Bookbox › Набрзинка

7 големи кражби на книги

7 август 2022

Во текот на историјата кражбата на значајни книги или ракописи биле чести. Некои од нив не се пронајдени до ден денес. Меѓу нив е необјавената проза на Ернест Хемингвеј, која во 1922 исчезнала додека авторот бил во Швајцарија од каде требало да известува за меѓународна конференција. Неговата сопруга, Хедли, планирала да му се придружи од Париз за да одат на скијање. Ги спакувала ракописите во куфер, меѓу кои и обид за роман во врска со неговите искуства од Првата светска војна. Но по пат куферот бил украден. Хедли доживеала мал нервен слом, а Хемингвеј најверојатно ја удавил тагата во уште едно виски.
Првиот роман на Малком Лоури, авторот на „Под вулканот“ по којшто е снимен и истомениот филм на Џон Хјустон со Алберт Фини, се викал „Ултрамарин“. Ракописот за него бил украден заедно со акт-чанта од автомобилот на неговиот издавач. Не е јасно како била објавена книгата по овој факт, бидејќи чантата никогаш не била пронајдена. Наводно некој пријател ја спасил претпоследната верзија од ѓубре.
Во 1918, пријател на Волт Витман предал на Конгресната библиотека збирка од 24 тетратки кои му припаѓале на авторот. Тие содржеле белешки од времето кога Витман работел како болничар во текот на Граѓанската војна. Во 1942 тие, заедно со други предмети, биле испратени во Охајо, за да бидат чувани таму во текот на Втората светска војна. Неколку години подоцна, кога материјалите биле вратени, тетратките ги немало. Печатот на кутијата не бил скршен, што сугерира дека делата биле украдени пред таа воопшто да биде испратена.

Уште неколку примери за книжевни кражби на линкот.

извор

Сајт на денот: Етимотека

27 јануари 2026

Емилија Нешкоска-Чретник е лингвистика и докторантка од областа на етимологијата на Филозофскиот факултет во Љубљана. Нејзините почетоци со истражувањата за македонскиот јазик ги започнала на Филолошкиот факултет во Скопје, каде ги завршила студиите по македонистика. Сега работи во еден од водечките етимолошки центри во регионот, на Универзитетот во Љубљана.
„Благодарение на стручната поддршка, како и располагањето со богата литература што ја поседува Институтот за словенечки јазик Фран Рамовш во Љубљана, започнав да го реализирам еден од најважните и долгоочекувани проекти за македонистиката – Етимолошкиот речник на македонскиот јазик, кој претставува мој личен потфат. Овој потфат не само што има за цел да го пополни значајниот научен јаз во македонската лингвистика, туку има за цел да ја воведе етимологијата во фокусот на истражувањата, каде што досега беше маргинализирана“, вели aвторката на својот сајт.
Порталот е составен од три дела: Етимолошки речник на македонскиот јазик, Етимолошки материјали за македонскиот јазик и блог. Тој нуди систематски обработени податоци за потеклото и развојот на зборовите: нивната хронологија, фонетски и семантички промени и нивните индоевропски или словенски паралели. Во најновиот блог пост се анализира етимологијата на македонското „чекор“ и неговата врска со „чкор“.

Алал, Емилија!

извор

Фабриката „Треска“ некогаш била место за игранки и гитаријади

22 јануари 2026

Пред да стане симбол на урбанистички судир, „Треска“ била практична, жива инфраструктура за младинската музика: фабрички клуб што во доцните 60-ти значел – сала, струја, озвучување, публика, ред. А во време кога вторaта генерација македонски рок-состави веќе е активна (1967), токму ваквите места ги држеле бендовите на нозе.
Во социјализмот, работните организации/фабриките често функционирале и како културни центри: имале свои сали, мензи, клубови, синдикални структури и често поддржувале или домаќинеле настани (игранки, фестивали, младински програми, КУД-ови). Во многу градови „Домови на култура“ и работнички културни друштва се врзуваат токму со работни колективи и локални индустрии.
Постојат и сведоштва за судири помеѓу младинската бучава (бит/рок) и организациските ограничувања – исклучени појачала, „жири“, „неутрална страна“, „врски“, „недозволена опрема како причина за одземање на место“ или бендовите кои биле организатори на настанот, да бидат и добитници на првото место.

извор