Bookbox

Зборовите што денес ги сметаме за учтиви, неутрални и општествено прифатливи често по неколку децении добиваат поинакво значење и почнуваат да звучат навредливо, застарено или несоодветно. Затоа јазикот постојано создава нови изрази за истите појави. Лингвистите овој процес го нарекуваат „лента на еуфемизмите“ – бескрајно движење во кое старите зборови се заменуваат со нови, а потоа и тие со текот на времето го губат својот првичен ефект.

Речиси седум децении по нејзината смрт, мексиканската сликарка Фрида Кало не е само една од најпрепознатливите уметници во светот, туку и вистински културен феномен. Нејзиниот лик денес се наоѓа на маици, шољи, кукли, постери и безброј други производи. Токму оваа трансформација – од уметница во глобална икона и комерцијален бренд – е во фокусот на новата изложба „Фрида: Создавањето на една икона“ во лондонската Тејт Модерн.

Силвио Гацанига – уметникот кој го дизајнирал трофејот на Светското првенство

Кога Лионел Меси го крена трофејот на Светското првенство во 2022 година, тој момент за него и за милиони навивачи беше влез во фудбалска вечност, како што претходно било за легенди како Диего Марадона, Зинедин Зидан, Роналдо Назарио и Бастијан Швајнштајгер. Но, златниот трофеј чие кревање предизвикува транс не бил отсекогаш истиот.

Некои од најпознатите ривалства помеѓу татковци и синови во историјата

Од античкиот Рим до средновековна Англија и царска Русија, историјата е полна со драматични конфликти меѓу татковци и синови. Борбите за власт, различните карактери, љубомората и амбициите честопати ги претворале семејните односи во вистински политички и лични пресметки. Некои од овие судири завршиле со бунтови, предавства, па дури и смрт, оставајќи длабока трага во историјата. 

И со „траума“ се претера

Што всушност значи терминот „траума“? Денес тој се користи многу почесто отколку порано – за тешки животни настани, но и за секојдневни разочарувања, стресови и непријатни искуства. Летвичката за тоа што се може да биде траума е толку спуштена, што излегува дека и најмало непријатно искуство го заслужува овој опис.

Што чита Медлин?

Фино е понекогаш да се види политичар, па макар и бивш, што чита, а тоа да не е од „идиот". Еве ги книжевните преференци на Медлин Олбрајт. Малку се конзервативни, ама барем жената си е доследна. Плус „Војна и мир“ на ридер? Фраерски, нема што.

„ЗАЧИН ОД МАНДРАГОРА“ од Владимир Коробар

Можеби и има нешто во стратегијата на саморекламирање на одреден број македонски автори, кои ја разбрале суштината на пишувањето како активност која како и некои други, на пример држењето диета или депилирањето, никогаш не се прави „онака, чисто за себе", туку за другите да ги забележат ефектите на истото, и да го пофалат. Работата е што често наместо делото, изрекламиран останува само авторот, а книгата чмае непрочитана.

Ќелави од сите земји - помирете се!

Милош Васиќ за ноќната мора на повеќето мажи - феноменот на губење коса, уште познат и како ќелавење. Не се мачкајте со мед, пелин или газија, и ве молиме, никако не се чешлајте на „октопод“.

Она кога двајца трчкаат по дожд, а у позадина иде музика

„Поголемиот мал филмски речник" го дефинира „Полу-задолжителното лирско меѓувреме" или ЗЛМ, како „сцена во која се користи мек фокус и 'слоу моушн', додека во позадина оди песна која има намера да стане хит, а љубовниците се движат низ некаква романтична околина".

Зулу додоле

10. мај (утре) некој го прогласил за Меѓународен ден на Монти Пајтон статус на Фејсбук. Што и не е лош повод да се потсетиме на нивните урнебесни скечеви, но и на некои навидум споредни работи. Како на пример оваа преписка меѓу Џон Клис и таблоидот Сан, од 1982.

Кремпита, значи постојам!

Филозофијата и бизнисот понекогаш се спојуваат на навистина чудни начини. Особено ако сте слаткар, и тоа Грк, кој има продавница на катедрата по филозофија. Како да се ужива во сладолед од јагоди во еден апсурден свет? Како да не ви се распаѓа кремпитата ако сте по Дерида? Просто е - сменете (си) ја филозофијата!

Гласот на Фројд

Сигмунд Фројд (роден на 6. мај 1856) во текот на кариерата не бил секогаш на добар глас. Но неговиот сепак преживеал - на единствената снимка направена од новинари на Би-би-си, непосредно пред неговата смрт.

Григ во ЈСП

Го знаете она чувство: вторник е и влегувате во градски автобус. Гужва од пензионери, средношколци и домаќинки со ќеси полни млад кромид. 

Пролетно средување книги

Додека го пишувам ова фрлам поглед кон моите полици и сфаќам дека ако ги послушам понудениве совети веќе никогаш нема да можам да си лоцирам ниедна книга - сите веќе си имаат најдено место без логика и посебен естетски 'дојам'.

Рејдиохед низ детски уши

На неколку деца од отприлика 5-7 години, значи пред школото да им ги затапи сетилата и од нив да направи мали уметнички медиокритети, им ја пуштаат Paranoid Android од Рејдиохед. Нивните осврти кон делото се бесценети, и стварно имаат смисла.

Јагнето спаси глава?

Се сеќавате на гилотината, јагнето и гласањето за неговото погубување? Епа јагнето изгледа ќе преживее. Или можеби само го смени егзекуторот.

Тито во Квинс

Ресторан чиј сопственик е Бошњак, каде келнерките се од Србија, а во соседство има хрватски бар, звучи како рецепт за катастрофа. Дури (или особено) ако се вика „Маршалот" и се наоѓа во Квинс. Кенан Требинчевиќ за берберот Џиџи, хрватскиот Колдлеј и бистата на Тито скриена зад шише ракија.

Огреала месечина

Во очекување на вечерашната „супермесечина" - поклопувањето на полната месечина со најмалото растојание меѓу неа и Земјата во текот на годината, одбравме неколку песни кои можете да си ги слушате дур ве осветлува. 

Воениот коњ (2011, Спилберг)

Филмот ќе ви се допадне под два услова: да сте љубител на коњи, или да имате околу 14 години. Или двете.

Маргинализирани во преводот

Гугл Транслејт неодамна објави дека има над 200 милиони корисници месечно. Тоа значи дека тој сега дневно преведува онолку колку што сите човечки преведувачи преведуваат во текот на целата година - милион книги.

Непознатиот мал принц

Неодамна откриените страници со белешки од славното дело на Сент Егзипери се изложени во аукциската куќа Аркуријал во Париз, каде на 16. мај ќе бидат понудени на лицитација.

Царот е гол!

Статуата на голиот римски император Трајан кој во рацете држи волк, која неодамна е откриена пред Музејот на националната историја во Букурешт, предизвика лавина негативни реакции.

Перо се обидува да го убие 'Д'

Не, не е некој Перо. и 'Д' не е кодно име за некој Дерек, Драгољуб или Дончо. Перото е она што пишува со мастило, а 'д' е онаа буквата, во случајов латиница.

 

Најомразениот збор во англискиот e...

Минатата недела Њујоркер ги повика своите читатели преку Твитер да ги наведат зборовите од кои радо би се отарасиле. Победникот (или повеќе, губитникот) е еден навидум сосема невин и прост збор - slacks, или вид широки пантолани.

„Одржувајќи ја вербата“ од Корнел Вест

За Корнел Вест прв пат чув во документарецот Examined Life, во кој неколку славни имиња (Џудит Батлер, Жижек), дискутираат филозофски прашања во секојдневен контекст - на улица, на отпад, шетајќи низ паркови.

Мачиња, пак

Ново во серијата „образовни мачиња“ - реплики на познати сликарски дела. Нели се слатки?

Анимирани Грци

Од Јужна Кореја до Непал, од Сингапур до Канада, мапата на светот во домот на Спирос Циунис во Сан Франциско е обележана со 70 знаменца, по едно за секој соработник во проектот - цртаниот филм „Тие, Грците“.