Bookbox

Малкумина знаат дека во античко време Грците и Кинезите не само што имале индиректни контакти преку трговијата, туку и влегле во вооружен судир. Овој речиси заборавен конфликт, познат како „Војната за небесните коњи“, се случил меѓу 104 и 102 година п.н.е. и ги спротивставил Грчко-бактриското кралство и кинеската династија Хан. 

Нашата навика да копаме по гајбите на сè почесто организираните настани со продажба и размена на стари книги низ градов, ни донесе уште еден „бисер“ - збирка статии објавени во 2001, во кои се истражува феноменот на забраните во поранешна Југославија и независна Македонија на театарски претстави, книги и полемички текстови. За некои од нив знаевме, но други навистина нè изненадија, дури и насмеаа.

Секс-кукла изложена во резиденцијата на германскиот претседател

Необична изложба на современа уметност во официјалната резиденција на германскиот претседател предизвика големо внимание во јавноста. Најмногу реакции предизвика бронзена скулптура инспирирана од јапонска секс-кукла, која на Штајнмаер му се бендисува, бидејќи се поврзува со главната идеја на поставката - слободата на изразување. 

„Битката за Сантјаго“ - фудбалскиот натпревар што ги иницирал жолтиот и црвениот картон

Фудбалот денес е еден од најпопуларните и најпрофитабилни спортови во светот. Играчите заработуваат милиони, клубовите се во сопственост на милијардери, а натпреварите привлекуваат огромно внимание. Иако страстите често се разгоруваат, фудбалот генерално не се смета за насилен спорт на теренот. Токму затоа ретките инциденти на екстремно насилство остануваат запаметени во историјата.

Букбокс гледанка: „Амели или карактерот на дождот“ (анимиран, 2025)

Филмот, кој беше номиниран за Оскар за 2026, ја буди носталгијата по детството и потсетува колку силно раните искуства и луѓето што ги среќаваме во тие години го обликуваат нашиот идентитет. 

„Пост“ (The Post, 2017)

Oд моментот кога Спилберг го прочитал сценариото, до премиерата, поминало помалку од една година. Итноста на темата, за републикански претседател кој води војна со медиумите, ги мотивирало сите во екипата не само да побрзаат, туку и одлично да ја завршат работата. 

Зошто ги забораваме прочитаните книги (а богами и филмовите)?

Не знаеме за вас, но нам ни е потребен посебен напор - фаќање белешки, потцртување, навраќања - за да успееме да запамтиме за што е книгата во текот на читањето, а камоли после некое време. Можеби е до годините, а можеби до тоа дека во просек тоа е нормална работа.

„И ние, селаните, би сакале малку да читаме“

Следнава читачка вест на денот покажува како изгледа разлика помеѓу сељак и селанец - додека првите затвораат библиотеки, вторите протестираат против ваквата одлука.

„Обликот на водата“ на дел Торо е плагијат?

Пред неколку дена беа објавени овогодинешните кандидати за Оскар, а на списокот води филмот на Гиљермо дел Торо, со 13 номинации, меѓу кои оние за најдобар филм, режисер и актерка. Но целиот процес го следат контроверзи, околу тоа дали „Обликот на водата“ е плагијат на претходен краток филм, односно на драма на добитник на Пулицер. 

Најкраткиот академски текст на сите времиња

Повеќе од 40 години стар стручен текст, на чија краткост тешко дека некој наскоро ќе ѝ конкурира. Што е најважно, дури и таков тој има многу смисла.

Грчкиот политички милиброд

Благо ко благо - вкусно, миризливо, убаво легнува со млеко за појадок или со кафе попладне. Но приказната за „автентичното“ грчко цуреки содржи елементи кои не се само гастрономски, и покажува како едно обично тесто може да биде средство за потхранување на колективниот идентитет.

Жешкиот секс во средниот век

Стереотипно, средниот век го замислуваме како мрачен и тотално нееротичен. А пак историјата на сексот како линеарна, која тече од репресијата под христијанскиот запад, до денешната (наводна) сексуална слобода. Ама изгледа не било баш така...

Почина Урсула Ле Гвин, дамата на научната фантастика

Жената која низ своите научно-фантастични и фантастични дела внесе филозофска длабочина и феминистички сензибилитет во овие жанрови, главно доминирани од мажи, почина мирно во својот дом во Портланд на 88 години.

За што служи љубовта?

Антонио Дамасио, веројатно веднаш по Оливер Сакс, е невронаучникот во чии популарни книги се промовира важноста на биолошката основа на она што најчесто се сместува во сферата на психолошкото - чувствата. А тие според него не се некаков нус-производ на еволуцијата, туку обратно, одиграле суштинска улога во нашето преживување како вид.

„Диетално“ веќе не продава?

Глобално, индустријата на „диетални“ производи се соочува со маркетиншка криза. Она што продава денес се производи означени како „здрави“, а не како „диетални“. Што е разликата во сфаќањето на овие два термина?

Како би изгледала весела алтернатива на „Црно огледало“?

Веројатно веќе сме доволно параноични во врска со технологијата, што замислувањето морничави сценарија во врска со нејзината иднина ни доаѓа некако „природно“. А може ли со малку напор да ја свртиме работата во поинаков правец?

Кратка историја на терминот „шитхол“

Пред некое време пишувавме за тоа како светот го преведе shithole на Трамп, опис кој тој го употреби за Хаити, Ел Салвадор и земјите од Африка. Хрватска го искористи сочното „вукојебина“, Финска „шупачки држави“, кај нас „дупки“ или „свирипичино“. Но каква е историјата на англискиот термин?

И Грците понекогаш имаат смисла за хумор

Во пресрет на утрешните протести на грчката десница за името, во Солун во ист момент е закажан уште еден настан - бесплатен фотошоп семинар, само за православни Хелени. Програмата може целосно да се преземе и за некој наш едукативен собир од сличен тип.  

Нов филм базиран на вистинска приказна за „Човекот-влошка“

Боливудски филм, кој наскоро ќе биде дистрибуиран низ светот од Сони Пикчрс, зборува за важна тема, и тоа не само за индиското општество - табуата поврзани со женскиот месечен циклус. Инспирација е реална сторија за маж кој цели две децении се обидува да обезбеди хигиенски влошки за Индијките.

Французите му велат збогум на зборот „смартфон“

Обидувајќи се да го спречат сè поагресивното навлегување на aнгло-саксонскиот технолошки вокабулар во францускиот, официјалните органи воведуваат алтернативи за најчестите изрази.

Инвеститор од Вол Стрит подари 75 милиони долари на - катедра по филозофија

Среќниот добитник е Универзитетот Џонс Хопкинс, а донацијата се смета за најголема која некогаш ја добило универзитетско одделение за хуманистички науки.

Млади феминистки, слушнете ги и постарите меѓу вас!

Во неодамна објавена колумна, Маргарет Атвуд го искажа својот став кон кампањата #MeToo, што по себе повлече очекувана реакција - дека е „предавник на феминистичката кауза“. По серија напади на Твитер, таа саркастично напиша: „Еве, паузирам од тоа да бидам Супериорната Божица, семоќна и сеприсутна и одговорна за сите зла. Се извинувам што не излегов достојна во борбата за родова еднаквост“

„Обликот на водата“ (Shape of Water, 2017)

Дел Торо навистина има супер-моќи, да ве заведе и нурне во друг свет, во кој единствените важни облици се оние на љубовта. 

Нов декоративен тренд: книги свртени наопаку

Деновиве масовно се споделуваaт и се коментираат фотографии со „нова“ идеја за ентериерно уредување, поточно за уредување на полиците со книги. Која подразбира тие да се свртени обратно од вообичаено.

Зошто во светот постојат само два збора за „чај“?

Едниот е сличен на англискиот tea, а другиот е варијација на cha, како нашето „чај“. И двете верзии потекнуваат од Кина. Но начинот на кои тие се ширеле низ светот дава јасна слика за глобализацијата пред „глобализација“ да стане масовно употребуван термин.

Aвстралиско-англиски збор на годината: милкшејк патка

Не е некој нов начин на подготвување патка. Се работи за интернет меме и термин кој Оксфордските речници го вклучија во најтесниот избор за збор на изминатата година. Но сега оваа престижна титула му ја додели Мекгајр, речник на австралиско-англискиот.

Kучето вработено во музеј

Не е сиже на лектира за второ, ниту наслов на цртан филм. Вистинско куче, и тоа ловечко, e исто така вистински музејски работник. Со специфична задача.

Човекот кој заборави да внесе еден збор во речник

Кога во 1928 било комплетирано она што подоцна ќе стане Оксфордски речник на англискиот јазик, тоа било поздравено како референтно издание, неспоредливо по својот обем и методологија со кој било постоечки речник од сличен тип. Но неговиот уредник сепак не можел мирно да спие - заборавил на еден единствен збор!

Макијавели бил и музичар

Иако е најпознат како автор на „Владетелот“, Николо Макијавели одиграл значајна улога во историјата на музиката.