Bookbox

Археолозите во Холандија открија необичен римски артефакт што фрла нова светлина врз верувањата и магиските практики во античкиот свет. Станува збор за мала оловна плочка со испишани клетви и повикувања на божества и демони, која била користена за нанесување штета на непријатели. Истражувачите се особено заинтересирани од необичната комбинација на јазици и културни влијанија што се забележуваат во натписот.

Паноптиконот (еден можен превод - Севид) е еден од најпознатите архитектонски и општествени концепти во историјата. Замислен кон крајот на 18 век од британскиот филозоф Џереми Бентам, тој требало да биде револуционерен модел за затвори, болници и други институции. Денес овој концепт најчесто се споменува во дебатите за надзор, контрола и приватност, но неговите траги можат да се пронајдат и во реални градби, меѓу кои и еден затвор на грчкиот остров Крф.

Кратка историја на навивачкиот шал

Без разлика дали се работи за натпревар во Англија, Аргентина, Германија или Бразил, едно нешто е заедничко за фудбалските навивачи ширум светот – шаловите. Денес тие се неизбежен дел од навивачката култура и симбол на припадност кон омилениот клуб. Но нивната историја не започнала како маркетиншки производ или навивачки реквизит. Напротив, првите фудбалски шалови имале многу попрактична намена – да ги заштитат навивачите од студот на британските зими.

Промени во Греми наградите за 2027 - пет нови категории

Најпрестижната музичка награда во светот продолжува да се прилагодува на промените во музичката индустрија. Организаторите на Греми наградите најавија воведување на пет нови категории и низа измени во правилата за гласање и номинации, кои ќе важат од изданието во 2027 година. 

Шон Пен ќе режира филм инспириран од нападот врз Капитол

Американскиот актер ќе режира нов филм посветен на настаните од 6 јануари 2021 година, кога приврзаници на Доналд Трамп насилно упаднаа во зградата на Конгресот во Вашингтон. Проектот, кој ќе го реализира во соработка со студиото Ворнер брос, е заснован на сценарио на Пен, а снимањето се очекува да започне во 2027 година.

Гркот кој зборува 32 јазици

Во ерата на Гугл транслејт човечките полиглоти не престануваат да го привлекуваат вниманието и да предизвикуваат восхит. Еден од нив е Грк кој работи како преведувач во Европската комисија во Брисел. Не знаеме дали зборува македонски, но веруваме дека многу бргу би го научил. 

Вернер Херцог во тажен филм за пластична ќеса

Ја знаете сцената во „Американска убавина", во која летањето на една пластична ќеса на ветерот треба да ја симболизира бесмисленоста на животот. Оваа пак приказна е раскажана од аспект на една слична (жолта) ќеса, и тоа со глас кој не остава рамнодушен. На крај може ќе пуштите и солза.

Болката и досадата се корисни

Андреас Елпидору е професор по филозофија на Универзитетот Лусвил во Кентаки. Неговата книга која ќе излезе во 2016 се вика „Физикализмот и магијата на свеста", а во неа, меѓу другото, тој се занимава со споредбата на здодевноста и болката. Обете, вели тој, еволутивно ни овозможуваат не само да опстанеме, туку и подобро да живееме.

Maшината што го анализира тонот на напишаното

Уште не ни се верува дека ќе може да ги дофати сите „помеѓу редови" нијанси и повеќекратни значења за кои некои од нас се способни, но IBM тврди дека една нивна програма би можела да ве спаси од тоа да бидете погрешно сфатени, или од тоа да промашите важен подтекст на она што вам ви го порачале.

Политиката на засладениот чај

Роден пред 223 години, славниот романтичарски поет Перси Шели имал спартански навики - не јадел месо, а и генерално бил индиферентен кон храната, јадејќи колку да преживее додека вистински ги „голтал" античките автори. Но едно нешто го мачело - неговата зависност од чај.

Кога „Црните хроники“ биле забавна рубрика

Понекогаш среде сите локални „дна" на интернет, човек ќе наиде и на ризница. На сајтот oldprilep.com, на којшто се објавуваат текстови поврзани со историјата и културата на градот „под Марковите кули", има рубрика „новинарство" и подрубрика „црна хроника". 

Изложба посветена на интернет мачките во Њујорк

Eден од интернет феномените кои ќе останат после нас, како материјал за идните дигитални археолози, се мачките на интернет. Од LOL мачките, преку „мачката-мрчатор" до Caturday, еден музеј од Њујорк сега им посветува ретроспективна изложба.

Нов документарец за Брандо

„Слушај ме, Марлон...Ова е делот од тебе кој му зборува на друг дел од тебе. Слушни го звукот на мојот глас и верувај ми. Знаеш дека ти мислам најдобро."

Чија е песната од „Палп фикшн"?

Пред некој ден во кафана се случи сцена како излезена од бугарскиот филм „Чија е таа песна?". Додека латино бенд во живо изведуваше позната тема од Палп Фикшн на Тарантино, еден Грк со гордост нè извести дека се работи за грчка песна. На тоа веднаш се надоврзаa присутните од други земји, па набргу таа беше наречена еврејска, турска, српска. Навистина, чија е песната од Палп Фикшн?

Сексот во литературата во последните 200 години

Книжевниот секс не еволуирал во права линија од воздржан до пуштен од синџир. И тој си има трендови, кои сега се тема на истражување на еден британски сајт за - здравје.

Мајчински обреди низ фотографија

Во различни светски култури, па и во македонската, прворотката ужива посебна почит, но е подложна и на различни забрани. Еден француски фотограф ги истражува ваквите обреди во Демократска Република Конго.

Зошто ако успееш „на среќа“ не ти се брои?

Улогата на среќата во постигнувањето некаков резултат знае да биде пренагласувана, и оттаму напорната работа на некој којшто постигнал успех да биде потценувана. Но оние воспитани во трудољубив дух одат во спротивниот екстрем - негираат какво и да е нејзино влијание, особено во сопствените успеси. Вистината, како и секогаш, е некаде помеѓу.

Нови документарци за тројца славни музичари

Кит Ричардс, Роџер Вотерс и Френк Запа се музичарите кои наскоро ќе добијат нови документарци, базирани на нивниот живот и дела. Ричардс на истиот ден кога ќе излезе филмот ќе објави и соло албум, прв по повеќе од дваесет години.  

Историја на грижата

Грижењето, или по нашки секирањето, е необична активност за „жанровско" одредување. За оние кои често го прават тоа, работата е сериозна. Но ниту еден психијатар нема да ви каже дека сте патолошки случај само затоа што се грижите, освен ако тоа не преминува во параноја.

Интервју со Лајбах пред нивниот настап во Северна Кореја

Вест којашто го обиколи светот - на 19 и 20 август Лајбах настапува во Пјонгјанг. Во разговорот со Ирена Шентевска од „Време", од кого пренесуваме делови, Лабах зборуваат за ова гостување, за народната музика и за ретроспективната изложба во Модерната галерија во Љубљана, која е во тек.

Mистеријата на збирката на Ерих Шломовиќ

Неодамна, во саботниот печатен додаток за култура на српска „Политика" (пријател ни ги собира и ни ги дава топтан) излезе долг текст, во две продолженија, посветен на случајот Шломовиќ и неговата славна збирка уметнички дела, во која најинтересниот артефакт е всушност една - тетратка.

Кога Стефан Миленковиќ свири (и игра) танго

Се сеќаваме на него како симпатично русокосо дете со шишки, бел фрак и пресериозно лице, концентрирано на виолината. Сега Стефан е пораснат и доаѓа во Охрид не со Паганини, туку со аргентинско танго.

Лингвистичката врска помеѓу Сталин и Путин

Начинот на изразување во политиката е значајна вештина, а јазикот со којшто се служат политичарите е многу повеќе од комуникациска алатка. Еден од примерите за тоа е рускиот - според најново истражување современите руски политичари не зборуваат многу поразлично од оние од времето на Сталин.

Пророчко интервју со Хаксли од пред 57 години

Вчера, 26.07 се навршија 121 годинa од раѓањето на Олдос Хаксли, авторот на антологиската „Храбриот нов свет" од 1932. По тој повод едно ретко телевизиско интервју со него од 1958, кое не само што во голема мерка е визионерско за тоа како стојат работите во светот денес, туку е и пример за тоа како се прават интервјуа - како вкрстено испрашување, без пардон, и со - цигара во уста!

Алтернативната грчка валута „ТЕМ“ - пет години подоцна

„Експериментот" со ТЕМ-от воведен во Волос, за кој прв пат слушнавме во 2010, сè уште трае. Интелектуална инспирација на неговите креатори се Аристофан и Џон Ленон. Дали ваквата економија е сепак ограничена на микро-заедници и само на краток рок?

Како звучел Моцарт во времето на Моцарт?

Во пресрет на денешниот концерт на Погорелиќ во Охрид, за разликите во тоа како денес се свират класичните дела, а каков бил нивниот оригинален звук. Кој знае дали некој од големите композитори би си ја препознал својата музика?

Облакодерот кој ги нервира Парижани

Неодамна во „градот на светлината" беше одобрена градбата на првиот облакодер по 42 години. Таканаречената „Кула-триаголник" ќе биде висока 180 метри, а ќе вклучува хотел и деловни простории. Ваквата одлука ги разбранува француските архитектонски кругови на истиот начин како што тоа се случи во 1973, кога беше изградена 210-метарската Тур Монпарнас.

Koj e за музички „кожни оргазми"?

Знаете она кога некоја музика ве погодува физички, како трпки или морници, или како некој да ви удрил тупаница во стомак, ама на убав начин? Сетилните реакции кои ги предизвикува музиката можат да бидат и поекстремни, особено ако таа се слуша во друштво.

Тушот кој ве брка ако претерате

Звучи како нешто излезено од „Психо“ на Хичкок, само место ножеви и врескање има гумени боцки и (додека се навикнеш) пак врескање. Ја разбираме еколошката компонента на проектот, ама па не остана веќе место кадешто човек може да биде невознемируван.