Bookbox

Паноптиконот (еден можен превод - Севид) е еден од најпознатите архитектонски и општествени концепти во историјата. Замислен кон крајот на 18 век од британскиот филозоф Џереми Бентам, тој требало да биде револуционерен модел за затвори, болници и други институции. Денес овој концепт најчесто се споменува во дебатите за надзор, контрола и приватност, но неговите траги можат да се пронајдат и во реални градби, меѓу кои и еден затвор на грчкиот остров Крф.

Кога ќе се спомене средновековното банкарство, повеќето луѓе помислуваат на трговци, благородници или богати семејства. Но во средновековна Виена важна улога во финансискиот живот на градот имале и женските манастири. Во време кога модерни банки сè уште не постоеле, калуѓерките не само што управувале со значителни средства, туку и позајмувале пари, финансирале имотни трансакции и придонесувале за стабилноста на градската економија.

Промени во Греми наградите за 2027 - пет нови категории

Најпрестижната музичка награда во светот продолжува да се прилагодува на промените во музичката индустрија. Организаторите на Греми наградите најавија воведување на пет нови категории и низа измени во правилата за гласање и номинации, кои ќе важат од изданието во 2027 година. 

Шон Пен ќе режира филм инспириран од нападот врз Капитол

Американскиот актер ќе режира нов филм посветен на настаните од 6 јануари 2021 година, кога приврзаници на Доналд Трамп насилно упаднаа во зградата на Конгресот во Вашингтон. Проектот, кој ќе го реализира во соработка со студиото Ворнер брос, е заснован на сценарио на Пен, а снимањето се очекува да започне во 2027 година.

Кога Европа се плашела од патлиџани

Денес без домати не може да се замисли европската софра - го има во салати, пици, тестенини. Но кога првпат пристигнал во Европа од Америка, наместо во чиниите, завршил во градините како украсно растение. Со векови многу Европејци верувале дека доматот е отровен, па дури и поврзан со вештерство и магија. Потребни биле речиси двеста години за ова црвено овошје да ја надмине својата лоша репутација и да стане едно од најомилените во европската кујна.

Како да архивираш веб-сајт за следните десет илјади години?

Со менувањето на начинот на којшто генерираме содржини, се менува и дефиницијата на она што би можел да биде „артефакт“ за археолозите од иднината. Но како воопшто да им оставиме нешто, од кое ќе дознаат за начинот на којшто сме живееле, мислеле и чувствувале? 

Филмови за кои најмногу се зборува на Кан 2016

Вчера, 11.05, почна 69-тото издание на традиционалниот филмски фестивал. За жал не сме таму за да уживаме во програмата, но можеме да се подготвиме кога овие филмови ќе дојдат поблиску до нас.

„Волшебникот од Оз" по азбучен ред

Мет Баси (Matt Bucy) во 2001 дошол до откачена идеја - да го разложи неговиот омилен филм на зборови, да ги подреди по англиската абецеда, а потоа по истата логика да ги измонтира сцените во кои се појавуваат зборовите. Резултатот го обелоденил на интернет дури оваа година.

Во иднина oвој текст нема да биде црно-бел

Ретко помислуваме на тоа, но мрдањето на очите додека читаме некој текст е едно од најчестите движења кои ги прави човечкото тело. Како и секое движење, и ова може да се тренира и да се подобри.

Нова книга за Стоунси на ко-авторот на „Винил"

Рич Коен, кој пишува за Венити Фер и за Ролинг Стоун, заедно со Скорсезе, Џегер и Теренс Винтер е ко-автор на серијата „Винил". Неговата најнова книга која излезе вчера, 10. мај, „Сонцето, месечината и Ролинг Стоунс", е опишана како наративна историја на бендот со чии членови тој се дружел од средината на 1990-тите.

Писателска блокада во 53 слики

Мислите дека ваков тип на мачење не би бил соодветен за визуелно претставување? Се лажете - еве го тука во супер-монтажа составена од куп филмови, од Бартон Финк до Заљубениот Шекспир.

Игра која те тера да пишуваш проза и поезија

Три портали се отворени како влезови во непознати светови. Земјаните имаат испратено тимови да ги истражат, но по некаква несреќа ти си единствениот преживеан. Мисијата сепак останува иста: да се опстане, и да се раскаже.

Приказната за најлошата пејачка на сите времиња

Нов филм со Мерил Стрип и Хју Грант зборува за една посебна фигура во (не)музичката историја - богаташка, која иако воопшто немала слух, одлучила да стане оперски сопран. Филмот е комедија, но вистинскиот живот на Флоренс Фостер Џенкинс е малку посложена приказна.

Студентот кој уште во 1921 година ја сфатил опасноста од Хитлер

Млад Ирец присуствува на говор на Хитлер многу години пред овој да стане фирер. „Лудак, со одлични говорнички вештини“, била неговата дијагноза. Но уште тогаш го фатило шубе од ваквата комбинација. 

Анимирана ода за пивото

Алкохолот и поезијата кај Буковски одат (или подобро - се тетерават) рака под рака како патлиџан и босилек, варено јајце и к'цана сол, колбаси и пивце. A кога сме веќе кај пивце.

Исповед на еден книжевен хулиган

Кога бил дете, Калеб постојано правел бељи на школо. Не можел да седи мирен, измислувал работи и зборувал со непостоечки луѓе. Откако неговата учителка не успеала со опомени и казни, одлучила дека најдоброто решение е - да го запише во библиотека.

Кога Равел го сретнал Гершвин

Moрис Равел го прославил неговиот 53-ти роденден, на 7 март 1928, во Њујорк, на забава која во негова чест ја приредила сопранистката Ева Готие. Помеѓу гостите таа вечер бил и 29-годишниот Џорџ Гершвин.

Жижек и скриената идеологија на ве-це шољите

Каква врска има неможноста на Европа да излезе на крај со бегалците и тероризмот, и начинот на којшто се конструирани нејзините тоалети? Кога е во прашање Жижек, сè има врска со сè.

10 најчести заблуди поврзани со севдахот

По веста дека починала Јадранка Стојаковиќ денот ни тргна со нејзина музика, но како што обично бива, од видео на видео, стигнавме до севдалинки, и тоа оние отпеани од Дамир Имамовиќ, кој последните години, пред таа целосно да снеможи, одржуваше заеднички концерти со Јадранка.

„Добредојдовте во Ш'ти" (2008)

Филм којшто си игра со локалните стереотипи за различните делови на Франција, но и со генералната идеја на „провинција" и „примитивност". Одлична критика на локал-шовинизмот и на нашиот однос кон „другите“, дури и кога тие живеат само на десетина километри од нас. 

Настап на уметникот Улај во Њујорк по три децении

Изложбата која ќе биде отворена во галерија во Бруклин од 6 мај до 1 јуни 2016, се вика Воден жиг/Минување низ облаците на митот, и вклучува инсталации и перформанс кој ќе се одржи на 7 мај.

Привлечноста на недовршеното

Едно уметничко дело може да е недовршено заради тоа што неговиот автор умрел, но и затоа што тој не сакал или не знаел како да го доврши. Овие непополнети места ни даваат увид во процесот на работа, но и нè ставаат на местото на уметникот - зошто тој донел одлука да го батали делото, и дали понекогаш тоа го сторил намерно.

Како да дигитализираш мирис?

Минатата недела, во подрумот на музејот Рубин во Њујорк, публиката на влезот добила метален цилиндар и инструкции да шмркнат малку од мирисот што тој го испушта. Истовремено, на екран одел анимиран филм под наслов „Алекс и земјата на чудата", кој ги следел замислените патувања на еден андрогин карактер додека тој патува низ светот, минувајќи низ џунгли, шуми и одмарајќи се на морски плажи.

Новооткриен водич за машко здравје на Волт Витман

Прирачник во кој славниот американски поет се занимава со сè поврзано со машкоста, од потенција до „грижа за стапалата", е откриен неодамна, 150 години по неговото прво објавување под псевдоним.

Каква разгледница би му испратиле на претседателот?

Пред неколку дена во еден њујоршки парк се одржа „Сакам да кажам", уметничко-активистички проект, преку кој жителите на овој град им испратија пораки на нивните претседателски кандидати. Куцани на хартија, за да бидат сфатени посериозно од дигитална порака или коментар, кои денес можат да кренат прашина, а утре никој веќе да не ги памти. 

Нов документарец за редакцијата што пишува некролози во Њујорк Тајмс

Едно од прашањата што си го поставуваат познатите, освен колку грди слики кружат од нив по интернет, е - дали Њујорк Тајмс веќе го има напишано нивниот некролог.

Изложбата која мораше да се затвори за да се отвори

Наспроти вообичаената практика за отварање па затворање на некоја изложба, сценариото на оваа е обратно. Една лондонска галерија привремено се затвори, за во текот на тој прекин во работата, и во таа тишина, да се постават прашања во врска со современата состојба на уметноста и вредноста на уметничкиот труд.

Koга Принс свиреше со Мајлс Дејвис

По смртта на славен музичар веднаш се копа по помалку познатите детали од неговиот живот, и се поставува прашањето - што ако соработувал со овој колега, што ако ја објавел онаа песна? Кога е во прашање Принс, едно такво партнерство кое не се развило онолку колку што можело на општо задоволство, е она со Мајлс Дејвис.

Човекот кој известувал од 25 земји и има преведено повеќе од сто книги на македонски

„Сте чуле за мене?" - вака гласеше прашањето на Свето Серафимов кога се запознавме.