Вести › Набрзинка

Разбираат ли Бугарите хрватски?

20 септември 2022

Неколку цртички од хрватската енциклопедија на тема Македонци:

- Македонците, автохтон јужнословенски народ, населен е најмногу во Македонија, но се автохтоно население и во Пиринска Македонија (Бугарија) и Егејска Македонија (Грција).

- Според проценките, во Бугарија живеат околу 250.000, а во Грција околу 200.000 Македонци.

- Во 19 век се засилуваат обидите за наметнување грчки јазик во црквата и наставата. Како отпор на тие тенденции настанувааат две школи - една тежи кон изградба на заеднички стандарден јазик за Македонците и Бугарите, а другата се изјаснува за самостоен македонски стандарден јазик. Решавачка е книгата на Крсте Мисирков „За македонцките работи“ во која се предлага воведување македонски јазичен стандард на основа на југозападните и централните македонски дијалекти.

- За потребите на Моравската мисија, Кирил и Методиј на старословенски ги преведуваат најбитните литургиски книги. Јазична основа на старословенскиот бил говорот на македонското население од околината на Солун.

извор

САД ќе дозволат повисоки дози на зрачење од нуклеарните централи

3 јули 2026

Американските регулатори предложија разлабавување на стандардите за безбедност од зрачење на нуклеарните реактори за да се олесни и забрза изградбата на нови атомски централи.
Ќе се укине стандардот за заштита „Најниско разумно остварливо ниво“ ALARA, кој е линеарен и нема дефинирани прагови, врз основа на претпоставката дека „секоја доза на зрачење, без разлика колку е мала, носи ризици од развој на рак“. Придржувањето до стандардите ALARA е енормно скапо, зголемувајќи ја цената на изградбата и работа на реакторите за милијарди долари.
Операторите на нуклеарните централи ќе добијат поголема флексибилност да поставуваат прагови на дозволените дози на зрачење за работниците и околината, врз основа на специфичните околности и новите технологии.
Предложените измени се во согласност со наредбата на Доналд Трамп за четирикратно зголемување на американскиот капацитет за генерирање нуклеарна енергија од околу 100 гигавати во 2024 година на 400 гигавати во 2050 година.

извор

Заради пијани туристи, Сплит забранува ноќно продавање алкохол

3 јули 2026

Повраќање по улици, уринирање на јавни места, спиење по влезови, тепачки и гласно викање до раните утрински часови се неизбежен летен декор на популарните туристички дестинации како што е Сплит.
Градот ќе проба да стави крај на ова со забрана за продажба на алкохолни пијалоци во продавниците од 21 часот до 6 часот наутро.
Во јуни Брзата помош интервенирала во 50-тина случаи на алкохолизирани на јавни места, повеќе од нив млади туристи од странство.
„Ќе се изнакупуваат алкохол пред девет навечер,“ вели жител на градот кој не верува дека мерката ќе даде резултат.

извор