Bookbox

Нашата навика да копаме по гајбите на сè почесто организираните настани со продажба и размена на стари книги низ градов, ни донесе уште еден „бисер“ - збирка статии објавени во 2001, во кои се истражува феноменот на забраните во поранешна Југославија и независна Македонија на театарски претстави, книги и полемички текстови. За некои од нив знаевме, но други навистина нè изненадија, дури и насмеаа.

Со смртта на Дејвид Хокни на 88 години, светот на уметноста загуби еден од своите највлијателни и најиновативни творци. Британскиот сликар, графичар и фотограф, кој остави длабока трага во уметноста на 20 и 21 век, беше препознатлив по својата смела употреба на боите, необичните перспективи и постојаната подготвеност да експериментира со нови технологии. А живееше во духот на слободата кој го промовираше и во своите дела.

„Битката за Сантјаго“ - фудбалскиот натпревар што ги иницирал жолтиот и црвениот картон

Фудбалот денес е еден од најпопуларните и најпрофитабилни спортови во светот. Играчите заработуваат милиони, клубовите се во сопственост на милијардери, а натпреварите привлекуваат огромно внимание. Иако страстите често се разгоруваат, фудбалот генерално не се смета за насилен спорт на теренот. Токму затоа ретките инциденти на екстремно насилство остануваат запаметени во историјата.

Букбокс гледанка: „Амели или карактерот на дождот“ (анимиран, 2025)

Филмот, кој беше номиниран за Оскар за 2026, ја буди носталгијата по детството и потсетува колку силно раните искуства и луѓето што ги среќаваме во тие години го обликуваат нашиот идентитет. 

Жртви на преработеност имало и во 19 век - лекот бил „легитимно безделничење“

Денес зборуваме за „брнаут“, ментална и физичка исцрпеност предизвикана од постојан притисок, прекувремена работа и неможност да се исклучиме од обврските. Но иако поимот изгледа современ, луѓето се соочувале со слични проблеми и пред повеќе од еден век. Викторијанците како лек препорачувале нешто што и денес би звучело како добра идеја: неколку месеци, па дури и години, поминати на сонце покрај Медитеранот.

Вистинската приказна за жената која фалсификувала писма на познати писатели

Писателка која лажира ракописи на други, многу пославни писатели. И која тешко дека би можеле да ја наречеме криминалец, особено откако ја видовме отелотворена од Мелиса МекКарти.

Чудниот обичај на Индијците да истураат млеко врз филмски билборди

Иако може да изгледа така, ова не е некаков протестен чин. Токму обратното.

8-те книги кои се инспирација за филмовите номинирани за Оскар

Oваа недела беа обелоденети номинациите за 91-то доделување на најпрестижната филмска награда. Ако не можете во моментов да најдете некои од филмовите, не очајувајте. И онака книгата најчесто е подобра.

Караницата која е заслужна за создавањето на електричната гитара

Лес Пол и Лео Фендер биле јаки конкуренти. Но нивното ривалство ги водело во иста насока - кон спојот на жичаниот инструмент со електричната струја, кој го сменил текот на музичката историја.

„Урбани легенди“ од Васко Марковски

Шпиц и Уки. Картерот. Ѕуљо, Железничарот. Оџакот, Коцка и чинарот. Ако ги знаете, ќе влезете во времеплов кој истовремено ќе ве натажи и ќе ве освежи. Ако сте премлади за да се сеќавате, ќе научите како вистински се бива „градска фаца“.

Археологијата потврдува: злосторството на носење сандали со чорапа има древни корени

Обично ги поврзуваме со туристи од северот, кои од шубе да не настинат или заради некаков извитоперен моден вкус, ги носат по морските шеталишта. Ама историјата на чорапосандалата е малку подолга, а географскиот опсег поширок.

Напиши состав - добиј куќа крај канадско езеро

Една Канаѓанка, откако не успеала да ја продаде куќата за планираната сума, одлучила дека ќе ја даде на оној кој ќе напише најдобар состав на тема: „Зошто селењето во куќа од соништата крај езеро би ми го сменило животот?“. Што чекате?

„Го викав Морган“ (Нетфликс, 2018)

Ли Морган е веројатно еден од најзначајните џез трубачи во историјата, иако далеку од популарноста на еден Луис Армстронг или Мајлс Дејвис. Една од причините за ова е што умрел прерано. Поточно, бил убиен од неговата сопствена невенчана сопруга, на само 33 години.

Градот што мора да замолчи за да се сними звук на виолина

Жителите на Кремона во Италија деновиве се особено чувствителни на звуци. Во обезбедување тишина е ангажирана дури и полицијата. Сето тоа само за да се направат квалитетни снимки од Страдивариуси за идните поколенија.

Извинете, ама Мона Лиза не гледа во вас

Нова студија вели дека очите на познатата слика не ги следат оние кои стојат пред неа, туку гледаат малку по десно.

Невесела етимологија: кај е север, кај е југ?

Многу работи во контекст на преименувањето на нашава држава нè поместија од колосек. Но има едно кое ја турна и последната стабилна оска во нашето поимање на светот - онаа поврзана со неговите страни.

Жената со лапис лазули во забите

Ако мислите дека ова е некој ироничен римејк на наслови од типот „Девојката со бисерна обетка“ се лажете. Ова е (или била) реална жена, со реални заби, на кои се фатиле наслаги од скапоцениот камен. Од каде се нашол таму?

Гринавеј планира да изгради тркачка патека во чест на Керуак

Има формално уметничко образование, а за своите авангардни филмови црпел инспирација од старите сликарски мајстори. Сега режисерот Питер Гринавеј работи на неговото веројатно најамбициозно дело до сега - вистинска тркачка стаза, во форма на уметничка инсталација под отворено небо.

Град во Шпанија протестира заради „пресимпатична“ статуа на ѓавол

Ѓаволот би требало да изгледа не само страшно, туку и грдо, а не како некој срдечен буцко со рогови ама без задни намери. Така велат жителите на Сеговија откако добија статуа на ѓаволот која изгледа преслатко.

Инсталација која во Африка во луп ја пушта „Африка“ на Тото

Та-та-та-татата-тааа! Во моментов по дома младата генерација го вежба интрото на хитот од 80-тите, во нешто што ни изгледа ко бесконечен луп. Ама некому му текнало да го направи точно тоа среде пустина, и да го нарече уметничка инсталација.

Како да пцуеш: илустриран водич

Не дека ни требаат посебни совети и прирачници за тоа како да пцуеме - имаме доволно поводи и мотивација и без нив. Но сепак би сакале да видиме ваков водич на македонски, чисто за тоа да го правиме граматички посоодветно.

Малку познатата врска меѓу Менделеев и санскритот

Одамна беше кога ја изучувавме таблицата која Дмитри Менделеев ја создал пред век и половина. Она што малкумина го знаат е дека принципот врз кој се базира неговиот систем е инспириран од - лингвистика.

Сакате да живеете подолго? Читајте книги

Студијата која ја покажува врската помеѓу читањето книги и продолжениот животен век по интернет критериуми може да изгледа „стара“ - од 2016. Ама што е тоа во однос на долговечноста која ни ја предвидува?

Кога Пикасо и Аполинер биле обвинети за кражба на Мона Лиза

Ако денес го посетите Лувр, ќе забележите две работи: огромно обезбедување и постојана гужва околу портретот на жената со мистериозна насмевка. Пред само еден век го немало ниту едното ниту другото. А едно утро во 1911 ја снемало и сликата.

„Ве бара некој инспектор“ (Аn Inspector Calls, 2015)

Драма на англискиот писател Џ. Б. Присли од 1945, класика на британскиот театар на 20 век, која има доживеано бројни адаптации за сцена. Ова е нејзина одлична ТВ верзија.

Слепата пијанистка за која Моцарт напишал концерт

Нов австриски филм, „Госпоѓица Паради“, ја раскажува необичната приказна за жената која откако прогледала почнала да го губи музичкиот талент и општествениот статус. Одлучила дека во мракот сепак се чувствува побезбедно.

Кој бил Зовек, откачениот лик во „Рома“ на Куарон?

Откако неодамна доби два Златни глобуса, за најдобар режисер и најдобар филм од неанглиско говорно подрачје, „Рома“ изгледа како сериозен кандидат и за Оскар. Еден од освртите се занимава со навидум спореден лик во него, кој излезе дека бил реална личност.

Последниот двобој во Франција бил меѓу двајца политичари

Писателите Пушкин и Лермонтов, математичарот Галоа, американскиот министер за финансии Александар Хамилтон - сите овие биле жртви на двобои, започнати заради нарушена чeст. Но иако последните во повеќето земји се регистрирани во 19 век, во Франција тој се случил пред само 51 година.

Од 1 јануари: истекоа авторските права на голем број значајни дела

На почетокот на новава година значајни филмови, музички дела и книги влегоа во јавен домен, односно се слободни за користење од новите генерации автори кои би сакале да ги реинтерпретираат и адаптираат за новото време.