Bookbox

Денес Светското првенство е најголемиот фудбалски настан во светот, но малкумина размислуваат колку време поминало од неговото прво издание. Првиот Мундијал се одржал во Уругвај од 13 до 30 јули 1930 година и завршил со триумф на домаќинот. Речиси еден век подоцна, интересно е да се потсетиме кои познати личности биле живи во тоа време. Меѓу нив има научници, писатели, спортисти и актери кои оставиле неизбришлива трага во историјата.

Малкумина знаат дека во античко време Грците и Кинезите не само што имале индиректни контакти преку трговијата, туку и влегле во вооружен судир. Овој речиси заборавен конфликт, познат како „Војната за небесните коњи“, се случил меѓу 104 и 102 година п.н.е. и ги спротивставил Грчко-бактриското кралство и кинеската династија Хан. 

Витезот на уметноста во жолти влечки: замина Дејвид Хокни

Со смртта на Дејвид Хокни на 88 години, светот на уметноста загуби еден од своите највлијателни и најиновативни творци. Британскиот сликар, графичар и фотограф, кој остави длабока трага во уметноста на 20 и 21 век, беше препознатлив по својата смела употреба на боите, необичните перспективи и постојаната подготвеност да експериментира со нови технологии. А живееше во духот на слободата кој го промовираше и во своите дела.

Секс-кукла изложена во резиденцијата на германскиот претседател

Необична изложба на современа уметност во официјалната резиденција на германскиот претседател предизвика големо внимание во јавноста. Најмногу реакции предизвика бронзена скулптура инспирирана од јапонска секс-кукла, која на Штајнмаер му се бендисува, бидејќи се поврзува со главната идеја на поставката - слободата на изразување. 

„Битката за Сантјаго“ - фудбалскиот натпревар што ги иницирал жолтиот и црвениот картон

Фудбалот денес е еден од најпопуларните и најпрофитабилни спортови во светот. Играчите заработуваат милиони, клубовите се во сопственост на милијардери, а натпреварите привлекуваат огромно внимание. Иако страстите често се разгоруваат, фудбалот генерално не се смета за насилен спорт на теренот. Токму затоа ретките инциденти на екстремно насилство остануваат запаметени во историјата.

Дали би гледале театар од тросед?

За „вистинските“ театрофили ова може да звучи ко богохулие. Но да можеш да гледаш снимки од славни претстави, па и преноси во живо од актуелни изведби некаде низ светот, каде инаку тешко дека би патувал само за да појдеш на театар, тоа нам ни звучи како одлична идеја.

„Сосема ново Свето писмо“ (Le tout nouveau testament, 2015)

Kуп претходни филмови кокетирале со верска сатира, Го замислувале и Го карикирале, и низ смеа поставувале заебани животни прашања. Ама заборавете го Брус Олмајти, за него семожниот Бог од овој филм е - Господ!

Нова книга за жената од која Фројд и Јунг „појзамувале“ идеи

Подзаборавената приказна за Сабина Шпилрајн, пионер во областа на психоанализата, жртва на антисемитизмот, нацизмот, но и на нејзините машки колеги кои „зајмеле“ од нејзината креативност и оригиналност.

Метални маски за вас, оговарачи и прислушкувачи

Доколку по некое чудо повторно оживеат средовековните практики на посрамотување со носење на вакви метални маски, ќе се изнагледаме „Дарт Вејдери“ по нашите улици. A не дека срамотењето не се прави сега на други начини, и кога е заслужено, и кога е само за сеир. 

Зошто нацистите сакале кафе без кофеин?

Модерната верзија на нашето утринско кафе се појавила во 15-тиот век и ги заменила дотогашните полу-блуткави пијалоци направени од нешто што личи на кафе, ама не е кафе туку е, на пример, цикорија. Но во 1905 во Бремен, Германија, извесен Лудвиг Розелиус, открил метод на производство на вкусна безкофеинска верзија на она што нè држи будни во ваков тмурен ден.

За што не ни е виновна Византија?

Името на источната римска империја, во форма на придавка, најчесто означува комплициран општествен систем кој функционира преку интриги, корупција и предавства. Тоа е неправедно за една култура која на светот му дала многу повеќе од тоа.

Британец кој денес живее во 1946-та

Зошто токму оваа година не ни е сосема јасно, но 35-годишен Британец живее како да е уште во првата половина на минатиот век. И, за чудо, не изгледа ич лошо.

„Нељубов“ (Nelyubov, 2017)

Уште еден одличен филм на Звјагинцев по „Враќање“ и „Левијатан“, после кој не можете веднаш да одлучите како се чувствувате, и дали и што сте научиле од неговата морничава приказна. Отприлика исто како и сите ликови во него, кои никако да излезат од лимбото на нељубов, и одлучно да пресечат - или вистински и пожртвувано да сакаат, или барем активно да му се спротивстават на она што го мразат.

Дали мора баш секој онлајн текст да е илустриран со слика?

Како се чувствувате во врска со отсуството на визуелна дразба во текстов во форма на фотографија или цртеж? Искрено, нам ни е некако шубе. 

Прв препев на „Одисеја“ на англиски направен од жена на сите времиња

Западната книжевна традиција не може да се замисли без „Илијада“ и „Одисеја“, а секако и без нејзините преведувачи. Ново издание на „Одисеја“ на англиски е прво во долгата англо-саксонска традиција на преводи на ова дело започната во 17 век, препеано од жена. 

Библиотечни наоди: стрип на Кит Ричардс и молитвени картички за Рамоунси

Во мај објавивме дека Рокенрол халата на славните во Кливленд, Охајо, бара библиотекар, за да раководи со големата архива од 20.000 книги, списанија, предмети, како и 500 академски дисертации во врска со рок и поп музика. Па, кој го доби местото?

Во чест на заборавањето

„Сеќавање на ова“, „да не се заборави она“... Нашиот вообичаен став кон заборавањето е негативен - се плашиме од секојдневна расеаност, а спомнувањето на Алцхајмер нè ужаснува. Но што ако една пристојна мерка на колективен заборав е нужен предуслов за мирно и толерантно општество, а постојаното потсетување е политички, општествен и морален ризик?

Како да знаеш што ќе биде морално неисправно во иднина, за да не го правиш денес?

Се смета за добро однесување, па дури и обврска, да се покаже почит за актуелни култури и начини на живот кои се поинакви од нашите. Но што е со оние на луѓето од минатото, кои имале различни стандарди за тоа што претставува прифатливо општествено поведение? Дали е исправно, па дури и фер, да ги оценуваме нивните постапки според денешните норми, за кои тие не ни можеле да знаат дека некогаш ќе постојат?

Teмнината е поинаква во ноември

Во серија текстови на Нина МекЛафлин во Париз Ривју, под наслов Новемберанс, таа опишува феномени карактеристичен само за овој месец. Тема на еден од нив, од кого пренесуваме дел, е специфичната светлина во овој месец.

Зошто постираме?

Глобален антрополошки истражувачки проект за употребата и последиците на социјалните мрежи, чии наоди се често спротивни на стереотипните демонизирања на овие алатки.

„Средиштето нема да издржи“ (The Center Will Not Hold, 2017)

Документарен филм за Џоан Дидион, денес 82 годишна, сè уште луцидна старица, некогаш тигрица во светот на „новото новинарство“, која своите животни премрежја ги претвори во инспиративна приказна.  

Нотата која до сега не била испеана во Метрополитен опера

Се слушала само дел од секунда, речиси незабележливо за дело кое трае два часа. Притоа не се скршил ниту еден прозорец. Но колку и да траела кратко, оваа нота не е испеана претходно во 137 години долгата историја на Мет.

Човекот кого не можеле да го обесат

Џон Бабакомб Ли бил осуден за убиство во 1884 на смртна казна со бесење. А потоа работите тргнале наопаку. По оние кои го осудиле.

Најголемата и најдетална книга посветена на лебот

Денес, 7.11, излегува од печат книга која се рекламира како „ново, револуционерно разбирање на еден од најважните производи во човечката исхрана“. Делува импресивно, иако ние повеќе би сакале да сме дегустатори на лебот направен според рецептите во неа. 

Центар за политичка убавина: можен ли е радикален хуманизам?

Колку и да звучи необично, Центар за политичка убавина е назив на група ангажирани уметници, кои себеси сепак не се сметаат ниту за уметници, ниту за активисти, бидејќи за нив ова асоцира на „кликтивисти“, односно на лажни бунтовници. Основан во 2009 од филозофот Филип Руш, Центарот е со седиште во Берлин, а работи со променливи групи волонтери и партнери низ Европа.

Маркер-поезија како коментар на нашите мракови

Пред некое време пишувавме за поетска форма позната како „блекаут“ или редактирана поезија, која се создава од поестоечки текст со бришење/покривање на одредени зборови, по што тој добива нова смисла. Повикавме да ни испратите свои, базирани на локални теми и текстови. Еве го победникот.

Кога животот ти покажува среден прст, врати му со два

Што ли ќе правевме да имавме само четири прста? Ќе се мачевме да смислиме волку едноставен и лесно разбирлив гест, кој често е првиот и единствен одговор на неправдите кои нè опкружуваат.

Дали сте „иксенијалци“?

Бејби-бум генерација, генерација Икс и милениумци. Сега на оваа хронолошко-социолошка низа им се придружуваат - иксенијалците.