Bookbox

Од античкиот Рим до средновековна Англија и царска Русија, историјата е полна со драматични конфликти меѓу татковци и синови. Борбите за власт, различните карактери, љубомората и амбициите честопати ги претворале семејните односи во вистински политички и лични пресметки. Некои од овие судири завршиле со бунтови, предавства, па дури и смрт, оставајќи длабока трага во историјата. 

Што всушност значи терминот „траума“? Денес тој се користи многу почесто отколку порано – за тешки животни настани, но и за секојдневни разочарувања, стресови и непријатни искуства. Летвичката за тоа што се може да биде траума е толку спуштена, што излегува дека и најмало непријатно искуство го заслужува овој опис.

Паноптикон: малку познатиот затвор на Крф инспириран од визија на британски филозоф

Паноптиконот (еден можен превод - Севид) е еден од најпознатите архитектонски и општествени концепти во историјата. Замислен кон крајот на 18 век од британскиот филозоф Џереми Бентам, тој требало да биде револуционерен модел за затвори, болници и други институции. Денес овој концепт најчесто се споменува во дебатите за надзор, контрола и приватност, но неговите траги можат да се пронајдат и во реални градби, меѓу кои и еден затвор на грчкиот остров Крф.

Манастири како кредитори: пред банките, пари позајмувале калуѓерки

Кога ќе се спомене средновековното банкарство, повеќето луѓе помислуваат на трговци, благородници или богати семејства. Но во средновековна Виена важна улога во финансискиот живот на градот имале и женските манастири. Во време кога модерни банки сè уште не постоеле, калуѓерките не само што управувале со значителни средства, туку и позајмувале пари, финансирале имотни трансакции и придонесувале за стабилноста на градската економија.

Кратка историја на навивачкиот шал

Без разлика дали се работи за натпревар во Англија, Аргентина, Германија или Бразил, едно нешто е заедничко за фудбалските навивачи ширум светот – шаловите. Денес тие се неизбежен дел од навивачката култура и симбол на припадност кон омилениот клуб. Но нивната историја не започнала како маркетиншки производ или навивачки реквизит. Напротив, првите фудбалски шалови имале многу попрактична намена – да ги заштитат навивачите од студот на британските зими.

Руски кампањи за промоција на читањето

На Русите едно мора да им се признае - дека имаат долга читачка традиција, и дека се подготвени да сторат многу за таа да не згасне. Ваквите интересни кампањи се еден од начините.

Поетска паричка

Новата британска монета од педесет пени ќе му биде посветена на композиторот Бенџамин Бритн. Но наместо неговиот лик, на паричката ќе стои стих од Тенисон.

Филозофско-сликарски мешап

Интересна комбинација на филозофи и сликари, базиран врз сличностите во нивниот светоглед. Штета што не го искористиле Ворхол, тој би легнал на еден куп поп-филозофи од земјата и странство.

„Два дена во Њујорк" (2012)

Фино, feel good филмче, ко за недела попладне, од умната и убава Џули Делпи, со Крис Рок и нејзиниот уште посмешен татко.

Војна во шест зборови

Приказна од само неколку зборови. Како твит или хаику, кои дестилираат некакво силно, тешко искажливо чувство. Тоа сигурно важи за овие, кои се хроники на искуствата на американските војници во „војната против теророт".

Дали сте чуле за Алис Ги Блашè?

Иако била првата жена-режисер на играни филмови, за неа до скоро не знаеа ни Џоди Фостер, ни Роберт Редфорд, ни Бен Кингсли. Сега двајца ентузијасти снимаат документарец за неа, кој ќе ѝ го зацементира неправедно одземеното место во филмската историја.

Почина Шејмас Хини

Сметан за најголем ирски поет по В. Б. Јејтс, добитникот на Златниот венец на Струшките вечери на поезијата од 2001 и на Нобеловата за литература замина во вечните поетски ловишта на 74 години.

Митовите за Едит Пјаф

Нова биографија на славното „врапче" тврди дека неколку работи кои досега важеа како точни во врска со нејзиниот живот се целосни измислици. Не дека тоа нешто ни менува кога е во прашање нејзината музика.

Стани моме да тверкаш, да те гледам весел јас

По провокативното чепатење на Мајли Сајрус на овогодинешниве МТВ награди, кои некои го нарекуваат играње, глаголот „to twerk" доби на популарност. До толку што излезе муабет дека експресно го додале во Оксфордскиот речник на англискиот јазик.

Илустрирана непреводливост

Непреводливоста е еден од симптомите на немоќта на јазикот како алатка. Од друга страна, таа покажува дека она што на прв поглед изгледа како хендикеп всушност отвара простор за креативност. Како овие 11 илустрации на тешко преводливи зборови, чие значење сепак делува блиско.

Против механичкото користење зборови

Тежу Кол (1975), американски писател со нигеријско потекло кого го засакавме заради романот „Отворен град“, е една од добрите причини за човек да биде на Твитер. Секогаш луциден, тој овој пат се обиде да состави свој речник на секојдневни поими, и да се обиде да се соочи со она што стои зад зборовите.

Човекот кој си го изеде чевелот

Вернер Херцог е еден од најзастапените ликови на овој сајт, и тоа со добра причина. Тој не само што одличен режисер, туку е и интересен како човек. Ретко се среќава извикан интелектуалец кој би си останал на зборот, и би го сторил она што го има направено Херцог.

Чајковски по мерка на законот

Рускиот закон воведен во јуни оваа година кој забранува „пропаганда на нетрадиционални сексуални односи", најчесто се спомнува во контекст на претстојната Олимпијада во Сочи. Но сега тој стана причина за (авто)цензура на нов биографски филм за славниот композитор.

Во името на Отецот, Синот и светиот Лајк

Холандскиот уметник под псевдоним Дадара и неговите соработници велат дека „лајкот" е религија. Не, не метафорично. Ваистина.

Тасовац иден министер за култура на Србија?

Кај нашиот северен сосед во тек е реконструкцијата на 18 министерства. И тоа не би било интересно за Букбокс да не се спомнува, како сериозен кандидат за иден министер за култура, и едно нам драго име. Текстов сфатете го како навивање, или просто како симпатија кон ваквите ликови.

Том во Виена

Во 1979, додека бил на европска турнеја, Том Вејтс oдржал концерт и во главниот град на Австрија, и се согласил да мине еден ден со филмска екипа. Погледнете го: има само 30 години, раскажува ко некој врач, и е многу сладок.

Уметноста е меѓу редови

Во најновиот број на белградско Време (достапен само со претплата) Манчевски го објаснува својот однос кон фотографскиот медиум, и кон раскажувањето приказни. Наскоро, по премиерата во Венеција, ќе го презентираме и неговиот краток филм „Четврток“.

„Илустрирана книга на лоши аргументи" од Али Алмосави

Ако некој ви понуди книга од областа на „фундаменталните концепти на логичкиот дискурс" вие најверојатно веднаш, и сосема логично, ќе заклучите дека баш тогаш имате нешто работа. Но што ако некој ги одбрал најчестите грешки во донесувањето заклучоци, и ги визуелизирал толку интересно што никогаш нема да ги заборавите, логично, ако воопшто ги прочитате?

Солженицин забранет во Гвантанамо?

Британската организација за човекови права Реприв издаде соопштение, во кое ги обвинува властите во затворот дека блокирале достава на антологиската „Архипелагот Гулаг" за еден нивен штитеник.

Стиховите кои го инспирирале Дебиси

„Музиката е просторот помеѓу нотите", велеше Kлод Дебиси, чиј 151 роденден Гугл го слави со дудл, а ние со превод на песната на Пол Верлен, која послужила како инспирација за познатата „Месечева светлина“.

Уметнички проект инспириран од Аарон Шварц

Американскиот поет Кенет Голдсмит во уметничка галерија во Мексико сити успеа да собере 10 тони хартија со веб материјал, кои се дел од изложбата „Печатејќи го интернетот".

Поетот кој го инспирираше Шопенхауер

Песимизмот на Џакомо Леопарди (1798-1837) го поттикнал германскиот филозоф да го прогласи за свој „духовен брат". Но неговите белешки испишани на илјадници страници, сега издадени и на англиски, јасно покажуваат дека тој не само што бил најголемиот италијански поет по Данте, туку и еден од најрадикалните мислители на 19. век. Ништо помалку интересен е и спонзорот.

Спрингстин наспроти Џеј Зи

Дали помеѓу хип-хоп генерацијата и онаа која се бореше за граѓански права во Америка има длабоко недоразбирање околу тоа што претставува општествена одговорност? Дали Спрингстин е поангажиран поет од Џеј Зи? Излегува дека за оваа работа не е важно дали си црнец или белец - битно е дали си богат.

Библиотекари во акција

Легендарниот спот за Sabotage на Бисти Бојс режиран од Спајк Џонз, овој пат во верзија со малку поинакви сили на редот и законот.