Bookbox

Пред да постојат работни места, ТВ серии и фудбалски преноси, луѓето сепак имале исполнети денови. Денес, кога некој фантазира за живот без работа, најчесто замислува богатство и безгрижен живот – ретко кој помислува на секојдневието на нашите предци од пред илјадници години. Но вистината е дека концептот на работа каков што го знаеме денес е многу нов во споредба со речиси 290.000 години човечка историја.

Мал број спортски настани успеале да го надминат значењето на играта како Светското првенство во фудбал. Од скромен турнир со 13 репрезентации во 1930 година до глобален настан што денес го следат милијарди луѓе, купот прерасна во повеќе од спортско натпреварување – тој стана огледало на политички, економски и општествени промени. Тоа не е само историја на фудбалот, туку и приказна за светот што се менува(л) заедно со него.

Грците се бунат: во холивудската „Одисеја“ нема Грци

Филмовите инспирирани од античките митови и епови речиси секогаш отвораат прашања за тоа кој има право да ги раскажува и како треба да изгледа нивното современо претставување. Новата филмска адаптација на „Одисеја“ на Кристофер Нолан не е исклучок. Наместо разговорите да се водат околу продукцијата, вниманието се насочи кон едно друго прашање: зошто во приказна што се промовира како грчко културно наследство речиси и да нема грчко присуство?

Зошто нулата во тенис се вика „љубов“?

Тенисот отсекогаш бил спорт со необични правила и уште почуден речник. Поени како 15, 30 и 40, термини како „дјус“ и „предност“, како и фактот дека нула поени се нарекуваат „лав“, збунуваат. Како збор што обично го поврзуваме со романтика и чувства станал официјален начин да се каже дека некој нема освоено ниту еден поен?

Од ризницата на древните лажни вести: Александар Македонски и Кипар

Историјата на Александар Maкедонски е исполнета со битки, освојувања и легенди што со векови ја замаглуваат границата меѓу фактите и митот. Колку повеќе растела неговата слава, толку повеќе приказни почнале да се плетат околу неговото име - некои вистинити, некои преувеличени, а некои целосно измислени. Една од нив е и приказната за неговата наводна посета на Кипар и необичното крунисување на сиромашен градинар. 

Инсталација која (буквално) овозможува прекуграничен дијалог

Ја замисливме поставена на тромеѓе Македонија-Грција-Бугарија: светлосни снопови го параат небото, луѓе се спојуваат преку космички аудио канал, и по првите срдечни поздрави за да им се направи атер на организаторите, почнуваат кошкањата. А можеби и сосема обратно - се врти на песна и на виртуелно споделена пијачка, додека рефлекторите формираат срциња на небото.

Конечно славен - дали е ова првата филмска ѕвезда на сите времиња?

Бил инспирација на Чарли Чаплин и ги пишувал сценаријата на сопствените филмови. Зошто толку долго светот требаше да чека за да го запознае Макс Линдер?

Документарец за г-дин Клозет - човекот кој низ хумор промовира чисти тоалети

Бил успешен бизнисмен. Но својот вистински повик го нашол во промовирање на чисти и безбедни санитарни јазли низ светот. Тоа го прави навистина посветено, и без грам „незгодно“ од табуизирани теми поврзани со нашиот измет.

Зошто Мара бил убиен во када?

Маченичкиот портрет на францускиот радикал во последните мигови од неговиот живот, е една од најпознатите слики на сите времиња. Но во целата своја драматичност таа крие и една мистерија - од што боледувал Мара, па што морал да лежи во када?

Сте чуле за книгата „Блејд Ранер“ од Вилијам Бароуз?

Ова ќе биде малку комплицирано. Ама бидете така.

Антрополошка збирка „скриена“ повеќе од еден век

Британскиот колонијален антрополог Норткот Томас направил илјадници фотографии и аудио снимки на мажи, жени и деца од западна Африка помеѓу 1909 и 1915. Повеќе од сто години тие не биле презентирани во јавноста. До сега.

„Дијагноза“, или документарен доктор Хаус (Нетфликс, 2019)

Што ако со години се мачите со симптоми кои ви оневозможуваат да извршувате и најобични секојдневни работи, а никој не знае што ви е? Оваа серија, инспирирана од колумна во Њујорк Тајмс, се обидува да дијагностицира ретки пореметувања врз основа на мислење не само на доктори, туку и на „обични“ луѓе.

Експеримент што Аристотел би го одобрил

На 16 септември во еден тивок регион во Белгија почна демократски експеримент. Преставници на германското малцинство во оваа земја формираа граѓански совет, кој треба да решава по различни проблеми на жителите. Ништо посебно, освен ако се знае дека тие се одбрани - со лотарија.

„Грлото постојано ме боли“: маките на професионалните читачи на аудио книги

Освен доколку станува збор за славни актери, најголемиот број од луѓето кои ги читаат аудио книгите никој не ги знае по име. Но затоа помеѓу нив има такви чии гласови не може никако да се помешаат со други. И кои на издавачите им носат милиони.

„Златната средина“ од Анабел Лајон

Oписот на оваа книга - дека станува збор за роман за Аристотел и Александар - може да наведе на погрешна асоцијација, дека станува збор за класичен историски роман, со „здрвени“ ликови, (зло)употребени за некаква навивачка верзија на историјата. Оваа книга е токму спротивното, топла и интимна приказна за две човечки суштества, на различни страни од златната средина.

Најпесимистичниот град во светот

Името му звучи како наша „Паланка“. Ама Пуоланка е мал град среде Финска, до кого водат знаци во стилот „Наскоро - Пуоланка. Уште имате време да се вратите“.

Зошто довербата е подобра од недовербата?

Сите некогаш сме биле изгорени од залудно дадена доверба - на трговци, политичари, дури и на најблиски. Овие лични искуства нè тераат да мислиме дека луѓето генерално премногу им веруваат на други луѓе, и дека тоа е лоша работа. Всушност, работата е обратна - недоволно им веруваме, тврди еден (наивен?) когнитивен истражувач.

Јужнокорејски професори си ги потпишувале децата како ко-автори на научни статии

Нешто ни тргна со Јужна Кореја, па да продолжиме со социјалните прилики во оваа земја. Овој пат во академските води.

Што е тоа „допаминско постење“?

Има хроно-диета. Па диета на Обединети нации. Па автофагија, па кето, па секој ден варена зелка. Е оваа „диета“ е малку поинаква, и не се однесува само на храна.

„Паразит“, или најуспешниот неанглиски филм на 2019

Во година во која освен „Џокер“ ниту еден друг филм (до сега) не отскокна по својот квалитет и успехот на кино-благајните, јужно-корејската бизарна сатира на класното општество делува како освежување. Со оглед на тоа што тој веќе ја доби „Златната палма“ во Кан, следен чекор би можел да биде и Оскар.

„Темната страна на златото: американскиот гимнастички скандал“ (2019)

Мотото на вознемирувачкиот документарец за Мајкл Џексон, Leaving Neverland, беше: „Тежок да се гледа, потежок да се игнорира, невозможно да се заборави“. Во него главно стануваше збор за сексуална злоупотреба на две некогашни деца. Е овој е за повеќе од 200, злоупотребени од ист човек.

Tалентираниот физичар кој завршил живеејќи во својот автомобил

Бил шармер кој зборувал неколку јазици и тврдел дека „речиси“ работел со Стивен Хокинг. Поради склоп на околности завршил живеејќи на автомобилски паркинг, и починал сосем сам.

Фотографии од детски мечти

Фотографот Крис де Бод, во соработка со организацијата „Спасете ги децата“, тргнал да визуелизира соништа. Речиси ниту едно од децата со кои разговарал не било прашано до тогаш што е тоа по што мечтае, што го посакува. Детските желби се трогателно мали - доволно е да можеш да се грижиш за растенија, и да возиш такси. 

Владимир Набоков: Човекот и предметите

Во говор содржан во книгата „Мисли, пишувај, зборувај: несобрани есеи, критики, интервјуа и писма до уредникот“, која излегува утре, 12.11, рускиот писател зборува за односот помеѓу луѓето и нештата околу нив. Поточно, за оние луѓе на кои им е жал да фрлат стари пантолани или кои чуваат писма кои никогаш нема да ги препрочитаат.

Симулирани погреби за сè уште живи

Личи на мешавина на уметнички перформанс и психо-терапија. Го нудaт јужнокорејски компании (главно погребни претпријатија), кои се обидуваат да ги подобрат животите на своите клиенти, симулирајќи ја нивната смрт. Барем додека тие не се вратат, ама тогаш за озбилно. 

Моден предлог: што да облечеш на одбрана на докторска?

Некои луѓе се фрустрираат од тоа да бидат одбиени, многумина и целосно креваат раце од она со што почнале да се занимаваат. А други...

Некролози какви што луѓето (и нештата) заслужуваат

Во нова книга на хумористот Мо Рока се исправаат некои неправди од минатото - луѓе кои не биле во свое време доволно сфатени и ценети ги добиваат некролозите кои ги заслужуваат. Но последно испраќање добиваат и цели држави и спортски клубови.

Жан-Мишел Жар издаде „бесконечен“ албум

Насловот е „Еон“, специјално програмирана апликација за ајфон, која произведува динамичко парче музика, такво кое постојано еволуира.

„Воскреснатиот“ Џејмс Дин ги налути актерите

Славниот холивудски актер не е жив веќе 64 години. Но (како што пренесовме тука) ова не било пречка тој да добие улога во нов филм за Виетнамската војна. Веста предизвика лавина критики.