Ако мислите дека седењето по цел ден на компјутер ви го нарушува здравјето, во право сте. Но во минатото сте можеле да поминете и полошо. Еве пет професии од кои животниот век можел битно да се скрати.
Изработувачка на вештачко цвеќе
Во Викторијанска Англија постоела голема индустрија за производство на вештачко цвеќе. Жените работеле по 12 до 18 часа дневно во услови слични на текстилни работилници. Најголемата опасност доаѓала од зелената боја што се користела за листовите – „Шилеова зелена“, пигмент што содржел арсен а е именуван по неговиот изумител, Карл Вилхелм Шиле. Труењето било честа појава, а најтешко страдале работничките кои секојдневно ја користеле бојата. Забележан е случај од 1861 година кога млада жена починала со траги од арсен во органите, а дури и белките на очите ѝ добиле зеленикава нијанса.
Производител на сода (soda jerk)
Иако денес оваа професија ја поврзуваме со безгрижни сцени од американските филмови, во 19 век производството на газирана вода било опасен хемиски процес. Во подруми се мешале сулфурна киселина и калциум карбонат во садови обложени со олово за да се произведе јаглерод диоксид. Гасот се собирал под висок притисок, што често доведувало до експлозии. Наместо сигурни мерачи, понекогаш работниците го проверувале притисокот со ставање палец на отворот од цевката – ако гасот го оттурнел, тоа значело дека притисокот е доволен.
Пекар
Печењето леб во 19 век било далеку од романтична слика. Работниот ден започнувал во 23 часот и траел цела ноќ, во темни и непроветрени подруми. Пекарите ретко живееле подолго од 42 години. Освен физичкиот напор и носењето тешки вреќи брашно, голема опасност претставувало вдишувањето брашнена прашина, која предизвикувала сериозни белодробни заболувања. Дополнително, се вдишувала и јагленова прашина од печките, а понекогаш и креда, бидејќи дел од брашното се мешал со креда за поголем профит.
Производител на кибрит
Во првата половина на 19 век работата во фабриките за кибрит била релативно лесна, но со воведувањето на белиот фосфор во 1830 година станала исклучително опасна. Изложеноста на фосфорните испарувања доведувала до тешко заболување наречено „фоси вилица“ – распаѓање на коските на вилицата. Постојат потресни медицински записи за млади работнички на кои им биле отстранувани делови од вилицата без анестезија. Подоцна, благодарение на работнички штрајкови и законски мерки, белиот фосфор бил забранет.
Стаклар во Венеција
Во 13 век венецијанските стаклари уживале висок општествен статус и биле почитувани занаетчии. Производството на стакло само по себе не било особено опасно. Работилниците биле сместени на островот Мурано, официјално поради опасност од пожари. Но вистинската причина била заштита на тајните на венецијанското стакло. Ако некој мајстор се обидел да ги открие тајните или да го напушти островот без дозвола, казната била смрт. Властите испраќале луѓе да ги ликвидираат бегалците, а нивните тела завршувале во каналите.
Иако овие професии денес звучат речиси поетично, зад нив стојат приказни за отрови, експлозии, болести и строги казни – потсетник дека минатото ретко било толку романтично како што сакаме да го замислиме.
