Bookbox

Јасно ни е дека рубрикава летово ни се „погрчи“ (блејм ит он Одисеја), но точеното пиво и пуканките во маалско борд гејм кафе со поглед на море си го прават своето и повлекуваат и тематски соодветна игра. И не дека таа е од грчки автори или има директна врска со реалниот Акропол, но контекстот е одлично искористен за развивање механизми на внимателно планирање, како тоа што го градите да ќе трае илјадници години.

Новиот филм на Нолан повторно разгоре битка  – археолошка и историска – која трае со децении околу прашањето каде всушност се наоѓала легендарната Итака, татковината на херојот на Хомер.

„Ниту потврдуваме, ниту демантираме“ - историја на реченицата што не кажува ништо

Некои фрази ја надживуваат својата првобитна намена. Изговорени во точно определен историски миг, тие со текот на времето стануваат дел од политичкиот, правниот, па дури и од секојдневниот јазик. Таков е случајот со прочуената формулација: „Не можеме ниту да потврдиме, ниту да демантираме.“ Денес ја слушаме во филмови за шпиони, во политички изјави, во судски постапки и во медиумите, но малкумина знаат дека зад неа се крие една од најсмелите разузнавачки операции на Студената војна.

Ново медицинско толкување за смртта на музата на Ботичели

Повеќе од пет века историчарите сметаа дека Симонета Веспучи, прочуената убавица на италијанската ренесанса и веројатна муза на Сандро Ботичели, починала од туберкулоза. Но ново истражување предлага поинакво објаснување: ретко, но драматично медицинско нарушување кое, според авторите, подобро се совпаѓа со историските сведоштва и промените што се забележуваат на нејзините портрети.

Филдсов медал 2026: математичарите што ги поместуваат границите на знаењето

Филдсовиот медал, често нарекуван „Нобелова награда за математика“, и годинава ги истакна научниците чии идеи отвораат нови хоризонти не само во математиката, туку и во физиката, информатиката и разбирањето на природата. На Меѓународниот конгрес на математичарите во Филаделфија, четворица истражувачи под 40 години ја добија оваа престижна награда за решавање на проблеми што со децении, па и со векови, им пркосеа на најголемите умови. Меѓу нив особено се издвојува Џон Пардон – тивок, скромен научник чии револуционерни идеи веќе се сметаат за пресвртница во современата математика.

Кога пишувач на пораки во кинески колачи ќе доживее писателска блокада

Човекот три децении пишувал пораки за колачи кои неговата компанија ги произведува 4,5 милиони дневно. Ама дури и нему му снемало инспирација. Или пак му се паднало „форчн куки“ на кое му пишувало - „Батали тоа мудростите“.

Пронајдена прва подвижна снимка од Марсел Пруст

Канадски професор открил црно-бел филм во кој во 37-мата секунда се појавува славниот писател. Тоа е прва подвижна слика од Пруст, која можеби не ни кажува нешто многу повеќе од она што веќе го знаевме, но е сепак уште еден потсетник на „загубеното време“.

Акција во Рим: донирај билет за театар

Фино е тоа со донирањето храна, облека и други материјални потреби. Но што е со потребите на душата? Театар во Рим почнува акција на 1+1 дониран билет.

Нов експериментален проект на Дејвид Брн

The Institute Presents: Neurosociety, 60-минутен театарски перформанс креиран од Дејвид Брн и Мала Гаонкар, се состои од интерактивни околини кои ја претставуваат работата на петнаесет когнитивни невронаучни лаборатории низ светот.

Кој прв го употребил зборот „факт“?

Концептот влегол во секојдневна употреба во 1660-тите. Британското кралско друштво, основано во ноември таа година, објавило дека ќе се занимава „само со факти, не со објаснувања“.

Што значи англискиот израз „студено рамо“?

Додека во македонскиот за игнорирање или изневерување на нечии очекувања се користи идиомот „му сврте грб“, во англискиот е доволно и едно рамо. Но битно е да е студено.

Љубов на маргините: белешки и предмети најдени во стари книги

Користените книги имаат една предност пред оние новите, што на нивните маргини често има испишано пораки-ехо од животите на луѓето кои некогаш ги читале. Еден проект на Универзитетот во Вирџинија се обидува да ги сочува во време на дигитализација.

32.567 твитови од Хари Потер против Пирс Морган

Во последната епизода (10.2) од шоуто на Бил Маер имаше супер „панелисти“ - „папата на трешот“, режисерот Џон Вотерс, поранешната советничка на Обама Карин Жан-Пјер, водителот Пирс Морган и комичарот Џим Џеферис. Последниве двајца баш фино се испокараа. А ним потоа на Твитер им се придружи и авторката на „Хари Потер“.

Дали сте „амбивертни“?

Понекогаш имаме впечаток дека психолозите си го заработуваат лебот со тоа што периодично смислуваат некоја нова категоризација на личности, кон која посегнуваме како кон хороскоп - за во неа да си го пронајдеме местото, да се препознаеме и конечно да си се сфатиме. Еве уште една таква.

Кога Хамлет би бил фетус

Прељуба, предавство, освета и убиство - овие теми, одделно или комбинирано, се обработени во голем број дела, но само „Хамлет“ ја имал таа моќ да стане парадигматичeн текст на кој со векови се надоврзуваат други, препрочитувајќи го, пародизирајќи го или деконструирајќи го. Таа низа сега се дополнува со уште една книга.

Поранешниот зависник од хероин кој помогнал во режирањето на Трејнспотинг 2

Гери Фрејзер ги преживеал дрогите и насилството, па точно знаел како да го прикаже бруталниот пејсаж во продолжението на Трејнспотинг. На премиерата пред неколку дена, тој зачекори на црвениот тепих како член на екипата. 

По смртта на Предраг Матвејевиќ

Пред една недела, во загрепски дом за стари, заборавен од сите, во тесниот круг на најблиските пријатели, умре професор, писател, публицист, полиглот и еден од последните ангажирани интелектуалци на европскиот нов век. Веста на ХРТ по овој повод гласеше: „Умре автор на многу книги“.

„Јас, Даниел Блејк“ (2016)

Овогодишниот добитник на Златната палма во Кан е длабоко социјален, но и длабоко хуман филм, какви што се голем број добитници или номинирани за престижните филмски награди оваа година. Тие и покрај мрачнатата слика на сегашноста која ја портретираат, нудат и некаква утеха, дека во тој мрак има и трошка светлина - личното достоинство и меѓучовечката солидарност.

Што треба да знаете за овогодинешното Берлинале?

67-ото издание на Берлинскиот филмски фестивал почнува денес, 9 февруари, а ќе трае во следните десет дена. На него ќе бидат прикажани скоро 400 филмови. Издвојуваме некои од насловите и темите кои ги поврзуваат.

Џек Николсон ќе глуми во холивудска верзија на „Тони Ердман“

Германскиот филм, кандидат за Оскар и за Златен глобус, е топла приказна за однос помеѓу татко и ќерка, која на моменти има апсурдни и трагични тонови. Сега се подготвува негова „американизација“. 

Режисерот на Џејмс Бонд кој самиот бил таен агент

Тоа дека креаторот на Бонд, Јан Флеминг, црпел книжевна инспирација од сопствената шпионска работа е добро познато. Но дека тоа го правел и режисер на неколку филмови за 007, меѓу кои „Голдфингер“ и „Живеј и остави да умрат“, многумина го дознаа дури по неговата смрт.

Еротиката пред Плејбој и Порнхаб

За да се насладувате на визуелни прикази на секс порано не сте морале да имате интернет. Но сепак требало да бидете во одбрано друштво претплатници на ограничен број примероци високо уметнички илустрирана литература. Која и не била толку за читање, колку за гледање.

Многу пред лажните вести имаше лажни слики

Ако е точно дека „една слика е илјада зборови“, тогаш и моќта таа да излаже е пропорционална на оваа математика. Ова е откриено прилично рано во историјата на фотографијата, а масовно се користи и денес.

„Скриени цифри“ или приказната за заборавените црни математичарки од НАСА

Уште еден филм во трка за овогодишниот Оскар (покрај „Хоксоу Риџ“ за кого пишувавме тука) е правен според вистинска приказна. Овој пат за Афро-американките кои помогнале во тоа САД да ја освои вселената. Насловот - Hidden Figures - може да се преведе и како „скриени цифри“ и како „скриени ликови“. Сепак се одлучивме за првото, заради математичката конотација.

„Мажи без жени“ од Харуки Мураками

„Ако пишувањето роман е како да садиш шума, тогаш расказите се повеќе како да копаш градина“, напиша Мураками во воведот на претходна збирка. Ако е така, неговите градини се мали светови, натопени од есенски дожд, со зраци кои пробиваат низ густежот создавајќи меланхолична, но многу спокојна атмосфера. Во позадината на некој транзистор иде Чет Бејкер.

Авторите на Саут Парк: „Сатирата стана реалност“

Мат Паркер и Треј Стоун велат дека новата американска администрација ќе биде тешка за заебавање. Причина - тие веќе се доволно комични. А сепак и толку реални.

„Човекот по име Уве“ (2016)

Номиниран за овогодишниот Оскар за најдобар странски филм, ова е истовремено крајно смешна и крајно тажна приказна, кој ќе ви ја стопли душата.

Сите сцени од „Денот на мрмотот“ во едно видео

„А што ако нема утре? Eве на пример, денес немаше“.

ММЕ кој прв почна да пишува за пари

Кога парите ќе се замешаат во муабетот за уметноста, одеднаш како во собата некој да прднал. Наместо да се преправаме дека не ја чувствуваме смрдеата, можеби е подобро чесно да ставиме цена на секој наш збор. И да не ги обвинуваме (старите) Грци што први се сетиле на ова.