Терминот „дијабетес“ потекнува од старогрчкиот збор „diabainein“, што значи „поминува“, алудирајќи на еден од главните симптоми – прекумерното мокрење. Иако античките лекари не знаеле ништо за инсулинот или метаболизмот, тие успеале да ги забележат клучните манифестации на болеста и да понудат начини за ублажување на симптомите. Во денешното дијагностичко име на болеста всушност се комбинирани два термина - дијабетес (од старогрчки) и мелитус (од латински), што значи „слатко како мед“, поради шеќерот во урината.
Еден од најраните и најдетални описи доаѓа од Аретeј од Кападокија, лекар од 2 век. Тој ја опишал болеста како „растопување на телото во урина“, нагласувајќи ја постојаната жед и непрекинатото мокрење. Според него, пациентите пијат големи количини течности без да ја згаснат жедта, додека телото постепено слабее. Оваа слика, иако поетска, многу блиску се совпаѓа со современото разбирање на нелекуван дијабетес.
Иако Хипократ не го именувал директно дијабетесот, неговата теорија за рамнотежа на четирите телесни течности – крв, слуз, жолта и црна жолчка – силно влијаела врз начинот на лекување. Болестите се сметале за резултат на нарушена рамнотежа, па терапијата се насочувала кон нејзино обновување. Во таков контекст, симптомите слични на дијабетес веројатно се третирале преку промени во исхраната и начинот на живот.
Античките лекари, како Диоскорид, исто така користеле растителни лекови. Иако директно не го опишале дијабетесот, тие препорачувале билки што делуваат освежувачки и помагаат во регулирање на течностите во телото, како што се анасон и коријандер. Воедно, пациентите биле советувани да избегнуваат тешка и слатка храна, што индиректно се поклопува со денешните препораки. Физичката активност била уште еден важен дел од третманот. Иако античките лекари не знаеле за нејзината врска со инсулинската резистентност, тие препознавале дека движењето придонесува за подобро здравје.
И покрај ограниченото знаење, старогрчките лекари поставиле основа за разбирањето на дијабетесот преку систематско набљудување и опишување на симптомите. Нивниот пристап покажува дека внимателното следење на телото и неговите реакции било клучно за развојот на медицината, долго пред појавата на современата наука.
