Bookbox

Денес Светското првенство е најголемиот фудбалски настан во светот, но малкумина размислуваат колку време поминало од неговото прво издание. Првиот Мундијал се одржал во Уругвај од 13 до 30 јули 1930 година и завршил со триумф на домаќинот. Речиси еден век подоцна, интересно е да се потсетиме кои познати личности биле живи во тоа време. Меѓу нив има научници, писатели, спортисти и актери кои оставиле неизбришлива трага во историјата.

Малкумина знаат дека во античко време Грците и Кинезите не само што имале индиректни контакти преку трговијата, туку и влегле во вооружен судир. Овој речиси заборавен конфликт, познат како „Војната за небесните коњи“, се случил меѓу 104 и 102 година п.н.е. и ги спротивставил Грчко-бактриското кралство и кинеската династија Хан. 

Витезот на уметноста во жолти влечки: замина Дејвид Хокни

Со смртта на Дејвид Хокни на 88 години, светот на уметноста загуби еден од своите највлијателни и најиновативни творци. Британскиот сликар, графичар и фотограф, кој остави длабока трага во уметноста на 20 и 21 век, беше препознатлив по својата смела употреба на боите, необичните перспективи и постојаната подготвеност да експериментира со нови технологии. А живееше во духот на слободата кој го промовираше и во своите дела.

Секс-кукла изложена во резиденцијата на германскиот претседател

Необична изложба на современа уметност во официјалната резиденција на германскиот претседател предизвика големо внимание во јавноста. Најмногу реакции предизвика бронзена скулптура инспирирана од јапонска секс-кукла, која на Штајнмаер му се бендисува, бидејќи се поврзува со главната идеја на поставката - слободата на изразување. 

„Битката за Сантјаго“ - фудбалскиот натпревар што ги иницирал жолтиот и црвениот картон

Фудбалот денес е еден од најпопуларните и најпрофитабилни спортови во светот. Играчите заработуваат милиони, клубовите се во сопственост на милијардери, а натпреварите привлекуваат огромно внимание. Иако страстите често се разгоруваат, фудбалот генерално не се смета за насилен спорт на теренот. Токму затоа ретките инциденти на екстремно насилство остануваат запаметени во историјата.

Прв филм направен од масла на платно

100 уметници од цел свет ги создавале 66-те илјади слики кои го сочинуваат филмот посветен на холандскиот сликар. Доколку би биле поставени физички во просторот, тие би зафаќале територија колку цел Лондон и Менхетен заедно.

И Бјорк вели дека била малтретирана од „дански режисер“

Во низата обвинувања кои следеа по случајот со Вајнстин од актерки кон нивни бивши колеги за сексуално и друго малтретирање еве едно кое (можеби) го објаснува наглото влегување, но исто така наглото излегување од филмскиот свет на Бјорк, по само еден, одличен филм.

Кафана во вид на кабина која собира само тројца

Пред некоја година пишувавме за илегален ноќен клуб сместен во цистерна за вода во Њујорк, проект на уметникот Н. Д. Остин. Неколку години подоцна, тој смислува нови, алтернативни начини на забава, покрај она да стоиш со пијачката среде гужва и да цупкаш во место.

Сте чуле ли за „обратен“ речник на македонскиот јазик?

Пред некој ден читател ни донираше две кутии полни книги, со кои го подновивме катчето за размена во „Пепер“. Меѓу нив најдовме и една со неугледна корица, на која пишува „Обратен речник на македонскиот јазик“. Обратен?

Кога „Хитлер“ не значи ништо

Копирањето на културни елементи од запад кон исток понекогаш дава чудни резултати - Кинези носат маици со неразбирлив и често навредлив англики, боливиjски градежни работници Епл логоа на нивните униформи, лого на Најк може да се најде на традиционални индиски облеки. Ама има и (за нас) порадикални примери.

Нобеловецот кој не доби грант (за истражувањето што му донесе Нобел)

Пензионираниот научник кој денес живее изолирано „некаде во Мејн“ вели дека ќе било подобро парите од овогодинешната награда да ги добиел порано - кога се мачел да го финансира истражувањето со кое и ја заслужи Нобеловата.

Како реагирал авторот на книгата според која е сниман Блејд Ранер кога прв пат го видел?

Филип К. Дик бил убеден дека Ридли Скот ќе му го упропасти романот „Дали андроидите сонуваат за електрични овци?“ според кој е правен Блејд Ранер, па за да не избувне одлучил да не доаѓа на снимањето. Сепак, се согласи да види дел од материјалот на специјално организирана проекција. И го сменил мислењето.

Почина Жан Рошфор, со кого Тери Гилијам го почна снимањето на најмалерозниот филм во историјата

Сметан за француско национално богатство, Рошфор, кој почина на 87 години, вон својата земја сепак ќе остане запамтен како првиот избран да го глуми витезот од Ла Манча во адаптацијата на „Дон Кихот“ на Тери Гилијам.

Запознајте го идниот градоначалник од минатото

Денес ова би се викало „фејк њуз“ или „кромид“. Но во 1989, сè уште бивша Југославија, не било очигледна зафрканција кога во весник, кој се викал ни помалку ни повеќе туку „Комунист“, некој ќе објавел манифест со кој се кандидира за градоначалник на Скопје. 

Рупи Каур или најславната поетеса на Инстаграм

Нејзините стихови за љубовта, сексуалноста, но и расизмот и злоупотребата, објавувани на Инстаграм од неа направија ѕвезда. Неодамна издаде втора збирка, и повторно ја разбранува книжевната „елита“, која не може да се помири со тоа дека некој, само затоа што објавува на социјални мрежи, може да продаде над милион копии од книга со по неколку стихови на страница.

„Големи мали лаги“ (Big Little Lies, мини-серија, 2017)

Тоа дека серијава е за група богати американски мајки и нивните проблеми сигурно не е баш некоја реклама за неа. Но под површината на совршениот свет на Монтереј, Калифорнија, лежат куп трауми, тензии и лаги чие разоткривање е и болно и катарзично. Особено со таков актерски кастинг и со таква музика.

Каде е, што прави Теренс Трент Д’Арби?

Новите генерации тешко дека го знаат, но ние го памтиме по неговиот одличен деби албум од 1987, кога беше прогласен за конкурент на Мајкл Џексон и Принс. Потоа ѕвездата како да му згасна. За неколку денови издава нов албум, под новото име, Сананда Маитреја. 

Казуо Ишигуро - џезерот што доби Нобел за литература

Во текстот кој го објавивме во пресрет на прогласувањето, во кој се предвидуваат можните потенцијални добитници на годинешнава Нобелова за литература, и покрај големиот број спомнати имиња, едно фали. Она на авторот кој денес се закити со ова високо признание.

Исчезнувањето на добрите воведи во песни

Знаете она кога песната почнува тивко, се гради мелодија, па дури по добри дваесетина секунди (во порадикални случаи и повеќе) ќе го чуеш вокалот. Од кога немаме слушнато ваква нова песна?

Koга снемува зборови за опис на ужасни настани

Светов историски знаел да биде и поопасен и поужасен, ама тоа е мала утеха за некој кој денес е под постојан наплив на информации за терористички напади и природни катастрофи. Една нуспојава на оваа вербална врева околу овие теми е - што снемува зборови тие да се опишат.

Koj ќе ја добие Нобеловата за литература 2017?

Бар едно сигурно знаеме: нема да биде Боб Дилан.

Видео игрите како алатка за заштита на културното наследство

Во последно време се развива посебна врска помеѓу древните, а помалку познати култури на светот и поновите облици на раскажувањето приказни - видео игрите.

Maл чекор: дизајнирано чергиче за пречекување вонземјани

Ако навистина некаде низ космосот има вонземјани, зошто тогаш никогаш не сме ги виделе? Па можеби затоа што не сме ги ни поканиле и дочекале како што треба, онака по домаќински, со чергиче за бришење нозе пред врата.

Дали најсреќното време за човештвото е далечно минато?

Идејата не е нова и гласи отприлика вака: современиот живот на западниот човек не е врвот на цивилизацијата, и историски не постои нешто што се нарекува „прогрес“. Западното општество не е магично ослободување, со посредство на технологијата, од ограничувањата на духот и телото. Напротив, можеби е токму спротивното. 

Интернет домените и националниот идентитет: примерот на Каталонија

Во 1985 имаше само седум топ-левел домени: .com, .org, .net, .edu, .gov, .arpa и .mil. Денес има повеќе од 1.000, од .uk до .gucci. Еден од нив е и .cat и тој има врска со актуелниот референдум за независност на Каталонците.

Кога политичар ќе фати да рецитира погрешна песна на погрешно место

Во случајов тој е Британец и се вика Борис Џонсон, актуелен државен секретар за надворешни работи на оваа земја. При посета на Мијанмар тој реши наизуст да кажува песна од Киплинг. И не можеше да сфати зошто толку упорно го запираат во таа намера.

Пчелата што сакаше џез

Едноминутно филмче за еден краток но исполнет живот. Ем одлична метафора за минливоста, ем пчелава има добар музички вкус.

Младите „револуционери“ кои заслужуваат одмор

Годината е 1970. Во Грција владее воената хунта, која се обидува да ја заштити земјата од наводна „комунистичка конспирација“. Од татковината поради политички прогон емигрираат стотици грчки интелектуалци-левичари.

Не дозволувајте Твитер да го расипе афористичниот жанр

Вчера, 26.9, Твитер почна со тестирање на нов модел кој дозволува 280 наместо досегашните 140 карактери. Бизнис причините се едно, но што е со оние кои имаат врска со ефектноста на кратката мисла? Ако не па и хаику нека се предефинира ко епска песна.