Bookbox

Кога ќе се спомене средновековното банкарство, повеќето луѓе помислуваат на трговци, благородници или богати семејства. Но во средновековна Виена важна улога во финансискиот живот на градот имале и женските манастири. Во време кога модерни банки сè уште не постоеле, калуѓерките не само што управувале со значителни средства, туку и позајмувале пари, финансирале имотни трансакции и придонесувале за стабилноста на градската економија.

Без разлика дали се работи за натпревар во Англија, Аргентина, Германија или Бразил, едно нешто е заедничко за фудбалските навивачи ширум светот – шаловите. Денес тие се неизбежен дел од навивачката култура и симбол на припадност кон омилениот клуб. Но нивната историја не започнала како маркетиншки производ или навивачки реквизит. Напротив, првите фудбалски шалови имале многу попрактична намена – да ги заштитат навивачите од студот на британските зими.

Шон Пен ќе режира филм инспириран од нападот врз Капитол

Американскиот актер ќе режира нов филм посветен на настаните од 6 јануари 2021 година, кога приврзаници на Доналд Трамп насилно упаднаа во зградата на Конгресот во Вашингтон. Проектот, кој ќе го реализира во соработка со студиото Ворнер брос, е заснован на сценарио на Пен, а снимањето се очекува да започне во 2027 година.

Кога Европа се плашела од патлиџани

Денес без домати не може да се замисли европската софра - го има во салати, пици, тестенини. Но кога првпат пристигнал во Европа од Америка, наместо во чиниите, завршил во градините како украсно растение. Со векови многу Европејци верувале дека доматот е отровен, па дури и поврзан со вештерство и магија. Потребни биле речиси двеста години за ова црвено овошје да ја надмине својата лоша репутација и да стане едно од најомилените во европската кујна.

Бенд што свири тонови кои „не постојат“ стана светски хит

Необичен рок-дует од Канада стана вистинска интернет сензација со музика што звучи како да доаѓа од друга планета. Облечени во костими со точки и маски, членовите на групата „Анжин де Поатрин“ (Aнгина пекторис) привлекоа милиони гледачи на Јутјуб со звук што не се вклопува во традиционалните правила на западната музика. Нивниот успех не ги заинтересира само љубителите на музиката, туку и научниците, кои преку физиката и невронауката се обидуваат да објаснат зошто токму овие необични мелодии толку силно го привлекуваат вниманието на публиката.

Што значи тоа „самец"?

Во Битола наводно има(ло) израз со кој се одредува статусот на возрасен маж - ако е „војнет", то ест бил во војска и е женет, значи има завршено голем дел од животните обврски. Но што е со оние мажи и жени кои не се во брак, и кои остануваат такви цел живот? 

Кога музиката служи за мачење

Звукот може да биде силно оружје, како на протестни маршеви или активистички собири, кога служи за промоција на некоја благородна идеја и за сплотување. Но што е со онаа музика која се користи за тортура?

Кои се најефикасните јазици на светот?

Сте дошле во ситуација да сакате да преведете нешто на македонски, и да ви се потребни многу повеќе зборови отколку во англискиот? Не е ни добро, ни лошо, туку едноставен лингвистички факт - некои јазици бараат повеќе детали за да формираат нешто што изгледа како заокружена реченица

Како економистите си ги изоставија мајките од сопствените теории

Додека славните теоретичари на економијата замислено гледале низ прозорецот развивајќи апстрактни теории за вредноста на трудот, некој морал да им ја зготви вечерата, и да им ја принесе покрај работната маса. Taка, тие останале при очи слепи за улогата на нивните мајки, жени и сестри во глобалната економија.

Премиерот на Канада во стрип на Марвел

Џастин Трудо се занимавал со разни работи во животот - боксувал, држел обуки за скокање банџи, има неверојатни јога вештини. Плус е млад и симпатичен. И, да, премиер. Доволно елементи за да се најде во стрип на Марвел.

Како се пцуе низ светот

Спомнување мајки и сестри, па дури и татковци. Гениталии и дејанија врзани со нив. Морони, мамини мази, магариња и кучиња. Има нешто универзално во навредите, од Кина, преку Етиопија до Европа.

Тајната состојка на Џек Даниелс: робовски труд

На 150 годишнината од формирањето на денес славниот бренд Џек Даниелс, компанијата сама почнува да ја промовира приказната според која вистинскиот рецепт за вискито всушност бил на еден роб. Што им текна токму сега?

Koга вртевме 95 за да го чуеме точното време

Детската фасцинација од тоа да свртиш телефон и да чуеш глас од другата страна постои и денес, но целата постапка сега е толку олеснета, а мобилните толку достапни, што возбудата бргу спласнува. Во „наше време" беше поинаку.

Универзалната прилагодливост на „Ода на радоста"

Како може композиција која не била направени ни со ронка желба за промовирање национализам, врз стихови кои зборуваат за пријателство и братска љубов помеѓу луѓето низ целиот свет, да биде користена за пропагирање сосема спротивни идеи? Жижек ќе ви објасни.

„Крајот на светот" (2013)

Признаваме, по исходот од референдумот во Британија баравме филм кој би можеле да го поврземе со актуелната ситуација, како некое пророштво или социолошки коментар на британскиот менталитет. Не сме сигурни дека ова е тој филм, ама па е многу, многу забавен.

Глобална потрага по двојници на Ван Гог

Ако имате хронично напнат израз на лицето, црвена коса и иста таква брада можете да се пријавите на јавниот повик - наградата е 5000 евра, а вашата глава ќе биде излеана во бронза (без коњ).

Вознемирувачки документарец за скокоткање

Почнува како хумористична и благо иронична репортажа за една садо-мазо ниша, а продолжува како крими трилер, со моменти на политички коментар. Да не се гледа ако имате јак скокот.

1971 била најдобрата година за рокенрол

Заради приватни причини имаме причина да го делиме ова мислење на музичкиот новинар Дејвид Хепворт, изнесена во негова нова книга. Ама годината си е јака, исто како и музиката создадена во тоа време. 

Голема фото-изложба на Уелбек во Париз

Неговиот последен роман „Покорување" (осврт тука) требаше да биде промовиран токму на денот кога се случи терористичкиот напад на Шарли Ебдо. Денес, кога сите го очекуваат исходот од можниот Брегзит, тој ноншалантно си отвара изложба. „Отсекогаш сум бил мајстор на тајмингот", вели со познатата камен-фаца.

„Драга Британијо“

Неколку европски писатели им пишуваат отворено писмо на жителите на Островот, споделувајќи ги своите размислувања за тоа дали вреди да се остане или да се излезе од ЕУ. Во основа она што им го велат е - не си одете!

Поучна сликовница со Доналд Трамп (пак)

Од една страна, мимикрирањето на политичка сатира во форма на детски сликовници е симпатично, можеби на долги стази и поучно. Од друга страна, мора ли и децата да ги заморуваме со истите ликови со кои сме опседнати ние?

Кога деца биле испраќани како поштенски пакети

Што се случило кога Американците прв пат добиле можност да испраќаат поголеми пакети по пошта? Залепи марка на бебето, и испрати го кај баба и дедо.

Крај на пишаниот збор на Фејсбук?

Дури и оние кои не биле баш добри во пишување состави во школо станаа речити на социјалните мрежи. Но за пет години зборовите нема да бидат алатката со која ќе комуницираме на Фејсбук. Кој знае дали ова е добра вест, или логореата само ќе биде заменета со прекумерна визуелизација?

Дали е можно да се биде истовремено и анархист и банкар?

Ова е главната тема на краток текст на славниот португалски писател Фернандо Песоа. Иако објавен во далечната 1922, тој делува неверојатно актуелен, спојувајќи во нешто што изгледа како идеолошки оксиморон две спротивставени позиции на постигнување човечка слобода.

Три зборови што ја одредуваат вашата локација

Непрецизното адресирање е причина за непристигнување на пратки во 75% од светот (што е повеќе од 135 држави). Голем број луѓе така стануваат „невидливи" и тие, затоа што живеат некаде кадешто нема официјална улица, населба или општина, не можат да добијат известувања или помош. Eдна британска фирма има решение.

„Стариот“ - приказни за нашите татковци

„Мудро е она дете што го познава татка си", напишал Шекспир. Марк Твен пак во негов стил додал: „А необично е она кое истовремено безрезервно го почитува". Нова книга - збирка кратки приказни за неколку познати татковци раскажани од нивните деца (и од славни деца кои раскажуваат за нивните помалку познати родители), е издадена во чест на Денот на таткото, кој во САД се одбележува третиот ден недела во јуни.

Циркуска претстава на лондонски гробишта

Австралиската циркуска трупа Цирка под раководство на Јарон Лифшиц, која брои околу 20 луѓе, се обидува да ја издигне оваа изведувачка уметност над нивото на спектакл, комбинирајќи ја со музика, поезија, театар и архитектура.

Зошто Улис веќе не нè шокира?

Мал број вербални артефакти се толку кул колку првото издание на славниот роман на Џојс, кој бил објавен во Париз, на 2 февруари 1922. Но денес кога ниту една мисла, слика или збор не се незамисливи, бидејќи што и да ти текне може да го изгуглаш (и да добиеш каков-таков резултат), Улис веќе не е лингвистичка ризница, туку непотребно комплициран терен. А ова е како Еверест да го наречеш превисок, вели коментатор на Њујоркер.

Мистериозното киднапирање на најстарата поп ѕвезда на светот

Нов филм го истражува исчезнувањето на Би Кидуде, 102- годишната источно-африканска пејачка, позната по рапавиот глас, палавата смисла за хумор и љубовта кон цигарите.