Bookbox

Паноптиконот (еден можен превод - Севид) е еден од најпознатите архитектонски и општествени концепти во историјата. Замислен кон крајот на 18 век од британскиот филозоф Џереми Бентам, тој требало да биде револуционерен модел за затвори, болници и други институции. Денес овој концепт најчесто се споменува во дебатите за надзор, контрола и приватност, но неговите траги можат да се пронајдат и во реални градби, меѓу кои и еден затвор на грчкиот остров Крф.

Кога ќе се спомене средновековното банкарство, повеќето луѓе помислуваат на трговци, благородници или богати семејства. Но во средновековна Виена важна улога во финансискиот живот на градот имале и женските манастири. Во време кога модерни банки сè уште не постоеле, калуѓерките не само што управувале со значителни средства, туку и позајмувале пари, финансирале имотни трансакции и придонесувале за стабилноста на градската економија.

Промени во Греми наградите за 2027 - пет нови категории

Најпрестижната музичка награда во светот продолжува да се прилагодува на промените во музичката индустрија. Организаторите на Греми наградите најавија воведување на пет нови категории и низа измени во правилата за гласање и номинации, кои ќе важат од изданието во 2027 година. 

Шон Пен ќе режира филм инспириран од нападот врз Капитол

Американскиот актер ќе режира нов филм посветен на настаните од 6 јануари 2021 година, кога приврзаници на Доналд Трамп насилно упаднаа во зградата на Конгресот во Вашингтон. Проектот, кој ќе го реализира во соработка со студиото Ворнер брос, е заснован на сценарио на Пен, а снимањето се очекува да започне во 2027 година.

Кога Европа се плашела од патлиџани

Денес без домати не може да се замисли европската софра - го има во салати, пици, тестенини. Но кога првпат пристигнал во Европа од Америка, наместо во чиниите, завршил во градините како украсно растение. Со векови многу Европејци верувале дека доматот е отровен, па дури и поврзан со вештерство и магија. Потребни биле речиси двеста години за ова црвено овошје да ја надмине својата лоша репутација и да стане едно од најомилените во европската кујна.

Репортажа од изложбата на Стефан Загмајстер во Франкфурт

До сега Загмајстер го познававме како дизајнер на корици на албуми на Лу Рид, Стоунси, Дејвид Брн и Пет Метени. Австриец со постојан дом во Њујорк, тој деновиве е актуелен со изложба посветена на општочовечката потрага по среќата, поставена во Музејот на применета уметност во Франкфурт. 

Македонецот и читањето

Односот на колективот кон одреден феномен е директно отсликан во неговиот фолклор. И според квантитетот на „таговите“, и според тоа како е ставот кон нив. Во случајов клучниот збор е - книга, а изворот - Цепенков. 

Џорџ Орвел: Зошто левичарите треба да ѝ се благодарни на монархијата?

Оваа недела умре еден принц, ама една кралица, британската, слави 90 години. Републиканците го искористија поводот за да ги обноват нивните повици за укинување на монархијата, или во најмала рака за воведување референдум по нејзината смрт. 

Кога младите биле најважното гласачко тело

Речиси во сите демократии на младите се гледа како на непредвидлив и оттаму неважен дел од електоратот. И обратно, на снимките од денот на изборите најчесто во кадар се пензионери и повозрасни луѓе кои го сметаат гласањето за нивна граѓанска должност.

TВ серија инспирирана од стихови на Дилан

Амазон и Лајонс Гејт работат на шоу базирано врз песни на Дилан, и имаат обезбедена дозвола за употреба на што и да е од неговите стихови и музика.

Кога „неандерталци" не е само метафора за политички неосвестените

Политиката не е само идеологија, туку и биологија. Така барем мисли Рик Шенкман, автор на книгата „Политички животни: како нашите мозоци од камено доба стојат на патот на умната политика".

Најдолгиот трејлер на сите времиња

Трае седум часа, и е сниман во еден кадар. Ако трејлерот трае толку, колку ли ќе трае целиот филм?

Кој доби Пулицер за 2016?

Наградите беа објавени вчера (18.04) на Универзитетот Колумбија, а вклучуваат роман кој е мешавина на шпионажа и политичка сатира, албум на џезер кој бил во Скопје и хип-хоп мјузикл.

Кој е поголем фраер, Сервантес или Шекспир?

Оваа година се навршуваат четири века од смртта на двајца великани на светската литература - Шекспир и Сервантес. Се смета дека тие умреле токму нa ист ден, 23.04. И тоа не е единственото што ги поврзува.

Дали вака крајот мириса?

Уметниците Тoмсон и Крејгхед креирале парфем базиран на библиските описи на крајот на светот. Животински рогови, изгорено месо, крв, и многу жолч.

Клетвата како лично и политичко оружје

Освен протести по улиците на Скопје, по социјалните мрежи и по медиумите деновиве масовно се користи уште еден демократски инструмент за искажување политички став - клетвата. Базирана врз верувањето дека изговорениот (или напишаниот) збор има моќ да нанесе не само емотивна, туку и физичка штета, таа е древно оружје на понижените и навредените.

80 години од раѓањето на Шабан Бајрамовиќ

Роден на 16 април 1936 во Ниш. После војната заради девојка дезертирал од ЈНА, и е осуден на три години на Голи оток. Индира Ганди и Нехру го викале да пее во Индија, каде е прогласен за крал на ромската музика. По снимање на спот за песна под наслов „Белиот коњ“ вистински го украл коњот и одјавал во непознат правец.

„Сеќавај се" (Remember, 2015)

На што ли ќе се сеќаваме, a што ќе заборавиме како колектив, од она што денес ни се случува, по седумдесет години?

Koга музичарите бојкотираат

Од Брус Спрингстин до Били Холидеј, уметниците реагирале и реагираат на она што сметаат дека е неправда, за да го привлечат јавното внимание и да придонесат за одредена кауза. Не се секогаш успешни во тоа, но барем се трудат.

За една замислена теорија на праведноста

Годината е 2002, кога од печат излегува македонскиот превод на „Теорија на праведноста", книга која претставува пресврт во најновата историја на филозофијата на правото.

Тајниот јазик на некролозите

„По долго и тешко боледување" во нашите последни поздрави обично значи дека починатиот умрел од рак. „Ненадејно" дека го стрефило инфаркт. Важно е и кој е потпишан, па дури и по кој редослед. Но во некролозите, во овој случај оние кои се објавуваат во Русија, има и посложени „кодови".

300 бесплатни книги за рачна работа

Универзитетот Саутхемптон има посебна референтна библиотека за она што со векови се сметално за женски марифет и обврска. Книги, каталози, шеми, списанија, можеби и понекоја Бурда. Сè што треба денес е прстите навикнати на типкање на тастатура, или на ракување со моторцангла, да се превоспитаат така за да држат чингелаке.

Вистинскиот Печ Адамс, или докторот кој лечи со смеа

Пред некој ден на телевизија го изгледавме филмот од 1998 на Робин Вилијамс за човек кој во момент кога е на работ на самоубиство одлучува дека наместо да си го одземе животот, подобро е да го посвети на еден револуционерен потфат - духовна реформа на здравството. Тој човек денес има 70 години, и уште шета низ светот промовирајќи ја идејата за таква медицина базирана на академско знаење, но и на човечност.

Којанистокси наместо Којанискватци

Филмскиот јазик кој некогаш зборуваше против капитализмот, сега стана негово отелотворување. Но таквото преземање на дискурси од полето на протестните движења за цели на естаблишментот не е нова.

Нова награда за (добар) книжевен секс

Вербализираните описи на секс како да се однапред осудени на неуспех. Или се преапстрактни, или се вулгарни. Или се емоционално испразни, или се патетични. Затоа и до сега имаше награда за најлош, но не и за најдобар опис на секс во книги. 

Кога читаш книги со лажни корици во јавност

Ако веќе се перчат со тоа која книга ја читаат, луѓето обично тоа го прават за да изгледаат (по)интелектуално, или за да делуваат како да се способни да се концентрираат на тежок наслов дури и возејќи се во автобус. Но овој „читател" е поинаков.

Нова филмска улога на Вејтс и список негови омилени филмови

Пилотот за нова серија под наслов „Граѓанинот" во кој се појавува Вејтс ќе биде режиран од Алфонсо Гомез-Рехон, добитник на главната награда од жирито на Санденс 2015 за „Јас, Ерл и девојката што умира".