Една година лажни ​​„војни против теророт“ на Трамп

Дваесет и пет години по 11 септември, Белата куќа сè уште го злоупотребува овластувањето за воена сила што го доби за да се пресмета со џихадистите што реално ги загрозуваа САД. Трамп го користи за да бомбардира бродови во Карибите за кои Пентагон нема ни докази дека се на нарко-банди. Единствено Конгресот има моќ да го укине застареното овластување од 2001 година. 

Почетокот на септември ја одбележува годишнината од две американски војни – првата со реална, иако растегната и злоупотребена правна рамка, а другата целосно лажнa од почетокот. На 11 септември е 25-годишнина од нападите на Ал Каеда врз САД, а на 2 септември е првата годишнина од смртоносните поморски напади на Пентагон врз бродови за кои се тврди дека шверцуваат дрога.

Администрацијата на Трамп цинично се обидува да ги прикаже нападите врз бродови како дел од „војната против теророт“ по 11 септември, етикетирајќи ги жртвите како „наркотерористи поврзани со терористички организации“, кои администрацијата ги карактеризира како „Ал Каеда на нашата хемисфера“.

Американските воени интервенции како одговор на нападите од 11 септември на почетокот имаа јасна правна основа и во меѓународното и во домашното право. Ал Каеда - организирана вооружена група - изврши вооружен напад врз САД во кој загинаа речиси 3.000 луѓе. Дејствувајќи врз основа на самоодбрана според меѓународното право, САД водеа вистински вооружен конфликт со Ал Каеда.

Согласно домашното право, Конгресот го одобри конфликтот преку Овластувањето за употреба на воена сила (AUMF) од 2001 година, кое му овозможи на претседателот да ја употреби „сета потребна и соодветна сила против оние нации, организации или лица за кои тој утврдува дека ги планирале, одобриле, извршиле или помогнале терористичките напади“. Клучно е што претседателот доби само овластување да преземе воена акција за „спречување на какви било идни акти на меѓународен тероризам против САД од одговорните за нападите од 11 септември“.

Повеќе американски претседатели го растегнаа и го злоупотребија AUMF за да гонат нови противници. Еднострано го проширија опсегот на военото овластување од 2001 година на групи кои не постоеја на 11 септември и за кои никогаш не се покажа дека претставуваат значителна закана за САД.

Трамп продолжи со оваа злоупотреба. Всушност, 25 години по 11 септември, главната употреба на AUMF на бојното поле не е борбата против сега веќе разбиената Ал Каеда или дури ни Исламска држава, туку редовни воздушни напади против Ал Шабаб - исламска милитантна група во Сомалија која не е поврзана со нападите од 2001 година и претставува навидум минимална закана за Америка. Во изминатата година, администрацијата на Трамп спроведе и воздушни напади против исламистички милитанти во Нигерија, а сега наводно размислува дали да спроведе антитерористички акции против џихадистички групи во Мали. 

Не е јасно што имаат овие воени акции со спречувањето терористички напади врз САД, но јасно е дека тие не се она што Конгресот го имал на ум во 2001 година кога го овласти претседателот да ги гони одговорните за нападите од 11 септември.

Нападите со бродови се сосема различни. Кампањата во Карибите и источниот Пацифик е иновација на вториот мандат на Трамп. Како правно прашање, убиствата на море се разликуваат во клучни аспекти од претходните конфликти со Ал Каеда и Исламска држава. Спротивно на тврдењата од администрацијата, самата трговија со дрога не претставува „вооружен напад“ што би довело до право на употреба на сила во самоодбрана. Всушност, на сослушување во 2023 година, главниот адвокат на Стејт департментот призна дека трговијата со дрога не е вооружен напад според меѓународното право.

За разлика од 11 септември, Конгресот не одобри употреба на воена сила врз бродови. Администрацијата на Трамп не само што ги спроведе овие напади без овластување, туку и ги продолжи нападите, кршејќи го рокот од 60 дена наметнат со Резолуцијата за воени овластувања. Според меѓународното право, до кое претходно се придржуваше владата на САД, за една држава да се вклучи во вооружен конфликт со недржавен актер, тој актер мора да поседува хиерархија, организација и капацитети од воен тип. 

Затоа бомбардирањето на бродови е конфликт измислен од администрацијата за да оправда убиства надвор од вооружен конфликт, без веродостојно правно оправдување - нешто што некои високи функционери наводно го сметаат за „извор на забава“. Бројот на жртви од нападите Пентагон редовно го слави како една од најголемите „победи“.

Конгресот има два начини да го спречи ова - преку забрана за финансирање на вакви воени дејствија и спроведување темелни истраги за досегашните поморски убиства.

Двојните годишнини во септември треба да го потсетат Конгресот и кандидатите кои се надеваат дека ќе се приклучат на Конгресот во 2027 година за итната потреба законодавната власт да ги ограничи хроничните ексцеси на зомби-војната против теророт и да ги запре убиствата од новата, измислена војна, забележува Брајан Финукејн, виш советник во американската програма во Меѓународната кризна група.

1 септември 2026 - 10:15