Bookbox

Кога Лионел Меси го крена трофејот на Светското првенство во 2022 година, тој момент за него и за милиони навивачи беше влез во фудбалска вечност, како што претходно било за легенди како Диего Марадона, Зинедин Зидан, Роналдо Назарио и Бастијан Швајнштајгер. Но, златниот трофеј чие кревање предизвикува транс не бил отсекогаш истиот.

Од античкиот Рим до средновековна Англија и царска Русија, историјата е полна со драматични конфликти меѓу татковци и синови. Борбите за власт, различните карактери, љубомората и амбициите честопати ги претворале семејните односи во вистински политички и лични пресметки. Некои од овие судири завршиле со бунтови, предавства, па дури и смрт, оставајќи длабока трага во историјата. 

„Да даде Господ...“: клетва стара 2.000 години откриена во Холандија

Археолозите во Холандија открија необичен римски артефакт што фрла нова светлина врз верувањата и магиските практики во античкиот свет. Станува збор за мала оловна плочка со испишани клетви и повикувања на божества и демони, која била користена за нанесување штета на непријатели. Истражувачите се особено заинтересирани од необичната комбинација на јазици и културни влијанија што се забележуваат во натписот.

Паноптикон: малку познатиот затвор на Крф инспириран од визија на британски филозоф

Паноптиконот (еден можен превод - Севид) е еден од најпознатите архитектонски и општествени концепти во историјата. Замислен кон крајот на 18 век од британскиот филозоф Џереми Бентам, тој требало да биде револуционерен модел за затвори, болници и други институции. Денес овој концепт најчесто се споменува во дебатите за надзор, контрола и приватност, но неговите траги можат да се пронајдат и во реални градби, меѓу кои и еден затвор на грчкиот остров Крф.

Манастири како кредитори: пред банките, пари позајмувале калуѓерки

Кога ќе се спомене средновековното банкарство, повеќето луѓе помислуваат на трговци, благородници или богати семејства. Но во средновековна Виена важна улога во финансискиот живот на градот имале и женските манастири. Во време кога модерни банки сè уште не постоеле, калуѓерките не само што управувале со значителни средства, туку и позајмувале пари, финансирале имотни трансакции и придонесувале за стабилноста на градската економија.

Библиотекари во акција

Легендарниот спот за Sabotage на Бисти Бојс режиран од Спајк Џонз, овој пат во верзија со малку поинакви сили на редот и законот.

Замина еден од најдобрите

„Ако знаеме дека смртта е она со кое се раѓаме, тогаш ведрината е она што ни е потребно. Па ние сме смртни, секој од нас е, тоа сите го знаеме. Никој не може да се радува на нечија смрт, бидејќи таа го чека и него" - ова го изјави Мирко Ковач во едно од неговите последни интервјуа.

Звукот на Википедија

Ѕвончиња, жичани инструменти, длабоки и високи тонови, придружени со психоделични шарени кругчиња. И сето тоа генерирано од корисниците на најголемата интернет енциклопедија.

Сенки на намачени души

Бразилскиот уличен уметник Херберт Баљоне (Herbert Baglione) влегува во напуштени психијатриски болници и во нив црта сенки. Не знаеме кога болниците изгледале пострашно, дали претходно или сега.

Ода за печатениот збор

Дури и на оние кои не се двојат од своите е-читачи би требало да им дојде грутка во грло од клипчево. На оние пак кои се искрени почитувачи на напишаното на хартија им е дозволено да пуштат и по некоја солза. 

Тоалетни книжевни референци

Ако сте приморани по цел ден да гледате цртани на некој од странските канали сигурно сте забележале дека во нив често се провлекува и по некој скриен цитат, иронија или референца кои како да сакаат кажат: јас (цртачот/сценаристот на глупиов цртан) бев роден и образован за повеќе од ова.

„Палата на задоволствата" и „кршач на бубрези"

Петел, свирче, стап, Стојко, путка, круша - ова се само некои од изразите за полови органи во нашиот фолклор. Сепак прилично скромно во однос на обемниот список кој го составил лексикографот Џонатон Грин (Јоnathon Green).

Во потрага по загубените 10 франци

Сајтот Letters of Note, кој објавува кореспонденции на разни познати личности, до сега никогаш не нè изневерил со автентичноста на објавените писма. Ова е сепак едно од понеобичните.

Подемот на трите точки и Александар Македонски

„Елипсис" е серија точки која најчесто укажува на намерно испуштање на збор или реченица, или поголем дел од цитиран текст, кој не е неопходен за разбирање на целината. Или по нашки - три точки.

Кога Амазон продава оригинал од Моне

Продавањето екстремно скапи производи - оригинални уметнички дела - на Амазон предизвикува лавини сатирични коментари од страна на корисниците. Еве еден таков случај, кој сигурно не е последен.

QR кодови кои раскажуваат древни приказни

Кога Гиљермо Берт, уметник од Лос Анџелес, ги набљудувал шемите на прекривките на северноамериканските Индијанци, забележал чудна сличност на нивните мотиви со QR кодовите. Одлучил да се позанимава со комбинирање на современата технологија и традиционалните симболи и знаења, кои полека исчезнуваат.

Книги од крв и месо

Соочувајќи се со економска и со криза на читањето, библиотеките се обидуваат да најдат начини за да бидат актуелни и релевантни. Еден од нив - ставање на располагање на „човечки книги", од кои често може да се научи повеќе отколку од оние на хартија.

Игрица чиј главен лик е писател

Дури и за еден не-гејмер темата на играва делува промашено. Покрај толку верзии на историски спектакли, тепачки, стратегии, кој е тој кој би сакал да си троши време на игра со човек што се мачи да напише роман, и тоа на машина за куцање?

Компулсивно-опсесивна поезија

Денес ни тргна со поезијата, па ќе продолжиме во тој дух. Ама овој пример е од оние необичните, за кои дури и оние кои не сакаат поезија би требало да имаат симпатии. Да имаат симпатии. Да имаат симпатии.

Пријателскиот совет на Буковски

Искуството вели - дури и оние кои кон вас покажуваат извесна наклоност можат да бидат прилично цинични кога се работи за вашата навика да пишувате поезија. „Не мора баш за сè да има песна" и „од книгата ти вредат само цртежите" се нивните коментари. А кога би ви дале и совети, тие сигурно би биле слични со овие на Бук.

Постои ли „спортски ген“?

„Дали е до вложениот труд, или до вродената дарба?" - вака обично размислуваме за врвните уметници, во чии биографии најчесто се вели дека од мали покажале талент за областа во која подоцна се прославиле. Поретко истото прашање го поставуваме за врвните спортисти.

Како да се ослободите од слободната волја?

На роденденот на австрискиот физичар, попознат по неговата мачка, ви претставуваме алатка која ќе ви помогне во полесно донесување одлуки. Не, нема да морате да убивате топлокрвни животни.

Хаику во вселената

НАСА во ноември ќе испрати ново летало во вселената. MAVEN има мисија да ја испита атмосферата на Марс, а за нејзино поетско збогатување со него ќе бидат испратени и 1,100 хаику песни, кои беа одбрани на конкурс организиран од Универзитетот во Колорадо.

Баталете мобилните дур возите

„Од една секунда до друга" е нов документарец на Вернер Херцог, посветен на проблемот на пишувањето пораки во текот на возењето. Ако некогаш сте си го дозволиле тоа, после видеово сигурно веќе нема да ви текне такво нешто. И не треба.

Дали знаете што е COBISS?

Во Букбокс се обидуваме да промовираме различни начини на кои може да се дојде до книга, разменувајќи ја, или позајмувајќи ја. И ич не ни текнало да претставиме една алатка што ни е ептен на дофат на рака.

„АСТРАГАЛ“ од Албертина Саразен

„Албертина Саразен (1937-1967) е француско-алжирска писателка. Рано го напуштила училиштето и се оддала на криминал и проституција. Ги напишала нејзините два романа во затвор, а умрела на 29-годишна возраст. Ова ново издание од 2013 е придружено со предговор на Пети Смит.

Лажен книжевен фолклор

Aко нешто се споделува, се печати или се кажува доволно долго, тоа никогаш нема да стане вистина, но ќе стане реално. Отприлика вака стојат работите на интернет кога некоја информација ќе почне масовно да циркулира. 

Архитектура на текстот

Како кога во кулинарството ќе се помешаат навидум неспоиви вкусови, така и мешањето на уметнички дисциплини често знае да отвори неочекувани хоризонти. Матео Периколи тоа го прави со архитектурата и книжевноста.

Зошто Безос купи весник?

Бред Стоун, долгогодишен репортер од Силициумската долина, долго време работи на нешто за што се надева дека ќе биде најисцрпната биографија на Безос до сега. Излегувањето на „Продавницата за сè: Џеф Безос и ерата на Амазон" се планира во октомври.