Bookbox

Доктор Роберт Корниш бил нешто како вистински Виктор Франкенштајн: верувал дека смртта не мора да биде конечна и со помош на необична направа се обидувал да ги врати во живот телата на кои срцето веќе им престанало да чука.

Од изгледот и здравјето до работата, спиењето и дури одморот – во 2026 година се чини дека сè може да се оптимизира. А сега за таа опсесија постои и збор на годината.

Дали познавате ваков историчар?

Марк Блох бил сведок на големи настани во европската историја, во која не учествувал само набљудувајќи ја од кабинет и од академски височини. Бил пешадиски офицер во Првата светска војна, а по германската окупација на Франција во Втората му се приклучил на движењето на отпорот. Гестапо го стрелал во 1944. Сите овие премрежја му помогнале да пристапува на историјата „од долу“ - од аспект на таканаречените „обични луѓе“, а не само земајќи ги предвид официјалните документи и приказната на победниците. 

Букбокс гледанка: „Скапани јаболки“ (Bad Apples, 2026)

Филм кој на дел од сајтовите е класифициран како „комедија“ всушност е болна сатира за тоа како современите образовни системи, ориентирани кон квантитативно мерливи „постигнувања“, се справуваат со „скапаните јаболки“ помеѓу учениците - оние кои го нарушуваат одвнатре. Како да решиш проблем со еден таков пред доаѓањето на инспекција? Заклучи го во визба. 

Хризантема: цветот што ја победува есента

Кога воздухот станува посвеж, хризантемата одбива да ја прифати промената на сезоната. Раскошна, со густо наредени ливчиња во бои од бела и жолта до бронзена, лила и темноцрвена, таа ги разубавува градините токму кога повеќето други растенија веќе се подготвуваат за зимскиот одмор. Но, таа не е само есенски украс. Нејзината приказна трае повеќе од три илјади години и ги поврзува древната медицина, царските дворови и различните културни претстави за животот и смртта.

100 години од раѓањето на Били Холидеј

Родена како Елеанора Фаган на 7. април 1915, со прекар Lady Day, Холидеј има извршено огромно влијание врз џез и поп пејачите, но и врз историјата на музиката воопшто.

Човекот кој за малку ќе го убиеше Хитлер

Нов филм кој за некој ден премиерно ќе се прикаже во Германија зборува за Георг Елсер, 36-годишен дрводелец од гратче во јужниот дел од земјата, кој бил блиску до тоа да изврши атентат врз Хитлер на почетокот на Втората светска војна.

Ќе биде објавен последниот - стоти - албум на Френк Запа

Летово конечно ќе излезе Dance Me This, снимен пред смртта на Запа во 1993, кој заокружува една баш фина бројка - стоти албум од Freak Out, снимен 1966.

Кој е убиениот Арап во „Странецот"?

Раскажувањето славни дела од аспект на спореден лик во нив е веќе позната книжевна постапка. Меѓу другите ни текнува на „Розенкранц и Гилденстерн“ на Стопард (според Хамлет) или на „Фо“ на Куци (според Робинзон Крусо). Ова e книга на алжирски автор, посветена на ликот на убиениот Арап во најпознатата книга на Ками. 

„Флеш фикшн", или колку кратка може да биде кратката проза?

Како треба да изгледа прозата во свет во кој се форсира брзина, и во кој нема концентрација за читање на што и да е подолго од неколку реченици? Дури и „кратка" веќе е предолга одредница за ваквиот вид приказна.

Боуви повторно ќе падне на Земјата

40 години откако се појави како хуманоиден вонземјанин во „Човекот кој падна на Земјата", Боуви пишува драмски текст базиран на истата приказна.

Како Харви Стромберг го насамари MoMA

Не мора да е 1 април за да смислите добра измама, местенка или шега. И не само за некого да исмеете или зафркнете, туку и за да искажете став по однос на некое важно прашање. Токму како што направил овој њујоршки уметник.  

Само битангите пијат млеко

Големите книжевни имиња влегле во легендите по пијанчењето - тие станале нераздвојни од нивните дела. Се пиело во сите епохи и веројатно уште од првиот пишан збор. 

Строгите животни правила на Толстој: посетувај бордел само два пати месечно

Кога имал 18 Толстој веќе знаел дека има потенцијал да стане „исклучителна личност“ и голем писател. Но бил свесен дека тоа подразбира одреден режим на живот и големи жртви. Си зацртал правила, кои со текот на годините станувале построги. Некои од нив очигледно ги следел, за други му одело потешко. Па и писателите се само луѓе...

Книга напишана на хартиени авионски ќеси

Ги знаете оние ќеси, што стојат во мрежичката на авионското седиште пред вас, и кон кои посегнувате кога не-дај-боже ќе ви се слоши? Епа врз такви Кејв ги запишувал своите впечатоци од последната турнеја низ Америка, за сега да ги вкоричи во тврда корица и да ги наплаќа по 1,100 долари. Што би се рекло, „еве, не знам“...

Зошто милиони возрасни ја купуваат оваа боенка?

Списокот на топ 100 книги на Амазон се менува од час во час, но две книги долго се држат на него. И двете се - боенки за возрасни.

Почина Нобеловецот Транстромер

Се сеќаваме на овој тивок човек, којшто во св. Софија, при примањето на Струшкиот венец на поезијата во 2003, свиреше клавирско дело за лева рака, напишано специјално за него, бидејќи само таа му беше подвижна. Истата таа внатрешна креативна сила зрачи и од неговата поезија.

Дорс и Рејдиохед во аудио архивата на Конгресната библиотека

Деби албумот на Дорс од 1967, OK Computer на Рејдиохед од 1997, историски снимки со музика од светскиот саем во Чикаго од 1893, се меѓу овогодинешниот избор на Конгресната библиотека, како нови архивски единици во нејзината голема звучна збирка.

Кратка историја на „Американитис"

Пред повеќе од еден век, експертите сметале дека Американците премногу работат, што претставувало закана не само по нивното лично здравје, туку и по она колективното. Оваа појава била опишана со еден денес подзаборавен израз. 

Митот за осумдесетите

На ХТВ е во тек серија којашто зборува за загребската сцена од ’80-тите. Нивните медиуми се полни со главно негативни коментари на разни „експерти" и живи сведоци на тоа време, кои тврдат дека серијата не чини, дека ништо во неа не е „веродостојно".

Мрачното оригинално сценарио за „Прекрасна жена"

Филмот којшто се смета за антологиски во жанрот романтични холивудски филмови, во првичната верзија не бил ни од далеку таков. Како дошло до тоа мрачен филм за зависничка-проститутка и богаташ-кретен да стане современа бајка?

Сте чуле ли за славниот шведски уметник Ике Андрјус?

Дали правите разлика меѓу постер од 10 евра кој се продава во Икеа и врвна уметност? Life Company, холандска продукциска компанија, ги мами посетителите на Музејот на современа уметност во Арнхем, сугерирајќи им дека постерот е всушност концептуално дело на уметник, чии дела вредат милиони.

Кант е идиот

Русија е баш чудна земја - додека светот жолчно се расправа за актуелни политички настани и ликови, тие се фаќаат за пиштол за филозофски дела, и за тоа дали прозата е подобра од поезијата. Најново е што некој го искажал своето мислење за големиот германски филозоф, на ѕид од неговата родна куќа, којашто се распаѓа.

Медиумски случај од кој треба да зарумениме

Ако „интернет" вика дека Румена е лезбејка, кои сме ние да се противиме?

Болницата за кукли

На оние коишто немале прилика да го запознаат Синан можеме само да им порачаме - не знаете што сте пропуштиле. Обдарен со редок раскажувачки талент, тој има способност да ги хипнотизира собраните околу кафанскиот астал. Оттаму, штета што овој текст ќе го читате, а нема да го слушате со гласот на „Овидиј од Граб", како што го нарекуваат овој писател и преведувач од српското село Граб.

55 први и последни филмски сцени

Во животот е јасно - првата сцена е кога ќе се родиш, а во последната умираш. Барем во овој аспект уметноста не го имитира животот, туку се обидува да биде понепредвидлива од него. Често во тоа и успева.

Така компонираше Ниче

„Би верувал само во Бог кој знае да танцува" е една од славните изреки на Ниче, којшто не само што бил голем љубител на музиката, туку и самиот ја создавал.

Моќта на „доволно добро"

Потрагата по „најдобриот од сите можни светови" е сигурен начин како да се откажеш и од она малку животна среќа којашто ти следува. Многу подобро поминуваат оние коишто наместо многу да бираат, уживаат во она што е „сосема ок", исто како тоа да е совршено.