманието го привлекува Токи Пона – вештачки создаден јазик со околу 137 основни зборови, кој се смета за еден од наједноставните во светот.

Како еден одгледувач на кокошки станал двоен германско-британски агент

Британското кодно име му било Гарбо. Германците го воделе под Аларик. Бил обичен селанец, кој поттикнат од својата омраза кон фашизмот самиот - без да биде „регрутиран“ од никого - почнал да шпионира за Британците. Одиграл клучна улога во успехот на Ди-деј во текот на Втората светска војна, иако за малку сопругата ќе ги расипела плановите, а со тоа ќе го променела и текот на историјата.

Почина Мајкл Силверблат, човекот што на радио зборуваше со најголемите американски автори

Мајкл Силверблат, долгогодишниот и посветен водител на книжевната емисија „Букворм“ на радио станицата KCRW, почина на 73-годишна возраст. Во текот на повеќе од три децении пред микрофонот, тој ги интервјуираше речиси сите големи имиња на современата книжевност. Поточно, им зборуваше, исто онолку колку што тие му зборуваа нему. 

Зошто медицинските драми се толку привлечни?

„Ургентен центар“, „Доктор Хаус“, „Oва ќе боли“, „Добриот доктор“ или „Д Пит“. На првa, не изгледа особено привлечно да се гледа серија што го следи секојдневието на лекарите: медицински термини, повреди, крв, неизвесност и смрт. Сепак, високата гледаност и долгите сезони на овие серии покажуваат дека публиката е заинтересирана, дури и опседната. Зошто?

Семето на Илон Кан

Историскиот поттик одредени мажи да расфрлаат семе низ светот и на тој начин да го шират својот генетски материјал не е сопрен, но нему сега му се пристапува малку поинаку. Денес не мора да парадирате со главите на вашите непријатели низ град или да пиете од нивните черепи. Можете просто да сте богати. 

Кога Салвадор Дали создал морничави постери за сексуално преносливи болести

Денешните постери кои шират свесност за опасностите од користење дроги, алкохол или небезбеден секс вообичаено прикажуваат тинејџер со израз на лицето кој укажува на жалење и „никогаш повеќе“. Тие можеби имаат добра намера, но се досадни. Дали знаел како да направи ваков постер без да биде досаден.

Ново истражување укажува на тоа дека фудбалските тимови се движат како еден човек

Што имаат заедничко албатросите во потрага по храна, флуктуациите на берзата и шемите на расфрлање на семиња кога има ветар? Тоа нешто што ги поврзува овие елементи, според ново истражување, важи и за фудбалските тимови.

Рој Кон: мистериозниот адвокат кој му помогнал на младиот Трамп

Филмот чиј наслов може да се преведе со „Чиракот“ или „Ученикот“ (The Apprentice) изминатава сезона стана популарен поради неколку причини - затоа што неговиот поднаслов е „Приказната за Доналд Трамп“ и содржи делови од неговата биографија, но и затоа што во него учествуваат навистина одлични актери кои беа номинирани за Оскари за своите улоги. Но она што е веројатно најважно во него не е самиот Трамп, туку еден мистериозен лик кој го направил она што денес е.

Јапонскиот „фантомски“ писател кој доминира со топ листите

Јапонските бестселери често се поврзани со практични животни совети, приказни за книжарници и мачки. Но сега во оваа земја почнува нова манија - жанр помеѓу мистерија и хорор, чиј автор е познат под името „Укецу“. И тоа е отприлика сè што се знае за него.

Баталете бегање пред бикови - ова е трчање со ирваси

Фестивалот се одржува секој март, се вика Фур Рандеву, а локацијата е Аљаска. Целта: тркање на луѓе со ирваси, за туристички и хуманитарни цели. 

Писателот кој (наводно) го измислил необичниот спорт - борење со палци

Го викаат „мини-голф на боречките спортови“. Станува збор повеќе за игра за двајца, во која палците се користат за да симулираат борба. Целта е да се спушти палецот на спротивникот и да се изброи до четири. 

Што е тоа „Ердошов број“? - oбновено

Кога во одредена област некој е толку влијателен што има статус на „гуру“, постојат цели генеолошки стебла на луѓе кои се поврзани со него, по тоа и тоа „колено“. Во случајов човекот е Пол Ердош, а областа е математика.

Жабите-женки лажираат смрт за да одбегнат парење со непожелен партнер

Тоа што денес е 8 март можете да го поврзете или не со насловот. Но очигледно природата смислила начин како живите суштества од женски род да се одбранат од поагресивните, а несакани машки партнери - ако не поинаку, а тогаш со лукавство.

„Ќориот Хитлер“ - зошто именувањето инсекти по луѓе не е добра идеја

Ја има во пештери во Словенија и генерално не е нешто „посебно“ - бубачка ко бубачка. Но нејзиното име отвора голема дискусија помеѓу зоолозите дали научните називи на животните, птиците и инсектите треба да содржат човечки имиња.

Како Ејси-диси и Моторхед станаа звуци на Втората светска војна

„Пики Блајндерс“ ги има Ник Кејв и Пи-џи Харви. „Мечката“ има рок за постари. „Сјутс“ има блуз. Но филмовите и сериите за Втората светска војна имаат - метал.

Неколку  најскапи коректорски грешки во историјата

Грешките во пишувањето може да се банални, може да се засрамувачки, но исто така можат да бидат и - скапи.

Како двајца уметници ја развиле истата естетика иако биле разделени со океан и војна

Американецот Александар Калдер и шпанскиот уметник Жоан Миро, на две различни страни на светот и среде Втората светска војна, успеале да создадат неверојано слични дела во својот медиум. Кога и лично се запознале, станале најдобри другари.

Архитектура и балет: брилијантниот кореограф кој внесе танц во Баухаус

Индустриски дизајн или архитектура - движењето Баухаус ретко е поврзувано со танц. Но еден човек ги „превел“ принципите на овој стил во изведба која е исто толку привлечна колку и добро направена столица или зграда. 

Џевата околу вистинскиот Ласло Тот

Ако сте го гледале „Бруталистот“, името на главниот лик во него ви звучи толку познато што целата приказна делува како биографска и за архитект кој навистина постоел. Вистинското изненадување следува кога ќе го изгуглате името, очекувајќи да ви излезе некој што многу личи на Едријен Броди и плус е уметник.

Во Скопје доаѓа музичарот што соработувал со Кокто Твинс и чија музика ја користат Ралф Лорен и Баленсијага

Музичар со 14 албуми зад себе, со глас на Чет Бејкер кој својата љубов кон џезот ја комбинира со раната фасцинација со панкот, трип хопот и нешто што звучи како филмски саундтрак. 

Книгата стара 131 година која го предвиде Трамп

Моравме повеќе пати да ја провериме оваа информација која делува како теорија на заговор. Но таква книга навистина постои, напишана од американски правник. 

Како се претставени архитекти на големото платно?

„Бруталистот “ е прекрасен филм кој во себе спојува приказна за имигрантското искуство, архитектурата и моќта. Самите објекти кои ги гради фиктивниот архитект Ласло Тот (улога за којашто Ендријен Броди го доби Оскарот за главна улога) се подеднакво протагонисти во филмот колку и самите луѓе. Токму поради оваа своја карактеристика, тој се вбројува во релативно малиот број филмови во историјата што го постигнале истото. Но такви сепак има.

Лего со големина на бело крвно зрнце стана најмалата скулптура на планетата

Создадена од микроскопскиот уметник Дејвид А. Линдон, скулптурата има димензии од само  0.0025 cm X 0.0022 cm. Тој е микроскопски уметник, кој работи само ноќе за да одбегне вибрации од автомобили и научил како да дише за да успее да ги намести микроскопските делови и пигменти без да си ги уништи делата. 

Букбокс читанка: „Аларм“ од White Beliot (а.k.a. отец Пимен)

Мала по обем и по формат книга која комбинира два жанра - новела и монодрама - но прави и уште најмалку две работи. Алармира за тоа колку различните титкања и м'мкања на телефонот ни го одземаат вниманието, за повеќе да зборуваме со него и за него отколку со себеси. И изведува интересен експеримент со две верзии на истиот текст. 

Како да одржиш политички говор на Оскарите без да го зафркнеш

Ете, и тоа се случи. Стоиш на сцената, со Оскарот в рака, пред кремот на Холивуд и пред милиони гледачи. Може да кажеш нешто едноставно, како „фала мамо“. Или да кажеш нешто ангажирано и актуелно. Второто е многу поризично, ама ако знаеш како, може и да го трефнеш моментот.

Парадоксот на осаменоста: како медиумите ја моделираат нашата самотија

Во ерата на хиперповрзаност, осаменоста е прогласена за глобална епидемија со значајни последици за менталното и физичкото здравје. Јавните кампањи и медиумите долго време се обидуваат да се изборат со оваа криза - но дали можеби ја прават уште полоша?

Кога Фокнер го поставил рекордот за најдолга реченица во американската книжевност

Реченицата има 1288 зборови и е од романот „Авесалом! Авесалом“ од 1936-та. Таа е „тек на свеста“ на главниот лик, кој размислува за наследството на американскиот Југ, историјата и судбината, a е многу карактеристична за стилот на Фокнер.

Поделба на улоги од соништата во нова изведба на „Гленгери Глен Рос“

Да се надеваме дека кога веќе не можеме да бидеме таму, некој ќе ни овозможи стриминг или барем снимка. Во тек на само 12 недели на Бродвеј ќе се прикажува нова верзија на легендарниот текст на Дејвид Мемет. Овој пат место Џек Лемон, Алек Болдвин и Ал Пачино во познатата филмска верзија, едни други многу јаки дечки.