Истражувачката Џени Ширстон од Универзитетот во Колорадо, во 2024 година коавторски објави прва студија што детектираше метали во тампони, вклучувајќи и токсични елементи како олово и арсен. Има и дополнително околу дваесетина студии што анализирале присуство на различни хемикалии во менструалните производи.
Зошто ова е важно?
Вагиналната слузокожа е исклучително пропустлива и може ефикасно да апсорбира одредени супстанци. Со оглед на тоа што многу жени користат тампони со часови, неколку дена месечно, со години – потенцијалната изложеност станува значајна. Иако детектираните концентрации најчесто се ниски, дел од пронајдените супстанци се познати како нарушувачи на ендокриниот систем - односно можат да влијаат врз хормоналната рамнотежа.
Како хемикалиите завршуваат во производите? Тампоните, патентирани уште во 1931 година, најчесто се изработуваат од памук, вискоза или нивна комбинација. Тешките метали можат да навлезат преку почвата во која се одгледува памукот, или природно, или поради загадување. Други супстанци, како цинк на пример, може намерно да се додаваат за да се спречи развој на бактерии. Пакувањето, особено пластичното, може да испушта фталати - синтетички хемикалии поврзани со нарушувања во репродуктивното здравје.
Во едно тестирање, истражувачите откриле присуство на олово во сите 30 анализирани тампони. Сепак, сè уште нема доволно податоци дали овие супстанци се апсорбираат во телото во количини што можат да предизвикаат конкретни здравствени последици.
Во САД, Администрацијата за храна и лекови ги регулира тампоните како медицински помагала од среден ризик. Препораките вклучуваат избегнување на одредени диоксини - нуспроизводи од процесот на избелување на памукот, поврзани со канцер и хормонални нарушувања. Но, тестирањето за повеќето хемикалии не е задолжително.
По епидемијата на синдром на токсичен шок во 1970-тите и 1980-тите, кога во САД беа регистрирани најмалку 52 случаи и седум смртни исходи поврзани со високоапсорбирачки тампони, беа воведени стандарди за апсорпција. Денес производите се означуваат според степенот на впивање, со препорака да се користи најниското ниво што одговара на протокот.
Научните докази веќе потврдија дека одредени производи што се користат вагинално можат да влијаат на здравјето. На пример, Американскиот колеџ на акушери и гинеколози не препорачува вагинално плакнење (душирање), бидејќи може да се наруши природната микрофлора и да го зголеми ризикот од инфекции. Студија од 2015 година открила повисоки нивоа на одредени фталати во урината кај жени што практикуваат душирање.
Научниците сега истражуваат дали хемикалиите од овие производи се појавуваат во менструалната крв и дали се поврзани со посилна болка или обилно крвавење.
Иако самото присуство на хемикалија не значи автоматски ризик, транспарентноста и информираноста се клучни. За милиони жени што секој месец користат вакви производи, правото на јасни информации е дел од грижата за сопственото здравје.
