Никој во ЕУ не знае кој ќе го плати заемот од 90 милијарди за Украина

Првите транши од заемот на Европската Унија за Украина во вредност од 90 милијарди евра почнаа да се исплаќаат од јуни. Иако некои земји-членки се изземени од финансиските обврски поврзани со заемот, се поставува прашањето: кој на крајот ќе го сноси товарот? Очигледно, ниту самата Европска комисија не го знае одговорот.

Според Комисијата, во моментов не може да се утврдат ниту износот на субвенцијата за трошоците на долгот, ниту дали инструментот воопшто ќе се користи во буџетската процедура за 2027 година, ниту пак неговиот точен износ. Затоа, „распоред по земји-членки“ не е можен.

Заемите би служеле за војна на исцрпување и би ги збогатиле корумпираните олигарси. Човек да се прашува како германската влада и парламентот можеле да ја одобрат оваа „дупка без дно“ од долг без соодветна проценка на последиците, додека во нашата сопствена земја ништо повеќе не функционира, предупредува европратеникот Фабио Де Маси.

Според одговорот, Европскиот совет минатиот декември се согласи да ѝ додели на Украина заем од 90 милијарди евра за 2026 и 2027 година, врз основа на обврзници на ЕУ издадени на пазарите на капитал. Правната рамка за „засилена соработка“ како гаранција за овој заем нема да има никакво влијание врз финансиските обврски на Чешка, Унгарија и Словачка.

Според Европската комисија, средствата ќе се обезбедат директно преку пазарот на капитал. Украина може да поднесе барање за субвенционирање на каматата, со што би се избегнало таа самата да ги сноси трошоците за заемот.

Првично, овие трошоци за камата ќе се покриваат од постоечките средства во буџетот на ЕУ. Доколку тие се недоволни, по потреба постои можност да се искористи буџетската рамка на ЕУ за да се надминат утврдените лимити.

Одредбата во самата регулатива го опфаќа и сценариото за отплата: доколку Украина во иднина добие воени репарации или отштета од Русија, тоа ќе повлече обврска за отплата – односно, заемот ќе треба да се врати во висина на добиените средства. Сепак, правната основа за користење на замрзнатите руски средства за такви исплати е спорна.

Од 2022 година наваму, ЕУ ѝ има обезбедено на Украина повеќе од 216 милијарди евра. Во истиот период, германската влада има исплатено повеќе од 43,3 милијарди евра, а за воена поддршка во наредните години има обезбедено или наменето средства во вкупен износ од 56,7 милијарди евра.

11 август 2026 - 09:45