Bookbox

Некои фрази ја надживуваат својата првобитна намена. Изговорени во точно определен историски миг, тие со текот на времето стануваат дел од политичкиот, правниот, па дури и од секојдневниот јазик. Таков е случајот со прочуената формулација: „Не можеме ниту да потврдиме, ниту да демантираме.“ Денес ја слушаме во филмови за шпиони, во политички изјави, во судски постапки и во медиумите, но малкумина знаат дека зад неа се крие една од најсмелите разузнавачки операции на Студената војна.

Повеќе од пет века историчарите сметаа дека Симонета Веспучи, прочуената убавица на италијанската ренесанса и веројатна муза на Сандро Ботичели, починала од туберкулоза. Но ново истражување предлага поинакво објаснување: ретко, но драматично медицинско нарушување кое, според авторите, подобро се совпаѓа со историските сведоштва и промените што се забележуваат на нејзините портрети.

Κако Нетфликс ја прекина традицијата што ја правеше телевизијата посебна

Со години Нетфликс важеше за платформата што целосно ги промени навиките на телевизиската публика, нудејќи цели сезони одеднаш и поттикнувајќи „бинџање“. Но, според сè повеќе аналитичари, токму тој модел денес почнува да му се враќа како бумеранг. Во текст на Слејт се тврди дека стриминг-гигантот ја нарушил една од најважните особини на телевизијата – чувството дека гледачите со текот на времето градат трајна врска со ликовите и сериите што ги следат.

Жижек за „Одисеја“: Конечно една добра камерна драма

Во продолжение пренесуваме делови од есеј на Славој Жижек, во кој наместо класична филмска рецензија тој нуди филозофски и културолошки осврт во кој филмот го чита како приказна за крајот на едно историско време и раѓањето на нова цивилизација. И наместо холивудски спектакл, го смета за - камерен филм!

Издавачот на „Хари Потер“ ќе добие милионска отштета од спогодбата со компанијата Антропик

Вештачката интелигенција сè почесто се судира со авторското право, а еден од најголемите судски договори досега покажува дека последиците можат да бидат милионски. Издавачката куќа „Блумсбери“, позната по серијалот за Хари Потер, ќе добие значителен дел од спогодбата меѓу стартапот Антропик и илјадници автори, со што случајот станува пресвртница во односите меѓу креативната индустрија и компаниите што развиваат генеративна вештачка интелигенција.

Професорите чиј фетиш е посебен вид креда

Да користиш табла и креда во ера на дигитални образовни пронајдоци, во форма на таблети, пауер-појнтови и други тракатанци, звучи во најмала рака необично, дури и богохулно. Уште понеобично е ако имаш омилен бренд креда, и те фаќа паника да не го снема.

На денешен ден: 500 години од смртта на Да Винчи

Леонардо си сер Пиеро да Винчи го напуштил овој свет на 2.5.1619, на (за тоа време) достоинствена старост од 67 години. Роден од брак на фирентински нотар и селанка, тој за време на животот станал вистинска рок ѕвезда во светот на уметноста. А постхумната слава еве му трае веќе пет векови.

Банана-протести против цензура во Полска

Полската национална галерија, поради „морални причини“, отстрани видео инсталација која прикажува „интеракција на жена со банана“. Луѓе излегоа на улица јадејќи банани, за да протестираат против она што тие го нарекуваат цензура.

Писателот-патолошки лажго

Уште не ни е јасно дали сите лаги и измами му се дел од некаков поширок концепт, чија смисла некогаш ќе ја открие, или човекот си има проблем. Но е интересен случај на лабава граница меѓу фикцијата што се пишува, онаа што се кажува и онаа што се живее.

Пронајдено продолжение на „Пеколниот портокал“ на Ентони Бурџес

Кратко време по премиерата на филмската адаптација на Кјубрик од 1971, авторот добил понуда: да напише продолжение на романот кој во насловот би го содржел зборот „пеколен“.

Кенијската народна песна посветена на американски кантри пејач

Денес, 30.04 е Меѓународен ден на џезот. Овој музички жанр е веројатно најдобриот доказ за тоа колку креативни можат да бидат музичките прелевања и „позајмувања“, кои не се сведуваат секогаш на тоа дека белецот краде од другите. Понекогаш инспирацијата е обратна. 

„Професорот и лудакот“ (2019)

Во 2016 пишувавме за книгата со истоимен наслов, која ја раскажува приказната за правењето на Оксфордскиот речник на англиски јазик. Тогаш најавивме дека ќе се снима филм со Шон Пен и Мел Гибсон во главните улоги. Повеќе од дваесет години по откупувањето на правата, филмот конечно пристигна.

Бешамелот како малтер на нацијата: приказната за славниот грчки готвач Целементес

На 22 април во МКЦ се одржа трето издание на изложбата „Поместени граници“, оваа година со наслов „Молк за...“. Помеѓу изложените дела од неколку автори, едно ни остави посебен впечаток, затоа што ги поврзува (на начин на кој тоа делумно го правиме со „Јадење книги“) храната и идеологијата.

Сенката како граѓанско право

Во македонскиот сенката нема баш позитивни конотации и може да означува дека си доминиран („во нечија сенка“) или дека некој дејствува затскриено („од сенка“). Но во време на глобално затоплување, особено на места на кои сонцето и онака безмилосно пече, сенката станува граѓански ресурс, индекс на нееднаквост и критериум на јавно здравје.

Совети за дигиталното доба од средовековни монаси

Не само ние, и средовековните монаси, чија задача било бесконечно долго да препишуваат ракописи, имале проблеми да се концентрираат. Се жалеле дека се прeплавени со информации, често се занесувале гледајќи низ пенџере, или мислејќи кога е следниот оброк. Тие можеби имаат нешто да ни кажат за нашата современа мака да се сосредоточиме на она што го правиме.

Како се случува песна?

Jас не знам дали знам како се случува песната!

„Тоитоитои“: суеверија на музичарите

Како што на рибар не му се вика „со среќа“, така и на актерите пред излегување на сцена не им се посакува добра претстава. Но понежен од англискиот „скрши нога“ (break a leg) е еден друг израз кој се користи помеѓу музичарите, особено помеѓу оперските пејачи.

Повторувањето не е мајка на досадата

Ако сте во друштво кое треба да се одлучи за филм, а помеѓу насловите има таков кој на повеќето од вас ви е гледан, тогаш тој автоматски излегува од конкуренција. Грешка, сугерира нова студија.

Откриена „дата базата“ на сите книги во Eвропа од 16 век

Ја составил вонбрачниот син на Колумбо, и со векови никој не знаел каде точно се наоѓа. Сè додека неодамна не искрснала среде збирка на исландски истражувач која се чува во Копенхаген.

Врската меѓу Јунг и корејскиот поп

Пред некое време пишувавме за тоа како корејскиот поп стана глобален феномен, спомнувајќи ги Би-ти-ес, момчешки бенд кој во 2017 прерасна во еден од најголемите нови феномени во САД. Сега тие имаат нов албум, кој има врска, ни повеќе ни помалку, туку со основачот на аналитичката психологија.

Милчо Манчевски: „Книгите ми помогнаа да си го најдам местото во светот“

23 aприл е Меѓународен ден на книгата и авторското право, кога традиционално се упатува порака од УНЕСКО, но и од сите земји кои го одбележуваат овој ден. Оваа година македонската ја напиша Милчо Манчевски.

Не баш „дебата на векот“: Питерсон наспроти Жижек

Беше помпезно најавувана, создавајќи атмосфера на претстоечки спортски натпревар, иако не е баш јасно кој спорт би бил најсоодветната метафора. За Жижек можеби некој што бара мавтање со раце (одбрана ватерполо?), за Питерсон нешто како шах или стреличарство. Ама пак се разбраа.

Пиење и книги

На денот кога го оддржуваме деветото издание на „Јадење книги“ си велиме, да не згрешивме ние со хранава?

Урино-археологија: нов метод за откривање древни тајни

Пред околу 10.000 години група ловци и собирачи се населиле во долините на модерна Турција и останале таму цел милениум. Но за тоа во колкав број биле и какви домашни животни чувале, сега се користи еден сосема нов извор - мочката.

Оркестарски музичар доби судски процес за нарушен слух

Британската Кралска опера го загуби случајот откако член на оркестарот ја тужеше заради тоа што на проба на „Валкирите“ на Вагнер се здобил со трајни оштетувања на сетилото за слух.

Kaко Алберт Ками нашол утеха во апсурдноста на фудбалот

Kaко е можно еден мрчатор-егзистенцијалист, кој генерално не гледал смисла во животот, толку многу да ужива во една апсурдна игра како фудбалот? Па можеби токму во апсурдноста е и клучот.

Пулицер за 2019 доби роман во кој главни ликови се дрвја

Веста за пожарот кој ја зафати Богородичната црква го фрли во сенка доделувањето на врвните признанија од областа на новинарството и книжевноста, кое се случи синоќа, 15.4. Во категоријата за белетристика Пулицерова доби роман кој зборува за односот на човекот со природата.

Пожарот во Богородичната црква кој го опиша Виктор Иго во 19 век

Во текот на својата 856 години долга историја, Нотр Дам поминала низ многу нешта. Но еден писател и негов славен роман се најзаслужни што црквата го преживеала 19 век, кога готската архитектура била оставана да скапува.