Канада поставува граница на еутаназијата

Парламентарна комисија во Канада ја отфрли иницијативата да им се овозможи асистирана еутаназија на пациенти кои страдаат од депресија или шизофренија и кои во налет на болеста може да решат да си го одземат животот. „Влада која нуди смрт како излез од проблемите што ги наметнува општеството воопшто не е хумана, туку е спротивното“, заклучува комисијата.

Согласно законски овозможениот режим на Медицинска помош при умирање (MAID), 76.475 Канаѓани примиле смртоносни дози од лекари или медицински сестри во периодот од 2016 до 2024 година. Во 2024 година имало 16.499 случаи на еутаназија, што се близу 5% од вкупниот број починати лица во земјата. Во некои региони на Квебек, стапката достигнала 13%.

Активистите за еутаназија бараа MAID да биде проширен и со пациенти чија единствена медицинска состојба е психијатриска, но специјален парламентарен комитет неодамна ѝ препорача на владата „неограничено да ги исклучи“ овие пациенти.

Безбедната и правична имплементација на MAID во такви случаи едноставно не е можна, соопшти Комитетот.

Владата на премиерот Марк Карни сè уште не објавила дали ќе ја прифати препораката, за чија примена мора да се донесе посебен закон. Недвосмислената природа на извештајот и фактот дека е одобрен од пратениците од Либералната партија на Карни ќе го отежнат неговото прекршување.

Ова е прв пат во последните 10 години владата да изразува какви било резерви во врска со понатамошното проширување, вели Трудо Леменс, професор по право на Универзитетот во Торонто.

Режимот MAID во Канада во почетокот им беше овозможен само на пациентите соочени со „разумно предвидлива смрт“, како терминална фаза од рак. Во 2021 година беа вклучени и пациентите со „тешка и неизлечива медицинска состојба“ како парализа. Сега годишно има стотици случаи на еутаназија од проширената патека и нивниот број расте побрзо од случаите на терминални болести, кои сè уште го сочинуваат огромното мнозинство.

Законот ја остави отворена можноста за понатамошно проширување на психијатриската еутаназија, за која застапниците на „смрт со достоинство“ тврдеа дека е неопходна за да се спречи дискриминација против лицата со ментални болести. Но, анкети покажуваат длабока јавна одбивност кон иницијативата, а Отава постојано ја одложува сопствената одлука. Последното истекува следниот март.

Во случаите со нарушено ментално здравје, тешко се предвидуваат изгледите на пациентот за закрепнување. Уште потешко е да се открие дали неговата желба за смрт е рационална и автономна или е симптом на самата болест.

Не смееме да прифатиме самоубиства за да се ублажи товарот на страдање макар и делумно наметнат од контролирани општествени фактори кои се под контрола на владата, како достапност на домување, социјална поддршка или пристап до услуги за ментално здравје. Влада која нуди смрт како алтернатива на решавање на овие проблеми не е хумана и сочувствителна, туку е спротивното, забележа копретседателот на комитетот Маркус Повловски.

Комитетот ја анализирал и ситуацијата во Холандија, една од двете земји во светот (покрај Белгија) во која психијатриската еутаназија е дозволена. Асистираното самоубиство таму се претворило од редок исклучок во загрижувачки честа појава. По 2020 година речиси 850 психијатриски пациенти примиле смртоносни инјекции, вклучувајќи некои на возраст од само 16 години. Професионална организација на психијатри во Холандија веќе објави нови упатства со кои се бара построг надзор за барањата за еутаназија.

Некои процедури за еутаназија можеби немаше да бидат спроведени доколку овој протокол беше воспоставен порано, изјави водечкиот холандски биоетичар Тео Бур.

6 јули 2026 - 12:02